Na honderd jaar spuit de rotsfontein in het Sneker Wilhelminapark weer water

De rotsfontein in het Wilhelminapark stond symbool voor de aansluiting van Sneek op de waterleiding. Toen bleek dat de fontein de waterdruk in omliggende wijken verlaagde, werd hij echter direct weer uitgezet. Tot nu.

De Rotsfontein in het Wilhelminapark in Sneek

De Rotsfontein in het Wilhelminapark in Sneek Foto: Niels de Vries

Het was een feestelijk moment op 8 juli 1909, toen de toenmalige burgemeester Petrus de Hoop een kraan openzette, waardoor de rotsfontein, die toen nog voor het stadhuis aan de Marktstraat stond, begon te spuiten. Het was het begin van schoon drinkwater in Sneek.

Dat de fontein drie maanden later naar het Wilhelminapark verhuisde, had alles te maken met het Old Burger Weeshuis, vertelt Alice Booij, die zich als vrijwilliger onder meer inzet voor de Vereniging Historisch Sneek en het Fries Scheepvaartmuseum. ,,Het Old Burger Weeshuis droeg met een subsidie van 50.000 gulden serieus bij aan de aanleg van de waterleidingen, de bouw van het waterpompstation en de watertoren. Aangezien het weeshuis ook het Wilhelminapark had aangelegd, kreeg de rotsfontein daar een vaste plek.”

Waterdruk

Al snel bleek echter dat wanneer de fontein werd aangezet - dat gebeurde op zon- en feestdagen - de waterdruk in de omliggende woonwijken helemaal wegviel. Zodra de fontein uit ging, kwam de waterdruk weer terug. En dus liet men hem voortaan maar uit. Deze impasse heeft lang, heel erg lang geduurd. Hoe lang precies, daar durft Booij geen uitspraak over te doen. Maar volgens wethouder Mirjam Bakker van Súdwest-Fryslân heeft het zeker honderd jaar geduurd voor de fontein voor het eerst weer water spoot.

Tijdelijke pomp

Vorig jaar probeerde de gemeente de fontein met een tijdelijke pomp aan te zetten. Toen dat lukte is naar een vaste constructie gezocht, met een financiële bijdrage van opnieuw het Old Burger Weeshuis. Zo kon het dat op 8 juli 2021, precies 112 jaar nadat Sneek op de waterleiding werd aangesloten, de fontein door wethouder Bakker officieel in ere hersteld werd. ,,En het monument weer tot leven werd gewekt”, zegt Booij. Naast de wethouder en Booij waren er vertegenwoordigers bij van de Stichting Sneek van Weleer, de Stichting Old Burger Weeshuis en de Vereniging Historisch Sneek.

Dat dit precies 112 jaar na de installatie van de waterleiding in Sneek gebeurde, vindt ze ,,een historisch moment”. Booij mocht iets vertellen over de geschiedenis van de fontein, die is benoemd tot rijksmonument. ,,Maar meer nog is de fontein van algemeen cultuurhistorisch belang”, vindt Booij. ,,Het markeert immers een belangrijk moment in de geschiedenis van de volksgezondheid in Sneek.”

Vervuilde gracht

Tot 1909 maakten de meeste Snekers gebruik van de vervuilde stadsgracht als belangrijkste bron voor drinkwater. ,,Dat bracht natuurlijk allerlei ziektes met zich mee”, vertelt Booij. Na de aanleg van de waterleiding en meerdere waterpompen, konden de mensen gezuiverd water drinken dat uit de Swarte Brekken bij Hommerts kwam. Daar werd een pompstation gebouwd waar uit zes putten van 55 meter diep water werd gewonnen en gezuiverd.

,,Het water uit de Swarte Brekken was niet zout of brak en het kon ook nog eens redelijk dichtbij Sneek worden gewonnen”, zegt Booij. Met een afstand van 6,5 kilometer had Sneek de waterbron dichterbij dan Leeuwarden, waar de afstand tussen stad en waterbron (de Pikmar bij Grou) ongeveer vijftien kilometer was.