Funderingspalen uit 1541 gevonden onder Stadsbrouwerij Bonifatius in Dokkum

Onder Stadsbrouwerij Bonifatius aan de Diepswal in Dokkum zijn eiken funderingspalen gevonden uit 1541. Dat het materiaal zo oud is blijkt uit dendrochronologisch onderzoek van Paul Borghaerts, waarbij aan de hand van jaarringen de ouderdom en de herkomst kon worden vastgesteld.

De paaltjes die onder het metselwerk werden aangetroffen.

De paaltjes die onder het metselwerk werden aangetroffen. Foto: Stadsbrouwerij Bonifatius

De boom was 63 jaar oud toen die werd gekapt en stond in het westen van Duitsland. Het materiaal - dat net onder de vloer onder metselwerk zat - kwam tevoorschijn bij onderzoek voor de aanpak van de kelder van het rijksmonument. Die is uitgediept om ruimte te maken voor een micro-biermuseum, om de geschiedenis van het Dokkumer bier te laten zien.

Versteviging

Bouwhistoricus en architect Siebe van Seijen, die de verbouwing ontwierp, vermoedt dat het gevonden hout deel uitmaakte van de originele fundering van het pand. ,,Als de grond slap was, werden er eerst korte paaltjes ingeslagen voor versteviging. Daar metselde je dan overheen. Dit werd veel gedaan.” Meestal komen zulke funderingspalen niet tevoorschijn. Funderingen bleven vaak liggen als er verbouwd werd. ,,Alleen bij archeologisch onderzoek zie je het.”

Als de grond slap was, werden er eerst korte paaltjes ingeslagen voor versteviging. Daar metselde je dan overheen

Twee paaltjes zijn uit de vloer gehaald. Die krijgen straks een plek in het pand. ,,Met het verhaal erbij. De theorie is dat het hier ging om een van de eerste stenen huizen op deze plek.” Het is niet zeker te zeggen hoe oud het pand is. Op de oudste tekeningen van Dokkum, van 1560, is het al te zien. De Diepswal was toen een kade aan de verbinding met de zee, vertelt Van Seijen. ,,Het was een laad- en losgebied.” De panden in dit gebied waren grotendeels in gebruik als pakhuizen.

Lees ook: Pingoruïnes, van stortplaatsen voor afval tot historische schatkamers van tienduizenden jaren oud

In de zestiende eeuw was Dokkum een belangrijke doorvoerhaven voor hout. Duitsland, Polen, Scandinavië en de Baltische Staten waren belangrijke leveranciers van eikenhout. Het bouwmateriaal werd op vlotten of schepen naar Nederland vervoerd.

Negentien brouwerijen

Sinds 2016 wordt er weer bier gebrouwen in Dokkum, in de Stadsbrouwerij. Het Dockumer Biergilde, dat in 1648 werd opgericht door Dokkumer brouwers, werd nieuw leven ingeblazen. De stad had ooit negentien brouwerijen. Monniken waren met brouwen begonnen, waarna particuliere brouwers het overnamen. De laatste brouwer stopte er in 1876 mee.

Lees ook: Verdronken dorpen weer ‘boven water’ in de polder

De verbouwing van het pand is bijna klaar. De spanten zijn zoveel mogelijk in oude staat teruggebracht en oorspronkelijk metselwerk is weer zichtbaar gemaakt.