Medemenselijkheid te licht gewogen bij besluit sluiting azc Balk l Opinie

De gemeenteraad van De Fryske Marren besloot in meerderheid het azc in Balk niet langer open te houden dan eerder was afgesproken. De PvdA wilde dat wel. ‘De medemenselijkheid van Gaasterland had hier zwaarder moeten wegen.’

Ontmoetingen tussen oude en nieuwe inwoners van Balk tijdens de open dag van het azc.

Ontmoetingen tussen oude en nieuwe inwoners van Balk tijdens de open dag van het azc.

Woensdag 23 juni moest de raad van de gemeente De Fryske Marren zijn hoofd buigen over het verzoek van het COA om toe te staan dat het asielzoekerscentrum in Balk nog twee jaar op zijn locatie mocht blijven. De afspraak die in 2015 vanuit het college met de bevolking van de plaats Balk is gemaakt, was om het asielzoekerscentrum slechts vijf jaar toe te staan. Dit onder het credo ‘Afspraak is afspraak’.

Voor sommigen is afspraak letterlijk afspraak, voor anderen geldt afspraak is afspraak, tenzij… bijvoorbeeld als de menselijke maat in het gedrang komt, of het continueren ervan van meer toegevoegde waarde kan zijn.

De vraag is of de afspraak die in 2015 is gemaakt, heeft voldaan aan die criteria, of als impuls over de bevolking is uitgestrooid om aan het verzet tegemoet te komen en daardoor toch draagvlak in de omgeving te creëren op dat moment.

Eigen leven gaan leiden

De uitspraak is als gegeven neergelegd zonder verdere duiding en is een eigen leven gaan leiden. Het is ook een uitspraak die rondzong op momenten dat het kon worden gebruikt. Een voorbeeld: toen het asielzoekerscentrum een tijdje gesloten was, hebben we niemand gehoord over de uitspraak ‘Afspraak is afspraak’, is er niemand geweest die heeft gezegd: u moet de gehele vijf jaar open zijn want ‘Afspraak is afspraak’.

De duiding waar wij over spreken is ook door de gemeenteraad niet gegeven toen kortgeleden besloten werd een enquête te houden over verlenging van het contract met het COA met twee jaar. De raad had explicieter moeten zijn, maar heeft geen kaders gesteld ten aanzien van het onderzoek en de manier waarop dat moest plaatsvinden. Iedereen had daardoor zijn handen vrij om de uitkomsten op zijn of haar manier te interpreteren.

Uitkomst paste bij elk standpunt

Er is een getalsmatige inkleuring gegeven door voor- en tegenstanders, dit naar gelang het standpunt wat men wenste in te nemen. Sommigen vonden zich niet gehoord, anderen zeggen dat de zwijgende meerderheid ook een stem is, die bij de voor- of tegenstanders moet worden geteld. Pragmatici zeggen dat 44 procent voorstanders gewoon meer is dan 38 procent tegen, en er dus een normale en duidelijke meerderheid is. Weer anderen voelden zich niet gehoord. En dat ging ook om mensen die weliswaar niet in Balk zelf wonen, maar wel dichter tegen het azc dan menig Balkster.

Met waardering zagen we dat de draagvlak-verhoudingen ten aanzien van het asielzoekerscentrum is gegroeid. Wij hebben ons bij onze standpuntbepaling uiteindelijk niet laten leiden door de uitslag van de enquête, maar hebben gekeken naar de menselijke maat. Heel simpel: gewoon hoe je met elkaar wilt omgaan. Daarbij hoort bij dat je oog hebt voor jezelf, maar ook voor mensen die in de knel zitten.

Medemenselijkheid in het DNA

De voormalige gemeente Gaasterland, waartoe ook Balk behoorde, heeft vanuit het verleden haar medemenselijkheid en betrokkenheid altijd getoond. Het zit in het DNA van dit gebied, en dat mag men koesteren. Eeuwen geleden vonden de hugenoten al een veilig onderdak in Gaasterland. In 1914 tijdens de Eerste Wereldoorlog kwamen 1600 Belgen naar Rijs. In de Tweede Wereldoorlog nam de gemeente Gaasterlân, en ook de gemeente Sloten, hun verantwoordelijkheid om mensen een veilig onderduikadres te bieden.

Van 1954 tot 1969 was op het terrein van de Wyldemerk aan de weg Balk- Koudum een kamp gevestigd waar enkele honderden Molukkers verbleven. Een periode dus van vijftien jaar leven met andere culturen.

En in 2015 is het asielzoekerscentrum in Balk er gekomen. Men heeft zich in Gaasterland door de jaren heen menselijk getoond in opvang, tolerantie en medemenselijkheid. Die menselijke maat is onze basis geweest om tot een afweging te komen.

De gevraagde twee jaar verlenging van het asielzoekerscentrum had de mensen die het betreft twee jaar extra gegund in Balk en ons als gemeente de mogelijkheid en tijd gegeven om te bepalen wat we kunnen en willen doen met de ruimte en bebouwing daarna. Wij wilden geen verspilling in een tijd dat we hard werken aan duurzaamheid. Er liggen bovendien kansen voor jongeren, ruimte voor (startende) ondernemers, het creëren van werkgelegenheid, of cultuur, recreatie en sport.

Niet omarmd, wel nodig

Wij realiseren ons dat we met ons standpunt mensen teleurstellen, maar tegelijk tonen we aan dat medemenselijkheid drager is en hoort te zijn van een goede beschaving. Het betekent dat wij als gemeente soms moet accepteren dat opvang van mensen een solidariteit vraagt die niet altijd wordt omarmd, maar wel nodig is. Omdat vrijheid een groot goed is en niet vanzelfsprekend voor iedereen.

Gaasterlân, de plaats Balk, heeft gesterkt door z’n DNA, vanuit zijn verleden laten zien dit aan te kunnen. In dat verband eindig ik met een citaat van een nummer van de band Racoon, ‘Wie loopt weg, wie durft het aan om voor een ander op te staan, die hij niet kent.’ Onze fractie wel, partijen als het CDA, de VVD en de FNP niet. Helaas.

Wietze de Haan is gemeenteraadslid voor de PvdA in De Fryske Marren