Aantal zelfdodingen ligt in Fryslân relatief hoog en is sinds 2015 toegenomen. Vooral in het noorden van de provincie ligt dit aantal hoog

Het aantal zelfdodingen in Fryslân is sinds 2015 toegenomen. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Ten opzichte van het landelijk gemiddelde worden er in Fryslân relatief veel zelfdodingen gepleegd. Vooral in Noord-Fryslân ligt dit aantal hoog.

Rouwkaarsen.

Rouwkaarsen. Foto: Shutterstock

Tussen 1996 en 2000 waren er gemiddeld per jaar tien zelfdodingen per 100.000 inwoners in Fryslân. In 2019 is dit 12,3 per 100.000 inwoners. In Noord-Fryslân lag dit aantal dat jaar op 13,1 per 100.000 inwoners. In drie regio’s in Nederland lag dit aantal hoger. Het landelijke gemiddelde was in 2019 10,5. In 2020 daalde het Friese aantal zelfdodingen wel iets, naar 11,5.

Risicofactoren op platteland

Ook in de provincies Groningen en Drenthe ligt het aantal zelfdodingen relatief hoog. Landelijk gezien valt op dat in plattelandsgebieden het aantal hoger ligt dan in stedelijke gebieden. Volgens het CBS zijn in gebieden in de periferie doorgaans meer risicofactoren, zoals hogere werkloosheid, sociale isolatie, meer middelengebruik, en een groter stigma op geestelijke problemen. ‘Waardoor de stap naar geestelijke gezondheidszorg en suïcidepreventie in rurale gebieden groter is.’

Boeren

Het CBS heeft ook gekeken of de hogere suïcideaantallen in landelijke gebieden komen door zelfdodingen onder boeren. In 2018 overwoog minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur, en Voedselkwaliteit (thans demissionair) nog een meldpunt voor boeren in crisis na zorgen over een vermeend hoog aantal zelfdodingen onder boeren. In 2019 werd onderzoek gedaan naar zelfdodingen per beroepsgroep, en daaruit bleek het aantal zelfdodingen onder boeren niet opvallend hoog te zijn. Wel is er een stijging te zien. Beroepsgroepen met relatief veel zelfdodingen zijn onder meer uitzendkrachten en mensen die werken in het taxi- en ambulancevervoer.

Volgens het CBS leidt doorgaans een opstapeling van problemen tot zelfdoding. Wel blijkt dat er in bijna negen op de tien gevallen sprake is psychische stoornissen, zoals depressies en stoornissen die aan middelen als alcohol zijn gebonden. Ook levensveranderende gebeurtenissen spelen vaak een rol, zoals het verlies van de partner, relatieproblemen, werkloosheid, financiële problemen, immigratie, genderidentiteit en seksueel misbruik op jonge leeftijd. Zo is het aantal zelfdodingen drie keer hoger bij mensen die gescheiden zijn. Vooral bij mannen is dit aantal hoger. Het suïcideaantal ligt bij mannen sowieso twee keer hoger dan bij vrouwen.

Coronapandemie

Het aantal suïcides ligt hoger in tijden van economische crises. De uitbraak van de coronapandemie leidde tot zorgen over een mogelijke toename van het aantal zelfdodingen, vanwege de economische, sociale, en psychologische impact van de crisis. In 2020 was nog niet een toename te zien. Wel benadrukt het CBS dat er bij de cijfers van 2020 alleen gekeken is naar verschillen tussen mannen en vrouwen en tussen leeftijdscategorieën. Het kan zijn dat corona invloed had op het zelfdodingscijfers bij bepaalde groepen (zoals mensen die iemand zijn verloren aan Covid 19), maar dit valt niet uit de cijfers te halen.

Binnen alle leeftijdscategorieën wijkt het aantal zelfdodingen in 2020 niet veel af van jaren daarvoor. Op lange termijn gekeken valt wel op dat het aantal zelfdodingen onder jongeren sinds de jaren vijftig is toegenomen van 0,9 gevallen per 100.000 mensen naar 3,1 per 100.000 mensen. Zelfdoding is daarmee de belangrijkste doodsoorzaak voor jongeren, gevolgd door verkeersongevallen en kanker.

Heeft u zelf hulp nodig? Dan kunt u contact opnemen met 113 Zelfmoordpreventie via 0900-0113 of www.113.nl