Je weet als burgemeester nooit wat je voor de kiezen krijgt

De herindeling van Dongeradeel, Ferwerderadiel en Kollumerland betekent ook het vertrek van burgemeesters Marga Waanders, Wil van den Berg en Bearn Bilker. Samen blikken ze terug op hun tijd in Noordoost-Fryslân.

Nog één keer samen op de foto: Wil van den Berg van Ferwerderadiel, Marga Waanders van Dongeradeel (per 30 oktober burgemeester van Waadhoeke) en Bearn Bilker van Kollumerland.

Nog één keer samen op de foto: Wil van den Berg van Ferwerderadiel, Marga Waanders van Dongeradeel (per 30 oktober burgemeester van Waadhoeke) en Bearn Bilker van Kollumerland. Foto: Marchje Andringa

Het is dinsdag 16 oktober. Marga Waanders heeft net haar laatste collegevergadering in Dongeradeel gehad. Een blauwe archiefcontainer staat prominent naast het bureau in het hoekkantoor. Zoals zo vaak in de afgelopen maanden zit ze aan tafel met collega Bearn Bilker (Kollumerland). Even later schuift ook Wil van den Berg (Ferwerderadiel) aan. Het is voor Waanders de week van opruimen, overdragen en afscheid nemen.

Dat is soms lastig. Ze had nog graag meegemaakt dat de IJsfontein geplaatst zou worden op de Markt, en met het omgevingsproces voor Ternaard in verband met de gaswinning was ze graag doorgegaan. Maar haar nieuwe gemeente Waadhoeke wacht. ,,En dat is goed zo.”

Door velen werd gespeculeerd dat Waanders (58) mogelijk de eerste burgemeester van Noardeast-Fryslân zou worden. ,,Maar dat is nooit aan de orde geweest. De commissaris (van de Koning, red.) is daar heel duidelijk over geweest. Er komt een nieuwe gemeente en die hoort een nieuwe burgemeester te krijgen. En daar sta ik ook helemaal achter. Er komt een nieuwe gemeenteraad, met een eigen smoel, en die hoort zelf een burgemeester te kiezen.” Daarbij hoort een nieuw gezicht en niet iemand die afkomstig is uit Dongeradeel, wil Waanders maar zeggen.

Bilker bekent dat hij zich af en toe voelt als Mozes die niet het beloofde land in mocht.

Voor Bilker (65) en Van den Berg (67) voorlopig geen nieuw burgemeestersavontuur. Beiden zijn zeventien jaar aan het roer geweest. Voor hen wacht het pensioen. ,,Ik ga eerst klussen in huis, reizen met mijn vrouw, en meer tijd doorbrengen op mijn boot”, aldus Van den Berg. Richting Bilker: ,,En jij? Wandelen op de Veluwe?”

,,Op de Veluwe? Nee, als ik ga wandelen, doe ik dat in Duitsland.” Maar voorlopig is het nog tot en met december doorgaan in de vijfde versnelling. Bilker bekent dat hij zich af en toe voelt als Mozes die niet het beloofde land in mocht. Al vier jaar zijn ze nu bezig met de herindeling. De laatste tijd continu, maar als op 1 januari het moment daar is, moet hij het stokje overdragen.

Tips

Bilker is benieuwd hoe het straks gaat in de nieuwe gemeenteraad, als de nieuwe raadsleden van Noardeast-Fryslân voor een heel groot gebied beslissingen moeten nemen. ,,De nieuwe raadsleden moeten kennismaken met het hele gebied. Je moet niet alleen kijken naar Kollum, maar ook bedenken wat de consequenties zullen zijn voor Hallum.”

De raadsleden gaan vergaderen in Kollum en de ambtenaren zetelen voornamelijk in Dokkum. Van den Berg had graag gezien dat daarin meer was gespreid. Er zijn voorbeelden dat dit goed kan werken. Maar Waanders en Bilker waren het erover eens dat juist centreren beter is. Zij zijn allebei in dezelfde periode wethouder in Leeuwarden geweest en vonden het juist hinderlijk dat de ambtenaren toen verspreid zaten.

Het contact met de burgers zit hem volgens hen niet in de nabijheid van ambtenaren, maar meer in de benaderbaarheid en aanwezigheid van de raadsleden. Minder vergaderen en meer naar buiten naar de dorpen, is daarom het devies. En durven loslaten. Meer dan in het verleden moeten raadsleden van een grote gemeente het aandurven om zaken over te laten aan het college, terwijl ze als volksvertegenwoordigers juist meer het initiatief moeten nemen om zelf zaken op de agenda te zetten en daarover van gedachten te wisselen.

Er komt een nieuwe gemeente en die hoort een nieuwe burgemeester te krijgen

En voor het nieuwe college: zorg ervoor dat iedereen een cursus crisismanagement en -communicatie volgt. Je weet tenslotte maar nooit wat je voor de kiezen krijgt als je op die bestuurdersstoel zit. Waanders weet als geen ander hoe belangrijk dat is. Voor de intocht van Sinterklaas vorig jaar november lag een heel draaiboek klaar. De voorbereidingen liepen uitstekend en de intocht zelf in principe ook, maar de nasmaak was bitter.

Waanders kreeg het verwijt dat ze de demonstratie verbood, maar ook het verwijt dat ze de demonstranten had uitgenodigd. ,,Maar dat was niet het geval. Ik heb contact gezocht zodat ik op tijd iets kon regelen. Voor een demonstratie hoef je namelijk geen vergunning te vragen, die hoef je alleen drie dagen van te voren aan te kondigen. Ik wilde verrassingen voorkomen.”

In alle hectiek van het afscheidnemen zat ze ook nog bij de talkshow Pauw om het besluit te verdedigen in de week dat de snelwegblokkeerders zich voor de rechter moesten verantwoorden.

Napoleonnetje

Alle drie kunnen ze meepraten over crisismomenten. Voor Van den Berg was de redding van de ‘dobbepaarden’ bij Marrum met stip de meest indrukwekkende gebeurtenis. ,,Mensen verwachten dan echt dat je er staat en de beslissingen neemt. Dan ben je net zo’n Napoleonnetje.”

Van den Berg besloot het leger te vragen te helpen. ,,Als het om dieren gaat, gaan mensen rare dingen doen. Mensen zouden het water in zijn gesprongen als er geen versterking was gekomen. Dan waren er ongelukken gebeurd.” Het verhaal en de beelden van de dobbepaarden gingen de hele wereld over.

Voor Bilker springt de tijd eruit waarin bekend werd gemaakt dat na dertien jaar de moordenaar van Marianne Vaatstra was gevonden, een boer uit Oudwoude. ,,We konden niet goed inschatten hoe de emoties zouden zijn.” Hij kan zich de informatieavond in Oudwoude nog haarfijn herinneren. ,,Het moment dat een van de leidende figuren uit het dorp zei: ‘we hebben altijd om dit gezin gestaan, nu staan we ook om de vrouw en kinderen.’ Dat was zo’n opluchting.”

Voor Van den Berg was de redding van de ‘dobbepaarden’ bij Marrum met stip de meest indrukwekkende gebeurtenis

Waanders ondervond het belang van de functie in de nieuwjaarsnacht van 2012 op 2013. Een automobiliste raakte verblind door het vreugdevuur en reed pardoes op de omstanders in. Zestien mensen raakten gewond, één man overleed. ,,Dan is het belangrijk om er te zijn en een goed nazorgplan te hebben. Het was ook heel fijn dat ik toen goede ambtenaren had op wie ik kon terugvallen voor advies.”

Als de fusie op 1 januari een feit is, zit Waanders met de telefoon binnen handbereik voor het geval er een crisis is in Waadhoeke. Van den Berg en Bilker kunnen na zeventien jaar eindelijk eens een tweede glaasje champagne drinken in de nieuwjaarsnacht.

Lees ook: Waanders naar Waadhoeke als burgemeester

Het Friesch Dagblad besteedt in een serie artikelen aandacht aan de herindelingsverkiezing in Noordoost-Fryslân

Nieuws

Meest gelezen