Jongeren in Fryslân worstelen zich door coronajaar 2020 heen

Hoe is het om jong te zijn als de wereld op slot zit? We spraken jongerenwerker Lex van Dongen en meerdere jongeren: ,,School ging dicht en ik zag niemand meer. Ik voelde me eenzaam.”

Weekeinde en zonnig, dus is het druk op de skatebaan aan de Van Loonstraat in Leeuwarden. Foto: Marchje Andringa

Weekeinde en zonnig, dus is het druk op de skatebaan aan de Van Loonstraat in Leeuwarden. Foto: Marchje Andringa

Het is akelig stil op de gangen van poppodium Neushoorn in Leeuwarden. Het gebouw biedt onderdak aan studenten van de mbo-opleidingen Podiumkunsten, Productie & Events van het Friesland College. Dat gebeurt nu grotendeels online.

,,Je wil niet weten hoe gezellig het hier normaal gesproken op de gangen is”, zegt Lex van Dongen, jongerenwerker bij Amaryllis in Leeuwarden. Hij is een paar dagen per week als vast aanspreekpunt op de school te vinden. ,,Dan staan ze hier te zingen en dansen. Het bruist.”

Van Dongen schat dat hij voor corona met zeker een op de vijf studenten contact had. Hij is ook aanspreekpunt voor leerlingen van het stedelijk gymnasium in Leeuwarden. ,,Met de een heb je een keer een gesprek, de ander spreek ik vier jaar lang bijna wekelijks.” Maar nu zijn niet alleen de gangen van de school leeg, maar ook zijn agenda. En dat baart hem zorgen.

Problemen

Nog veel groter is dit probleem bij jongeren die al problemen hebben. Melissa (26) uit Leeuwarden (zij wil, net als een aantal andere jongeren in dit verhaal, niet met haar achternaam in de krant) heeft een posttraumatische stressstoornis (PTSS). Normaal was ze bijna dagelijks te vinden in jongerencentrum Jimmy’s in hartje Leeuwarden, waar Lex van Dongen coördinator is. Maar sinds het onderwijs en het jongerencentrum in maart dicht moesten, viel Melissa terug in oude problemen.

Mijn klasgenoten op het mbo zag ik niet meer, mijn vrienden kon ik geen knuffel geven. Ik voelde me eenzaam, dat durf ik wel te zeggen

,,Ik woon op mezelf en miste mensen om mij heen. Mijn klasgenoten op het mbo zag ik niet meer, mijn vrienden kon ik geen knuffel geven. Ik voelde me eenzaam, dat durf ik wel te zeggen.” Haar therapie ging over op online sessies. Door middelen als cannabis en alcohol te gebruiken werden haar zorgen voor even gedempt, ,,maar het bracht me uiteindelijk natuurlijk meer problemen.”

Tussenjaar

Melissa had dit jaar eigenlijk willen beginnen met haar hbo-opleiding, maar heeft besloten een tussenjaar in te lassen. Wat haar raakt, is dat er tijdens de persconferenties nooit iets wordt gezegd over mensen met psychische problemen. ,,Terwijl een lockdown voor ons funest kan zijn. We zijn onze houvast kwijt. Ik zie om me heen wat dat met mensen doet.”

Om drie uur ’s middags organiseren we altijd een koffie-uurtje bij Jimmy’s. Dan stellen nieuwe mensen zich voor

Toen Jimmy’s dicht moest, wist jongerenwerker Van Dongen dat het juist de kwetsbare groep het hardst zou raken. ,,Bij Jimmy’s kunnen jongeren zichzelf zijn en kijken we naar iemands talenten. We zien dat het werkt, want veel jongeren zijn bijna elke dag bij ons.” Van Dongen probeert contact met iedereen te houden, maar merkt dat het lastig is. ,,Om drie uur ’s middags organiseren we altijd een koffie-uurtje bij Jimmy’s. Dan stellen nieuwe mensen zich voor en komen er voorstellen voor nieuwe activiteiten. We proberen het nu via Skype, maar het werkt niet echt goed.”

Nuance

Van Dongen wil de problemen bij jongeren echter ook nuanceren. ,,Er zijn ook jongeren, zeker de jongere tieners, die helemaal niet zoveel last van deze lockdown lijken te hebben.”

Mirte Kroeze (14 jaar) uit Akkrum en Isa Rodewijk (13 jaar) uit Nieuwhorne bevestigen dit beeld. Ze zitten op een vrijdagavond met een blikje energydrink op een bankje voor de Jumbo-supermarkt in Heerenveen. ,,We hadden eigenlijk naar de bioscoop willen gaan, maar waren vergeten te reserveren en toen zat de zaal al vol”, zegt Mirte.

Vorige week was er nog een feest en ik was er ook bij. Toen ik hoorde dat de politie kwam, ben ik er natuurlijk snel vandoor gegaan

Het is stil in Heerenveen, vinden de twee. Maar verder ervaren ze de coronatijd niet als vervelend of zwaar. ,,We spreken natuurlijk niet meer af in grote groepen”, zegt Isa. ,,Maar met z’n tweeën kan nog wel.” In het beeld dat jongeren die regels aan hun laars lappen, herkennen zij zich niet.

Iets verderop hangen drie jongens van vijftien op straat. Alleen Shendo wil met zijn voornaam in de krant. Hij weet dat er stiekem wel gewoon doorgefeest wordt met grote groepen. ,,Vorige week nog en ik was er ook bij. Maar toen ik hoorde dat de politie kwam, ben ik er natuurlijk snel vandoor gegaan.”

Feestjes

Ook Cagla Kaya (15 jaar) uit Leeuwarden die aan het skaten is in Leeuwarden bezoekt wel eens een feestje waar wat te veel mensen zijn. ,,Maar dan houden we wel afstand.” Ze is blij dat ze nog naar school kan gaan en dat de skatebaan nog open is. ,,Alles wat op afstand kan, moet toch ook gewoon kunnen? Ik zie dat iedereen zich wel aan de regels probeert te houden.”

Yorick van Haastrecht (26 jaar) en Willem Wisman (24 jaar) uit Leeuwarden zitten tijdens hun lunchpauze – ze studeren aan het Friesland College – ook op de skatebaan. Ze hebben begrip voor de coronamaatregelen. ,,Ik snap ook niet dat je daar op tégen kunt zijn”, zegt Wisman. ,,We moeten er nu even doorheen met elkaar en dan kunnen we straks de draad weer oppakken.”

We moeten er nu even doorheen met elkaar en dan kunnen we straks de draad weer oppakken

Hij voegt eraan toe dat hij misschien makkelijk praten heeft, omdat hij veel mensen om zich heen heeft en samenwoont met zijn vriendin. ,,Dus voor mij is het geen eenzame periode.” Van Haastrecht, die met huisgenoten in Leeuwarden woont, voelt wel mee met eerstejaarsstudenten die nieuw in de stad zijn. ,,Dat je nog niemand kent en hier je weg moet vinden in deze tijd. Dat lijkt me heel lastig.”

Nieuwe studie

Coronacrisis of niet, de 22-jarige Gertjan wandelt met een vriend over de Nieuwestad in Leeuwarden. Hij hoopt vanaf februari in Leeuwarden te gaan studeren aan hogeschool Van Hall Larenstein. Een kamer heeft hij nog niet. ,,Dit is natuurlijk een rare tijd om te beginnen. De horeca is dicht, onderwijs is grotendeels op afstand. Gelukkig ken ik hier al wat mensen.”

Het afstandsonderwijs is hem slecht bevallen op zijn vorige opleiding. ,,Er is geen sprake van non-verbale communicatie, want studenten zetten het beeld op zwart en de docent praat. Dat is het.” Gertjan heeft het gevoel dat hij dan misschien wel in de pas loopt qua studiepunten, maar niet qua inhoud. ,,Ik heb volgens mij minder kennis overgedragen gekregen dan zou moeten. Dat is natuurlijk niet goed.”

Er gebeurt nu juist heel veel. Dit mag geen verloren jaar worden voor de jeugd

Intussen probeert jongerenwerker Lex van Dongen proactief jongeren te bereiken. ,,Want op school zie ik ze niet. Dus moet ik ze zelf opzoeken.” Maar zijn agenda is te leeg en hij heeft tijd te veel. ,,En dan moet ik me dus echt zorgen maken.”

Binnen Amaryllis zijn jongerenwerkers daarom meer op straat te vinden dan anders, vertelt hij. Ook is het aantal huisbezoeken toegenomen. ,,Deze tijd vraagt ons om aanpassingen. Het is te gemakkelijk om te denken dat het wel goed gaat. Er gebeurt nu juist heel veel. Dit mag geen verloren jaar worden voor de jeugd.”

FutureMe: Laat als jongere de politiek je twijfels horen

Jongeren zijn de toekomst, maar wat doen ze om die toekomst te vormen? De 21-jarige Sterre Kardinaal uit Leeuwarden voelde zich niet gehoord door de landelijke politiek en wilde iets doen. De 21-jarige Sterre Kardinaal uit Leeuwarden voelde zich niet gehoord door de landelijke politiek en wilde iets doen.

Nieuws

menu