Held van het Bijenflinterlint geëerd met een eigen berm

Als ambtenaar groenbeheer van de gemeente Leeuwarden sprak Gjalt Faber al jaren vóór de gemeentefusie met initiatiefnemers uit Littenseradiel over natuurvriendelijk bermbeheer. Nu heeft hij zijn eigen berm bij Hilaard.

Margaretha Posthumus, Marten de Boer en Gjalt Faber (vanaf links) zaaien de Gjalt Faberberm langs de Hoptilstersdyk bij Hesens in met bermbloeiers.

Margaretha Posthumus, Marten de Boer en Gjalt Faber (vanaf links) zaaien de Gjalt Faberberm langs de Hoptilstersdyk bij Hesens in met bermbloeiers. Foto: Marchje Andringa

De luchten zijn vandaag machtig, hier boven de Greidhoeke, vlak onder Hilaard bij het buurtschap Hesens. In de verte torenen herkenningsbouwwerken van dorpen en vlekken als Jorwert, Bears, Fûns en Baard boven het voorjaarslandschap uit.

Dat landschap is vrijwel egaal groen. Raaigras zo ver het oog reikt. En juist daarom is het zo belangrijk om van de bermen - in gemeentelijk beheer - linten van biodiversiteit te maken, vinden de vrijwilligers van Bijenflinterlint Nij Baarderadiel. Inmiddels is in de afgelopen jaren 32 kilometer aan bermen ingezaaid met bloeiende planten en kruiden als raapzaad, phacelia, koekoeksbloem, kaasjeskruid, boerenwormkruid en wilde peen. Het streven is om alle tachtig kilometer aan bermen in het gebied in te zaaien en extensief te beheren.

In samenwerking met scholen zijn ambassadeurs in elk van de tien dorpen van voormalig Littenseradiel die sinds 2018 bij Leeuwarden horen bezig om almaar meer bermen bij- en vlindervriendelijk te maken. En mensvriendelijk, benadrukt Margaretha Posthumus uit Húns, een van de aanjagers van het Bijnenflinterlint. ,,Bermen zijn niet van de gemeente, maar van de gemeenschap. Een berm is geen restproduct, of een lastig stuk grond dat je steeds moet maaien, het is goud in je handen. Mensen gaan straks in eigen land op vakantie. Moet je zien wat je krijgt als alle bermen in bloei staan!”

Ik vond dit meteen het charmantste bijenproject, omdat het van onderop komt

Deze donderdag staat Posthumus samen met Marten de Boer van het burgerinitiatief en Gjalt Faber een berm in te zaaien langs de Hoptilsterdyk tussen Hilaard en Hesens. Precies 33 meter lengte.

Dat is niet toevallig. Faber is gepensioneerd ambtenaar van de gemeente Leeuwarden, mede verantwoordelijk voor het groenbeheer en aanjager van het ecologisch verantwoorde beleid. Hij wordt door Posthumus en De Boer als een van de helden van het Bijenflinterlint gezien. Hij doneerde als particulier ooit geld aan Bijenflinterlint voor de adoptie van 33 meter berm. Op de Facebookpagina van Marten de Boer grapte hij dat hij dan ook wel een bordje verdiend had.

Vandaag krijgt hij die berm, én dat bordje. De Boer schroeft het muurvast. Eind november ging Faber met pensioen en dit is het eerbetoon van de bermvrijwilligers.

Hij begon in 2012 met een ecologisch bermbeleid in de gemeente. Er kwamen bijenbermen langs de Boksumerdyk tussen Boksum en Goutum, langs de Potmarge. ,,Al in 2016 had ik contact met de ambassadeur van het Bijenflinterlint in Baard – hoewel de gemeentefusie pas in 2018 was. Ik vond dit meteen het charmantste bijenproject, omdat het van onderop komt.”

Schralere berm

De gemeente Littenseradiel klepelde altijd de bermen. Een schadelijke vorm van bermbeheer, omdat het maaisel blijft liggen. Daardoor wordt de bodem te voedzaam, en groeit er alleen gras, fluitenkruid en brandnetel.

Onder invloed van Faber is het maai-zuigen overal in de gemeente geïntroduceerd. Het maaisel wordt afgevoerd, waarmee het beheer twee tot vier keer duurder wordt, maar de berm verschraalt er ook van. En dat is precies wat nodig is. ,,Dat de maaizuigcombinatie ook insecten opzuigt is door de jongens zelf opgelost. Ze hebben een blower erop laten bouwen, zodat de insecten eerst weggeblazen worden.”

Het liefst moet zo’n berm gewoon aan zichzelf overgelaten worden, vindt Posthumus. ,,Ik probeer de gemeente te overtuigen van de visie: niet maaien als je bloemen ziet staan. Dat is het makkelijkst, want nu moeten die jongens steeds op de kaart kijken waar ze wel en waar ze niet moeten maaien.”

U kunt ons helpen de journalistieke onafhankelijkheid in Fryslân te waarborgen. Klik hier om een bijdrage te leveren.

Op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen over het coronavirus? Meld u aan voor onze dagelijkse nieuwsbrief