Hervormde kerk Siegerswoude wordt omgetoverd tot woonhuis

Welstandscommissie Hûs en Hiem oordeelde positief over de herbestemming van de hervormde kerk in Siegerswoude. Het herbestemmen van kerken past in een trend die steeds zichtbaarder is in Fryslân.

De voormalige hervormde kerk aan de Binnenwei in Siegerswoude.

De voormalige hervormde kerk aan de Binnenwei in Siegerswoude. Foto: Jilmer Postma

Alleen afgelopen jaar al kregen, onder andere, de Menorah in Drachten, de gereformeerde kerk in Lemmer en de Ichtuskerk in Heeg een nieuwe bestemming. Uit onderzoek naar kerkgebouwen dat de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) vorig jaar uitvoerde bleek dat één op de vier Nederlandse gebedshuizen niet langer gebruikt wordt voor religieuze doeleinden. Vooral protestantse kerken worden herbestemd en bijna veertig procent heeft een sociaal-culturele functie gekregen, zoals dorpshuis, bibliotheek, museum of expositieruimte. In 30 procent van de gebedshuizen wordt gewoond.

Ook de voormalige hervormde kerk in Siegerswoude, ook wel St. Jacobuskerk, krijgt een woonfunctie en wordt daarnaast momenteel verhuurd als trouwlocatie. Het gebouw werd tot 2018 gebruikt door protestantse gemeente It Keningsfjild en werd in 2019 verkocht. Op de locatie stond voorheen een middeleeuwse kerk die in 1909 werd afgebroken. Een jaar later verrees een andere kerk, die in 1941 afbrandde. In 1949 werd vervolgens het huidige kerkgebouw neergezet.

Modern zusje

Dit gebouw wordt door Jan Heddo Baron van architectenbureau jhAA! uit Drachten verder uitgebreid, waarbij het grotendeels in tact wordt gehouden. Het baarhuisje, gedateerd uit begin twintigste eeuw, gaat wel tegen de vlakte. Welstandscommissie Hûs en Hiem was overwegend positief over het ontwerp, dat volgens een commissielid behelst dat de kerk „een modern zusje krijgt”. Wat betreft volume en vorm lijkt dit zusje op het stenen kerkgebouw, maar zal wat betreft materiaal opgetrokken worden uit zink, staal en glas. Via een spaarvak aan de achterkant van het kerkgebouw, worden de twee gebouwen verbonden.

De commissie brengt een advies uit dat onder voorbehoud uitzicht biedt op positieve beoordeling, maar zag nog wel ruimte voor verbetering. Zo zou de verhouding tussen de twee gebouwen met betrekking tot de proporties beter op elkaar kunnen worden afgestemd en zou het nieuwe gebouw, los van het contrast met het oude kerkgebouw, nog meer eigen expressie kunnen hebben.

Blij

De gemeente Opsterland heeft geen gemeentelijke monumentenlijst, dus die status en bescherming had het kerkgebouw niet. De commissie stelde blij te zijn dat het gebouw met dit ontwerp grotendeels intact blijft en in het advies, dat naar de gemeente Opsterland wordt gestuurd, benadrukt de commissie dat de bescherming van historische gebouwen als de hervormde kerk van groot belang is.