Dit artikel is vandaag gratis

Joods namenmonument komt in het gat in de stad Leeuwarden: 'De Joodse wijk is nooit meer geworden wat het was'

Het Holocaust-monument in de A.S. Levissonstraat in Leeuwarden.

De 544 Joodse Leeuwarders die in de oorlogsjaren in vernietigingskampen werden omgebracht krijgen een namenmonument in de binnenstad van Leeuwarden. Donderdag wordt het kunstwerk bij de Joodse School aan de A.S. Levissonstraat onthuld.

Alle namen van gedeporteerde Joden staan in het nieuwe monument gebeiteld. Amateurhistoricus Halbe Hageman uit Tzummarum verzamelde de namen . Saskia van Montfort ontwierp het monument, dat aansluit bij het al bestaande Holocaustmonument uit 1987.

,,Het deel van de stad waar het monument komt, de Joodse wijk, is nooit meer geworden wat het was. Het is verweven met de geschiedenis van de Holocaust”, zegt burgemeester Sybrand van Haersma Buma, een van de sprekers bij de onthulling.

Jorrit Volkers, voorzitter van Stichting Befrijdingsfestival Fryslân en mede-initiatiefnemer van het monument, beaamt dat. ,,Die wijk is een beetje een gat geworden. Ooit was er levendigheid. Het is nu een mooie wijk, maar het is er stil. Het monument moet die stilte accentueren: het staat voor wat deze wijk was en wie er leefden tot 1943. Het monument dat er nu staat is prachtig, maar er staan geen namen op.”

Gezicht

Daarom is het nieuwe monument een aanvulling op het bestaande. Buma: ,,544 is een getal. Die mensen krijgen nu een gezicht. Hun namen worden nu teruggebracht in die wijk. Ik hoop dat iedere voorbijganger die namen ook gaat lezen en inziet waar ze voor staan. Elke naam staat voor een afgebroken leven. De wreedheid van de gebeurtenissen waardoor deze gemeenschap hoegenaamd niet meer bestaat zie je eigenlijk alleen terug in de namen, niet in een kaal getal.”

Halbe Hageman vult aan: ,,544 is een getal; Gerson de Wilde is een mens. Door het noemen of het lezen van een naam bereik je dat die persoon niet voor niets is gestorven. Je ziet ook dat de nazi’s hun doel niet hebben weten te bereiken: het ausradieren van het Joodse volk.”

De Joodse Bruiloft

De onthulling is gekoppeld aan De Joodse Bruiloft in Zalen Schaaf, de theatervoorstelling die gemaakt is naar aanleiding van het gelijknamige boek van Auke Zeldenrust, samen met Volkers mede-initiatiefnemer van het namenmonument. Aan elke voorstelling gaat een wandeling door de Joodse wijk vooraf, waarbij stilgestaan wordt bij de toenmalige woonhuizen van verschillende families. Buma: ,,Dat is mooi, zo leren we de families ook een beetje kennen.”

Nieuws

Meest gelezen