Melk indikken kan ook prima op de boerderij, maar Nederland lijkt er nog niet klaar voor

Het indikken van melk hoeft niet in de melkfabriek te gebeuren, het kan ook prima op de boerderij zelf. Dat bewijst een nieuwe installatie van Wafilin Systems op de Dairy Campus in Leeuwarden. De markt ervoor lijkt in Nederland wel beperkt.

Wethouder Friso Douwstra (r) stelt de demonstratie-installatie voor het indikken van melk in werking op innovatiecentrum Dairy Campus in Leeuwarden.

Wethouder Friso Douwstra (r) stelt de demonstratie-installatie voor het indikken van melk in werking op innovatiecentrum Dairy Campus in Leeuwarden. Foto: Marchje Andringa

De ketel met ingedikte melk voelt nog warm aan, als Jos van Dalfsen (manager Research & Development bij Wafilin) de melk en het water heeft gescheiden. De installatie daarvoor is aangesloten op een melkcaroussel op de Dairy Campus en verwerkt binnen een uur drieduizend liter melk.

Kaas of yoghurt

,,Er gaat rauwe melk doorheen en het water persen we eruit”, licht hij toe. Wat overblijft is ingedikte melk, geschikt voor bijvoorbeeld kaas of yoghurt. ,,Nu gebeurt het filteren in de fabriek. Als het op de boerderij kan, scheelt dat de helft van de transportbewegingen. Je kan meer melk vervoeren per tank.”

Als het op de boerderij kan, scheelt dat de helft van de transportbewegingen

De techniek voor het filteren van de melk is niet nieuws, meldt Harry van Dalfsen, oprichter en eigenaar van Wafilin Systems en vader van Jos. ,,Dat was niet moeilijk. Maar in melk zitten vetbolletjes. Zodra melk in de fabriek komt, wordt eerst de room eruit gehaald. Wij moesten een manier verzinnen om de vetbolletjes niet te beschadigen bij het filteren, want die zijn bepalend voor de smaak.”

Puzzelstukje

Dat lukte met een door Waflilin gepatenteerde techniek. En met dat ontbrekende puzzelstukje kan de boer voortaan zelf zijn melk indikken. Van klein tot groot. ,,Hier zijn vierhonderd melkkoeien, waarvoor we twee ketels hebben. Voor een kleinere boer halen we gewoon een ketel weg, en voor een grotere zetten we er eentje bij. Eventueel met een tweede membraan.”

Telefoontjes

Wafilin krijgt al regelmatig telefoontjes van geïnteresseerde boeren. ,,Bijvoorbeeld uit Noord-Zweden. Die levert aan Arla, maar dat wil de melk niet meer ophalen. Als hij het zelf kan indikken, kan dat misschien wel. En een boer uit Slowakije, die zijn melk naar Italië moet brengen.”

Ik zit niet in over de boeren, die bellen ons wel. Maar de zuivelketen moet nog overgehaald worden

Ook bij een grote boerderij in Nederland staat al een installatie. Dat lijkt een uitzondering te zijn op de Nederlandse markt, waar de melk minder grote afstanden hoeft af te leggen en dus meer in de fabriek verwerkt wordt. ,,Ik zit niet in over de boeren, die bellen ons wel. Maar de zuivelketen moet nog overgehaald worden.”

Nog geen FrieslandCampina

Fabrieken als die van FrieslandCampina zijn volledig ingericht op het verwerken van de melk in de huidige vorm. ,,Ingedikte melk wijkt af van de standaard, dus FrieslandCampina neemt die voorlopig niet af. In het buitenland zijn boeren vaak onafhankelijker, dus daar mikken we vooral op. Maar als een groot deel van de boeren van FrieslandCampina dit wil, kan het ook voor FrieslandCampina interessant worden.”

Overstag

Vader Harry denkt dat het zuivelbedrijf uiteindelijk wel overstag zal moeten. ,,De melk moet gewoon voor de helft van de weg af. Dus dit systeem gaat er straks bij boeren komen. Als FrieslandCampina niet meegaat, wordt het door de boeren zelf wel decentraal geregeld.” De komende periode wordt de installatie gedemonstreerd aan bijvoorbeeld boeren.

Overigens is het uit de rauwe melk geperste water te zacht om te drinken: er zitten te weinig mineralen in. Het kan wel onder meer gebruikt worden om bier van te maken. Wafilin Systems is hierover in gesprek met een bierbrouwerij.