Museum Sloten wil met nieuwe inrichting ook de techniek van de toverlantaarn laten zien

De collectie was er al, maar de bezoeker liep er nog te vaak aan voorbij. Met een nieuwe inrichting zal het Museum Sloten de toverlantaarns een centrale rol in de tentoonstelling geven.

De techniek van de toverlantaarn moet straks voor de bezoeker te ervaren zijn.

De techniek van de toverlantaarn moet straks voor de bezoeker te ervaren zijn. Illustratie: Museum Sloten

Met een lichtbron en een lens konden zeventiende-eeuwers thuis al afbeeldingen op de muur projecteren. Later werden deze toverlantaarns een attractie op kermissen, waarmee bezoekers beelden van over de wereld konden bekijken.

Museum Sloten heeft een grote collectie van deze voorloper van de diaprojector, maar die staan nu nog achter een wand. Hoe de techniek werkte, is nu niet te zien. Met de herinrichting die op stapel staat, komt daar verandering in.

Meer beleving

Het museum wil een nieuwe opstelling maken, met meer beleving voor bezoekers. De huidige inrichting is verouderd en te statisch. De techniek achter de audiovisuele middelen moet nodig vervangen worden, zegt coördinator Margriet Agricola. ,,Sommige dingen zijn kapot, repareren kan niet omdat sommige onderdelen niet meer te krijgen zijn. Het wordt aangestuurd door computers die in 2000 al tweedehands waren. Een herinrichting is hoog nodig.”

Sommige dingen zijn kapot, repareren kan niet omdat sommige onderdelen niet meer te krijgen zijn. Het wordt aangestuurd door computers die in 2000 al tweedehands waren

De collectie moet zichtbaarder worden. Nu zit een deel van de objecten achter een wand met een historische kaart van de stad, waarop ook filmpjes te zien zijn. Het is de bedoeling dat bezoekers voorwerpen bekijken door kijkgaten, maar dat gebeurt nog te weinig. Althans, de toevallige museumbezoeker loopt er sneller aan voorbij. Zonde, vindt het museum, omdat voorwerpen en verhalen zo niet tot hun recht komen. Modernere projectietechnieken en interactie moeten daar verandering in brengen. Ook de techniek van de toverlantaarn wordt gebruikt in de nieuwe presentatie, zo is het plan.

Internationaal belang

De collectie toverlantaarns en glasplaten komt grotendeels van oud-Slotenaar en verzamelaar Peter Bonnet, en is volgens de organisatie van internationaal belang.

Lees ook: Door Friese kunstenaar geschilderd portret van prinses Anna van Hannover komt naar Leeuwarden

Het museum vertelt niet alleen het verhaal van Sloten zelf. Agricola: ,,We plaatsen de verhalen over de stad in de ontwikkeling van Fryslân.” Zo is er aandacht voor handelsroutes. Sloten lag al aan water, maar een watergang die in de middeleeuwen werd gegraven om overtollig water te kunnen lozen, maakte dat de stad ook vaarverkeer kreeg uit Groningen en de Oostzee.

Als stad mocht Sloten ook zelf rechtspreken. We willen ook laten zien hoe dat in die tijd ging en welke straffen dan werden uitgedeeld

Het museum zit in het voormalige stadhuis van Sloten, dat dienst deed tot de herindelingen van 1984. ,,Als stad mocht Sloten ook zelf rechtspreken. We willen ook laten zien hoe dat in die tijd ging en welke straffen dan werden uitgedeeld.’’

Planning

Agricola hoopt dat de herinrichting dit najaar kan beginnen. Voor de seizoensopening van 2022 zou het werk dan klaar moeten zijn. Het museum (met twee vaste medewerkers en tientallen vrijwilligers) is normaliter open van april tot en met oktober. In het Culturele Hoofdstadjaar trok het meer dan vierduizend bezoekers, in 2019 bijna drieduizend. Afgelopen jaar was er een dip door corona, maar die bleef beperkt. ,,In de zomer hebben we nog veel bezoekers gehad.”

Lees ook: Fries Film Archief start met digitaliseren Fries audio-erfgoed en krijgt andere naam

De gemeente De Fryske Marren heeft net 60.000 euro subsidie beschikbaar gesteld voor de herinrichting, begroot op zo’n 270.000 euro. Met die bijdrage kunnen nu andere fondsen worden aangeschreven.