Gematigde augustus met zware buien voltooit zomer die warmer was dan we doorhadden

Augustus was net als juli een maand van zware buien. Op de eerste dag viel er meteen al 95 millimeter in Oldeholtpade uit een buienlijntje dat daar maar bleef hangen. In Wolvega kwam hier en daar een kelder of garage blank te staan.

Waterplezier na stortbuien in Woudsend.

Waterplezier na stortbuien in Woudsend. Foto: Simon Bleeker Fotografie Simon Bleeker Fotografie

Augustus was net als juli een maand van zware buien. Op de eerste dag viel er meteen al 95 millimeter in Oldeholtpade uit een buienlijntje dat daar maar bleef hangen. In Wolvega kwam hier en daar een kelder of garage blank te staan. Op 5 augustus: rond de 40 millimeter bij Koudum. Drie dagen later meer dan 30 in delen van Westergo en op de 9e meer dan 50 rond Oudega (Sm.).

Een vergelijkbare hoeveelheid viel plaatselijk in het zuiden van de provincie in de nacht naar de 22e. Maar de grote klapper kwam later die dag, toen een klein frontje urenlang in de buurt van Stavoren bleef hangen. Met name in Woudsend kwamen straten blank te staan. In Laaxum tapte Ype Albada uiteindelijk 124,9 millimeter af, een absoluut dagrecord voor Fryslân. ,,It hie om my sa mâl net hoegd”, reageerde hij laconiek. Zijn groentetuin stond blank.

Over de hele maand genomen kwam Oldeholtpade op 187 millimeter, Laaxum op 185. In Siegerwoude was het met 84 millimeter zelfs aan de droge kant, maar bijna in de hele provincie viel meer dan de 100 millimeter die normaal is voor augustus.

De neerslag hing samen met niet al te zomerse luchtdrukverdelingen. Het grootste deel van de maand lagen er lagedrukgebieden op de oceaan, de Britse Eilanden of Scandinavië. Dat gaf bij ons instabiel weer met vrij veel bewolking, regen en vooral in het begin van de maand regelmatig onweer.

Met 163 uren zon in Leeuwarden was de afgelopen oogstmaand de somberste sinds 2011.

Geen hitte

De overwegend noordelijke tot zuidwestelijke wind bracht geen grote hitte onze kant op. Siegerswoude mat maximaal 24,4 graden op de 15e, terwijl het in Leeuwarden niet warmer werd dan 23,5 graden, op de 5e. We moeten terug tot 1977 om een augustus te vinden waarin de warmste dag koeler was dan dat.

Net als in juli kwam het geen enkele dag tot zomerse waarden van 25 graden. Ook dat is opmerkelijk. Sinds het begin van de Leeuwarder metingen is het alleen in 1954, 1962 en 1993 eerder voorgekomen dat juli en augustus allebei geen zomerse dagen opleverden.

Het zou echter een misverstand zijn om te denken dat augustus koud is geweest. Op 17 dagen kwam het kwik in Leeuwarden boven de 20 graden uit, slechts drie dagen minder dan gemiddeld over de laatste drie decennia.

Leeuwarden kwam gemiddeld uit op 16,7 graden. Dat is 0,7 graad koeler dan een doorsnee augustus van de laatste dertig jaar, maar het is ook ruim een halve graad warmer dan een oogstmaand in de jaren 1951-1980 gemiddeld was.

Zomer

Mondiaal gezien was het een zomer van grote hitte en bosbranden in het westen van Canada en de VS, warmterecords in de Méditerranée en voor het eerst regen op het hoogste punt van de Groenlandse ijskap.

Maar na drie loeihete zomers op rij kwam Fryslân er qua hitte dit jaar genadig vanaf. Juni was wel de derde warmste in de meetreeks, maar de zomer als geheel kwam niet verder dan vijf zomerse dagen, waarvan één tropische – allemaal in juni. De laatste zomer met minder zomerse dagen was 2011 (vier) en daarvoor 1993 (één).

Zachte nachten

Het was weliswaar nooit heet, maar het was ook nooit koud. Vooral in de nachten wilde het zelden ver afkoelen.

Doordat we in juni nog aan het werk waren en de zomervakantie vrij nat en zonder hittegolf verliep, hebben we het niet zo ervaren, maar de zomer van 2021 was met gemiddeld 17,1 graden eigenlijk behoorlijk warm. In de halve eeuw van 1951 tot 2000 waren in Leeuwarden alleen 1976 en 1997 nog warmer. Het was anderhalve graad warmer dan een normale zomer in de jaren 1951-1980 en nog altijd een halve graad warmer dan de doorsnee zomer van de afgelopen drie decennia.