Nipte meerderheid raad Súdwest-Fryslân blijft tegen uitbreidingsplannen Hemelumer Hoeve, ondanks tik op de vingers Raad van State

Een nipte meerderheid van de raad van Súdwest-Fryslân blijft bij het standpunt dat het bestemmingsplan van varkensbedrijf de Hemelumer Hoeve niet aangepast mag worden. Een amendement van GBTL, GroenLinks, D66, PvdA en de fractie De Wind werd, zoals verwacht, met negentien stemmen voor en achttien stemmen tegen, aangenomen.

Debby Lorist, die de Hemelumer Hoeve van haar vader John Lorist overneemt.

Debby Lorist, die de Hemelumer Hoeve van haar vader John Lorist overneemt. Foto: Simon Bleeker

Tot een inhoudelijk debat kwam het woensdagavond tijdens de raadsvergadering niet. Dit tot grote teleurstelling van de fracties die voor de uitbreiding van het varkensbedrijf zijn. ,,Het is diep triest dat er hier geen debat wordt gevoerd”, zei VVD-raadslid Simon de Witte. Hij haalde aan dat de familie Lorist inmiddels al dik tien jaar bezig is met de uitbreiding van het varkensbedrijf. ,,Deze ondernemer heeft zich in al die jaren tot op het bot bewogen om aan de veranderende wet- en regelgeving te voldoen. Nu is het tijd om ons een betrouwbare overheid te tonen.”

De raad moest opnieuw beslissen over het verzoek tot uitbreiding van het bedrijf van 5200 naar 8600 fokzeugen, biggen en vleesvarkens nadat de Raad van State het besluit uit 2019, toen de raad ook nipt tegen uitbreiding stemde, vernietigde. De onderbouwing van de raad was volgens het oordeel van de Raad van State te mager onderbouwd en moest dus over.

Koerswijziging CDA

,,De discussie over de onwenselijkheid van de uitbreiding van dergelijke intensieve veehouderij wordt op nationaal niveau gevoerd”, zei Bertus Walsma van GBTL. Hij haalde de koerswijzigingen van het landelijke CDA aan die zegt dat er niet te ontkomen valt aan de aanpak van de intensieve veehouderij in Nederland. ,,Er is een verandering gaande in de denkwijze over bedrijven van deze omvang.” Nu instemmen met zo’n bedrijf op eigen gemeentegrond zou tegen de trend zijn.

Maar vooral wijzen de tegenstemmers op de aanscherping van het rekenmodel van geuruitstoot. ,,Daardoor voldoet de huidige aanvraag van de Hemelumer Hoeve niet aan de regels”, zegt Walsma. Dat Lorist heeft aangegeven twee extra geurwassers op te hangen, vindt Walsma niet voldoende. ,,De werking van deze extra geurwassers moet eerst getoetst worden voor we daar een oordeel over kunnen geven.”

Geurnorm

De ChristenUnie - ook geen voorstander van intensieve veehouderij - denkt echter dat het steunen van het amendement van de vijf partijen de gemeente voor nieuwe problemen stelt. ,,In het amendement stellen de partijen dat geen enkele veehouderij, intensief of niet, mag afwijken van de geurnorm van twee geureenheden”, stelt Gert Schouwstra. ,,Dan moeten we hierin consequent zijn. We kunnen geen gelegenheidsregels vaststellen voor één bedrijf en elders wel uitzonderingen toestaan.”

Wethouder Erik Faber (GroenLinks) bevestigde dat het amendement kan betekenen dat de motivering voor bedrijven om van de geurnorm af te wijken, lastiger wordt. Uit een eerdere verklaring van Faber bleek dat het college opnieuw voorstander is van de uitbreiding van de Hemelumer Hoeve. Zijn verklaring wekte echter ook verwarring, omdat hij zowel een voor- als tegenstem van de raad ‘juridisch verdedigbaar’ achtte. Dit is van belang omdat het oordeel van de raad opnieuw bij de Raad van State getoetst zal worden.

,,Wij hebben als college geprobeerd alle feiten transparant op een rij te zetten. Daar hoort ook bij dat juristen hebben gekeken naar de juridische haalbaarheid van een voor- of tegenstem. De aanscherping van de geurnorm hebben ervoor gezorgd dat de Hemelumer Hoeve in de vergunningsaanvraag dichterbij de grens zit”, legde hij uit.

Lorist kondigde eerder al aan het raadsbesluit opnieuw door de Raad van State te willen toetsen.