De boer de baas of meer regie voor de provincie? Belangenclubs spraken met Statenleden over het actieplan voor de landbouw

Er is een concrete doelstelling nodig voor de vermindering van de CO2-uitstoot in de Friese landbouw als geheel. Zo’n doel mist in de Landbouwagenda van de provincie, aldus voorman Hans van der Werf van de Friese Milieufederatie woensdagavond tijdens een vergadering met Statenleden over de toekomst van de Friese landbouw.

Afbeelding ter illustratie.

Afbeelding ter illustratie. Foto: ANP

De agenda omvat een actieplan om te komen tot een meer natuurinclusieve kringlooplandbouw in Fryslân. ,,In moai stribjen, mar de doelen binne te algemien formulearre”, vond Van der Werf.

Er is overigens wel een CO2-doelstelling voor het veenweidegebied, maar dus niet voor de Friese landbouwsector als geheel. ,,Dy stjit jierliks 4,6 megaton CO2 út.” De provincie zou er niet verstandig aan doen om wat de uitstootvermindering betreft achterover te leunen, waarschuwde Van der Werf.

,,De Green Deal en it nije lânboubelied út Europa komme deroan en it is goed mooglik dat in nij kabinet aanst skerpere CO2-doelstellings oplizze sil.” De provincie kan maar beter alvast het voortouw nemen met plannen om de uitstoot in de landbouw te verminderen, betoogde de FMF-voorman.

Die uitstoot zou volgens Van der Werf omlaag kunnen als boeren zich minder richten op zo veel mogelijk melk produceren, en meer op alternatieve bronnen van inkomsten. Maar volgens Kees de Boer van de Farmers Defence Force zit daar precies het manco: die alternatieven zouden financieel niet uit kunnen.

Top-down

,,Ik zie hier een plan zonder doorrekening, en van papier kan een boer niet eten. Er gaat weer veel geld naar bureaucraten om plannen te maken die de boeren stress geven en tijd kosten”, aldus De Boer. De provincie zou haar wil te veel aan boeren opleggen. Hij verwees naar de landbouwcollectivisatie in de voormalige Sovjetunie om het punt te maken dat ,,een top-down-benadering niet werkt”.

Met de instelling van een ‘Fries beheerfonds’ à 440.000 euro wil de provincie boeren stimuleren om hun verdienmodel te verbreden. Boeren moeten dan langjarig beloond kunnen worden voor een breder palet aan diensten die ze de maatschappij leveren, zoals waterbeheer, natuurontwikkeling of CO2-vastlegging.

Subsidies

Statenlid Maarten Goudzwaard en Kees de Boer waren het samen eens dat een boer dan ,,in marionet wurdt oan it subsydzjeynfús”. Maar Hans van der Werf zag dat anders. Hij wees erop dat boeren nu ook al een flink deel van hun inkomen krijgen uit subsidies. In 2020 was dat bedrag 260 euro per hectare landbouwgrond.

,,Boeren moatte harsels net puer as ûndernimmers sjen, mar as maatskiplik ûndernimmers.” Hoe de ecosysteemdiensten die een boer levert, zo beprijsd kunnen worden dat de boer er fatsoenlijk aan kan verdienen, vergt nog wel nadere uitwerking, erkende Van der Werf.

De Staten spreken later in september verder over de landbouwagenda en het actieplan.