Jongens hebben een speciale behandeling nodig om ze over te halen om meester op de basisschool te worden

Al jaren wordt gewerkt aan meer meesters in het basisonderwijs. Het worden er langzaam meer, maar ze zijn nog altijd schaars. Pabo’s zouden er goed aan doen om zich bij werving specifiek op jongens te richten. Die bepalen hun opleidingskeus namelijk toch op basis van andere factoren dan vrouwen. Ook de inhoud van de opleiding kan wel wat spannender.

Mannen willen graag een fulltime baan voor één en dezelfde klas.

Mannen willen graag een fulltime baan voor één en dezelfde klas. Foto: Shutterstock

Meesters in het basisonderwijs zijn nog altijd schaars. Het ministerie van Onderwijs spant zich in om meer jonge mannen te bewegen voor de lerarenopleiding te kiezen. Seksediversiteit in het onderwijs is goed voor de ontwikkeling van kinderen en met name jongetjes zijn gebaat bij mannelijke leerkrachten, bleek een aantal jaren geleden al uit onderzoek. Ook draagt diversiteit bij aan de werksfeer en cultuur op de werkvloer.

Al geruime tijd wordt geprobeerd het tij te keren, wat ertoe heeft geleid dat de instroom van mannen op de pabo iets groter is geworden, maar toch is er nog altijd sprake van een ongelijke verdeling tussen meesters en juffen. Het ministerie liet onderzoek doen naar initiatieven van hogescholen om instroom, behoud en uitstroom van mannelijke pabostudenten te vergroten. Het rapport Meer Meesters? werd dinsdag naar de Tweede Kamer gestuurd.

Belemmerende factoren

Er zijn verschillende belemmerende factoren voor mannen, ontdekten de onderzoekers. De opleidings- en beroepsvoorlichting is vaak nog onvoldoende op mannen gericht. Die kijken bij hun opleidingskeuze naar de beroepsmogelijkheden, terwijl vrouwen meer op inhoud van de opleiding zelf hun keuze bepalen. Mannelijke studenten blijken op stages graag mannelijke begeleiders en medestagiairs te willen ontmoeten, als rolmodellen. De kleuterstage werkt vaak afschrikwekkend (ook voor sommige vrouwen) en zorgt ervoor dat mannen afhaken gedurende de opleiding; mannen zijn meer op de bovenbouw gericht. De onderzoekers bevelen aan om de kleuterstage naar het eerste jaar te verplaatsen, zodat studenten een dag in de week stage lopen en niet meerdere dagen in de week.

Mannen willen ook graag een fulltimebaan in dezelfde klas, terwijl het primair onderwijs steeds minder op die manier is ingericht.

Na de pabo haken mannen ook vaak alsnog af. Beelden van een laag salaris bij een hoge werkdruk en beperkte carrièremogelijkheden spelen daarbij een rol. De onderzoekers bevelen aan om daar betere voorlichting over te geven.

NHL Stenden Emmen

De onderzoekers hebben een aantal pabo’s gevraagd naar hun inspanningen en bevindingen op het gebied van werving van mannelijke studenten. De locatie Emmen van hogeschool NHL Stenden is ook bevraagd. Daar is het percentage mannelijke studenten de laatste jaren gestegen van 24 procent in 2015/’16 naar 35 procent in 2020/’21. In absolute aantallen steeg het aantal mannelijke studenten in die periode van 46 naar 107.

De stijging is, volgens de geïnterviewden aan NHL Stenden Emmen, mede een gevolg van de invoering van het studieprofiel wetenschap & techniek. Ook de inzet van mannen bij de werving op bijvoorbeeld open dagen heeft daaraan bijgedragen.

Het concept van ‘design based education’ (de leerdoelen staan vast, maar studenten hebben grote autonomie in hoe ze die doelen bereiken) blijkt ook aantrekkelijk voor mannen te zijn. Mannen laten de pabo namelijk juist vaak links liggen omdat het curriculum zo in beton gegoten is, maar bij NHL Stenden is dat dus niet zo. Voor havo-leerlingen is design based education vaak een te grote overgang, waarschuwen de onderzoekers. Die kunnen nog niet met zo veel vrijheid omgaan.

In Emmen is ook een nauwe samenwerking met mbo-instellingen, waar succesvol nieuwe studenten worden geworven. Het hbo heeft bij mbo’ers het imago dat het erg theoretisch is, maar door de vroege voorlichting komen ze erachter dat voor de pabo juist geldt dat het een praktische opleiding is.