Geel haar en gele nagels bij zwemmers Opeinde komen waarschijnlijk door dit 'roestige' stofje, veroorzaakt door de regen

De gele en oranje verkleuringen aan haren en nagels die zwemmers in het het water bij Opeinde eerder deze week overkwamen, komen waarschijnlijk door Fe-concentraties in het water. Oftewel: ijzer. Onder meer bij de Peinder Mieden ontdekten recreanten de verkleuring.

Zwemmen in dit Peinder kanaal leverde recreanten dit weekend gele vingers en geel haar op. Volgens Wetterskip Fryslân komt het waarschijnlijk door regenval.

Zwemmen in dit Peinder kanaal leverde recreanten dit weekend gele vingers en geel haar op. Volgens Wetterskip Fryslân komt het waarschijnlijk door regenval. Foto: Jilmer Postma

Dat ijzer vermoedelijk de boosdoener is blijkt uit watermonsters van Wetterskip Fryslân. De verkleuringen zouden het gevolg zijn van een proces waarbij ijzer-ionen Fe2+ worden omgezet naar Fe3+. De eerste variant is geelkleurig en lost op in water, de tweede niet en is rood van kleur. Het niet-oplosbare Fe3+ slaat neer op de bodem. Het is een soort roest. Ecologen van Wetterskip Fryslân onderzoeken de oorzaken en gevolgen van de verkleuring nog verder.

Volgens Jan Roelsma, adviseur waterkwaliteit bij het waterschap, past de hoeveelheid ijzer in het water ,,binnen de natuurlijke range van het oppervlaktewatersysteem”. ,,Dus naast een opvallende geel-roestbruine kleur kan het weinig kwaad voor het waterleven.”

Maar of je het water gerust kan gebruiken, bijvoorbeeld voor gewasbesproeiing en drinkwater voor vee, is volgens Wetterskip Fryslân voor risico van de gebruiker. Het waterschap zal de herkomst van het ijzer niet onderzoeken. Volgens Roelsma komt ijzer van nature veel in het grondwater op deze plek voor. ,,Wat hier speelt is dat hoogstwaarschijnlijk door de intensieve buien van afgelopen weekend veel ijzerrijk grondwater in het oppervlaktewater terecht is gekomen.”

Zwemverbod

GGD Fryslân moet een advies uitbrengen over de hoe gezond het water is voor de zwemmers. Dat advies is er nog niet. Tot die tijd blijft zwemmen in de Peinder Mieden bij Opeinde verboden, vertelt woordvoerder Jennifer Zwierstra van de gemeente Smallingerland. Zij verwacht in de loop van vandaag meer te weten. ,,Tot die tijd blijven de bordjes ‘verboden te zwemmen’ er staan.”

Friezen kunnen zich er overigens op toeleggen om ook andere watertjes in Fryslân te controleren. Sinds gisteren deed non-profitorganisatie Natuur& Milieu aan alle Nederlanders een oproep om de waterkwaliteit van slootjes, vennen, beekjes en kleine plassen te controleren. Deelnemers kunnen voor het derde jaar op rij een meetkit aanvragen bij de organisatie uit Utrecht.

De amateurwetenschappers kunnen hun watermonsters van nitraat en fosfaat vervolgens opsturen. Volgens de organisatie is er veel vervuiling in Nederlandse wateren door mest en bestrijdingsmiddelen uit de landbouw en ook van medicijnresten, frituurvet en verfresten uit het rioolwater. Bij het initiatief zijn verschillende waterschappen betrokken.