Het aantal vrijwilligers bij Staatsbosbeheer in Fryslân nam afgelopen jaar fors toe, wervingsactie lijkt succesvol

Het aantal vrijwilligers bij Staatsbosbeheer (SBB) in Fryslân nam afgelopen jaar fors toe. Waren in 2019 totaal 663 mensen actief voor de natuurorganisatie, in het afgelopen jaar waren dat er 713. Dat blijkt uit het jaarverslag van SBB over 2020.

Het gele schorpioenmos dankt zijn naam aan de uiteinden van de stengels die lijken op de staart van een schorpioen.

Het gele schorpioenmos dankt zijn naam aan de uiteinden van de stengels die lijken op de staart van een schorpioen. Foto: Jakob Hanenburg

Een mogelijke oorzaak voor die toename is de werving van vrijwilligers, waar de boswachters in 2019 mee zijn begonnen, suggereert landelijk voorlichter van SBB Joke Bijl. ,,Er werd daarbij ook gezocht naar samenwerking met gebruikersgroepen van de natuurgebieden. Zo is met de paardensportbond KNHS een overeenkomst gesloten dat ze hun eigen routes in onze gebieden onderhouden.”

In hoeverre de toeloop van bezoekers door corona naar de natuurgebieden een rol speelden, is volgens haar lastig te zeggen. ,Juist door corona gingen veel vrijwilligersactiviteiten niet door. We zijn benieuwd of daardoor vrijwilligers juist zijn afgehaakt.”

Overtredingen

Door de lockdownperiodes bezochten minder mensen de bezoekerscentra. Maar volgens voorlichter Annelies van der Goot van de afdeling Fryslân trokken, net als landelijk, ook de Friese natuurgebieden veel meer bezoekers. ,,Exacte cijfers hebben we niet want er is geen onderzoek naar gedaan, maar volgens de boswachters was het een stuk drukker dan voor corona. Dat leiden we niet alleen af aan de drukte op de parkeerterreinen maar ook aan een toename van het aantal overtredingen.”

Overlast

Hoewel SBB de belangstelling voor de natuurgebieden toejuicht, was overlast een keerzijde van de drukte. ,,We merkten dat veel nieuwe bezoekers van de natuur regels overtraden. Zo liepen ze buiten de paden beschermde gebieden in of lieten ze de hond loslopen in broedgebieden. De natuur had van dit gebrek aan kennis last. Op Ameland zijn we daarom ook een bewustwordingscampagne begonnen.”

Door corona hielden ook veel meer mensen dan in andere jaren vakantie in eigen land. Dat was volgens het jaarverslag vooral op de Waddeneilanden goed te merken. De campings zaten de hele zomer bomvol. Om te voorkomen dat bezoekers, die niet in de horeca terecht konden, overal in de natuurgebieden zouden gaan zitten, maakten de boswachters op Terschelling extra verblijfplekken langs de fietspaden. Van de boomstamzitjes en de picknicktafels werd veel gebruik gemaakt.

Broedparen

Behalve grotere aantallen bezoekers in de natuurgebieden en meer campingbezoekers waren er meer ontwikkelingen. Zo nam het aantal paartjes van de grauwe klauwier toe. Afgelopen jaar telden de boswachters zeven broedparen. Naast vijf paren in het zuidoosten zat er ook een paar op Vlieland en een aan de IJsselmeerkust.

Deze vogel leeft in wat ruig, halfopen terrein. De vogels houden vooral van grote insecten. Ze floreren dan ook vooral in gebieden met extensieve begrazing waar de insecten, zoals mestkevers, op de vaste mest van grote grazers afkomen.

Schorpioenmos

Een ander hoogtepunt van het afgelopen jaar was de vondst van het gele schorpioenmos in de Twijzelermieden. Sinds 1990 zijn er in Nederland negen groeiplaatsen gemeld, waarvan de meeste alweer weg zijn.

Het mos dankt zijn naam aan de uiteinden van de stengels die lijken op de staart van een schorpioen. ,,Als je dit aantreft, weet je dat je in een heel bijzonder gebied bent”, vertelt boswachter Gjerryt Hoekstra. ,,IJzerrijke kwel is een voorwaarde voor deze mossoort.”

SBB heeft de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in het herstel van het ecosysteem in het gebied. Maar waar de eerste minuscule sporen van het mosje vandaan zijn gekomen, is een lastige vraag, vindt Hoekstra.

Signaalsoort

Dit mosje is een zogeheten signaalsoort. In gebieden waar het voorkomt, groeien vaak meer bijzondere planten zoals de blonde, ronde en tweehuizige zegge. ,,Het is ook een plantje dat een Natura-2000 status zou kunnen indiceren, maar dat is De Mieden op dit moment niet. Het geeft in ieder geval aan dat het een bijzonder gebied is.”