Na de zomer mogelijk veel minder bussen in Fryslân

Het busvervoer in Fryslân zal misschien al vanaf de zomer verder versoberen. Er worden lijnen gestrekt, opgeheven en deels vervangen door alternatief vervoer. Dat blijkt uit het Transitieplan OV dat de provincie en vervoerder Arriva hebben opgesteld. Er zijn vier scenario’s uitgewerkt. Hoe ingrijpend de maatregelen worden, hangt af van de ontwikkeling van het aantal reizigers dit jaar. Hoe meer dat achterblijft bij de reizigersaantallen van vóór corona, des te harder er in de dienstregeling gesnoeid zal worden.

Foto: Hoge Noorden / Jacob van Essen

In het gunstigste scenario wordt 5 procent van de dienstregelingsuren van voor de coronacrisis geschrapt, in het uiterste geval kan het gaan om bijna 13 procent. Sinds een paar maanden wordt er vanwege de lockdown al gereden met 3,8 procent minder uren dan normaal.

Verdere versobering

Dat is onvoldoende om quitte spelen en daarom is het volgens Arriva en de provincie onvermijdelijk dat er een verdere versobering komt. Die zal ingaan wanneer de beschikbaarheidsvergoeding afloopt die het rijk nu nog aan de vervoerders betaalt. Die vergoeding stopt op z’n vroegst in juli, of anders hoogstwaarschijnlijk later dit jaar.

Gestrekte lijnen

Er zullen in ieder geval op tal van plekken buslijnen ‘gestrekt’ worden, zodat ze niet meer de dorpen ingaan. Het gaat om lijn 71 bij Sexbierum, Pietersbierum, Ingelum, Bitgummole en Bitgum, lijn 62 in De Westereen, lijn 51 in Dokkum, lijn 92 bij Wommels, lijn 14 bij Ureterp, Wijnjewoude en Klein Groningen en lijn 20/21 bij Langezwaag.

Sa’t it no foarsteld is, fine wy it strekken fan dy linen akseptabel

,,Wy binne út soarte net wiis mei it fersoberjen fan it iepenbier ferfier, mar dit binne needsaaklike yngrepen”, reageert vice-voorzitter Watze Draijer van reizigersbelangenorganisatie Rocov. ,,Sa’t it no foarsteld is, fine wy it strekken fan dy linen akseptabel. Wol wie ús eask dat der dan maatregels troffen wurde om reizgers sa goed mooglik te betsjinjen.”

Fietsenrekken

Op verschillende plekken waar de lijnen gestrekt worden, verdwijnen er bushaltes, maar komen er elders nieuwe voor in de plaats en worden er flink meer fietsenrekken geplaatst. Afhankelijk van het gekozen scenario zal dat naar schatting zo’n 230.000 tot 430.000 euro kosten. ,,We zijn nog met andere provincies in overleg of we willen proberen die kosten op het rijk te verhalen”, reageert gedeputeerde Avine Fokkens. ,,Mochten we dat niet doen of het rijk wijst dat af, dan komen de kosten voor rekening van de provincie.”

Stadsdienst

De lijnen 1, 5, 15, 16 en 18 van de stadsdienst in Leeuwarden zouden in de scenario’s 2 tot 4 geheel komen te vervallen. ,,Dat betsjut dat de bus net mear troch de wyk riidt. De reizgers moatte dan rinnend of fytsend nei in halte fan de buslinen dy’t oer de gruttere diken ride”, zegt Draijer. Daar staat tegenover dat de stadsdienst betere aansluitingen moet krijgen op sneltreinen vanaf het station.

E-bike

Van de mei- tot de zomervakantie zullen er volgend jaar minder bussen rijden. Volgens Arriva en de provincie is de e-bike ook onder jongeren zo in opkomst dat er bij mooi weer duidelijk minder van het OV gebruik wordt gemaakt.

Mogelijk geschrapt

Uit de scenario’s van het Transitieplan OV dat Arriva en de provincie hebben opgesteld, blijkt verder dat lijn 322 van Oosterwolde naar Drachten mogelijk wordt geschrapt, terwijl er dan extra spitsritten komen op lijn 114 van Leeuwarden naar Assen, die ook over Oosterwolde en Drachten rijdt.

Op de lijnen 46 (Sneek-Oudega SWF-Sneek), 63 (Buitenpost-Dokkum) en 192 (Leeuwarden-Bolsward) rijden straks misschien alleen nog bussen tijdens de spits. Lijn 90 (Heerenveen-Kop van de Afsluitdijk) vervalt mogelijk helemaal, al zouden er dan extra bussen komen op lijn 96. Ook zijn er scenario’s met meer bussen op de lijn 350 van Alkmaar over de Afsluitdijk naar Leeuwarden.

Ritten van bus 335 van Bolsward naar Zernike in Groningen worden wellicht vervangen door een kleinere streekbus, of de lijn wordt helemaal opgeheven.

Dan zijn er ook nog tal van lijnen waar de bussen op zaterdag, het hele weekend of ook op avonden worden vervangen door de Opstapper of ander ‘maatwerk’ waar reizigers vooraf moeten reserveren.

Het scenario dat uiteindelijk wordt gekozen, zal met eventuele kleine aanpassingen van kracht blijven tot het einde van 2024.