Grijze zeehond grootste vijand van de bruinvis

Grijze zeehonden blijken een grotere bedreiging voor bruinvissen te zijn dan tot nu toe werd gedacht. Onderzoekers van de Universiteit Utrecht, de Erasmus Universiteit en twee Britse universiteiten onderzochten meerdere aangespoelde bruinvissen in Nederland, België, Schotland en Engeland. Ze zagen dat een groot deel was gestorven door een bacterie die ze opliepen bij aanvallen door grijze zeehonden.

Een grijze zeehond.

Een grijze zeehond. Foto: ANP

,,De bruinvis staat op het menu van de grijze zeehond”, zegt hoofdonderzoeker Lonneke IJsseldijk. ,,Dat wisten we wel, maar niet alle aanvallen zijn succesvol. De bek van de zeehond zit vol bacteriën. Daardoor ontstaan er ontstekingen in het lichaam van de bruinvis, onder andere in de lymfeknopen. Ze sterven vervolgens een lange en pijnlijke dood.”

De bacterie die door zeehonden wordt overgedragen, heet Neisseria animaloris. Deze bacterie werd eerder in verband gebracht met infecties bij mensen na hondenbeten.

Vijhonderd aangespoelde bruinvissen

In de Wadden- en Noordzee zwemmen veel bruinvissen en grijze zeehonden. Met de grijze zeehond gaat het prima, zegt IJsseldijk. De soort is beschermd en wordt niet bejaagd. De populatie van de bruinvis is stabiel. Toch spoelen er jaarlijks meer dan vijfhonderd aan de Nederlandse kust aan. Dat komt ook doordat de bruinvis zich steeds meer verplaatst van het noordelijke deel naar het zuidelijke deel van de Noordzee.

,,Uit dit onderzoek blijkt maar weer dat de grijze zeehond in de Nederlandse zee bovenaan de voedselketen staat.” Voor bruinvissen zijn aanvallen door zeehonden de meest voorkomende doodsoorzaak.

De bruinvis en de grijze zeehond hebben allebei een imagoprobleem

Het knuffelimago van de zeehond, gaat dan ook echt niet op, vindt IJsseldijk. ,,Aangezien deze zeehonden niet schuw zijn, komen ze veel voor op de Waddeneilanden. Mensen halen ze dan aan, maar dit kan verkeerd aflopen. Zwemmers zijn wel eens gebeten door zeehonden. Vergis je niet: het gebit van de grijze zeehond is hetzelfde als die van de wolf. Ze bijten zelfs soortgenoten dood.”

Tegelijkertijd heeft de bruinvis volgens de onderzoeker ook een imagoprobleem. ,,Hoewel ze een walvissoort zijn, lijken ze meer op een dolfijn. Mensen verwarren ze nog wel eens met de potvis. Maar bruinvissen zijn veel kleiner en komen veel meer in onze wateren voor. Ze zwemmen bijvoorbeeld ook in de Oosterschelde.”

Voor mensen kan een beet van de grijze zeehond gevaarlijk zijn. ,,Wij reageren hetzelfde op een beet als bruinvissen. Ook in ons lichaam ontstaan ontstekingen en treedt er bloedvergiftiging op”, legt IJsseldijk uit. ,,Maar omdat wij dan een kuur krijgen, overleven we zo’n infectie wel.”