Natuur op Afsluitdijk veert alweer terug na ingrijpende werkzaamheden

De voor Nederland deels unieke natuurwaarden van de Afsluitdijk lijken nog geen blijvende schade te ondervinden van de ingrijpende werkzaamheden die er momenteel plaatsvinden. Dat blijkt uit waarnemingen van ecologen die bij Project Afsluitdijk zijn betrokken.

Archiefbeeld van werkzaamheden op de Afsluitdijk, gezien vanaf Breezanddijk in de richting van Fryslân, november 2020.

Archiefbeeld van werkzaamheden op de Afsluitdijk, gezien vanaf Breezanddijk in de richting van Fryslân, november 2020. Foto: Simon Bleeker

De dijk wordt verhoogd en verzwaard om de verwachte zeespiegelstijging het hoofd te bieden. Daarbij wordt gebruik gemaakt van betonnen Levvel-blokken (op het ondertalud vlak onder en boven de waterlijn) en Quattroblokken (het boventalud tot aan de kruin). Doordat er een hele bekledingslaag op de dijk wordt aangebracht, verdwijnt de huidige vegetatie. Het terugbrengen van de ecologische waarden is een onderdeel van het omvangrijke Project Afsluitdijk.

Dennis Wansink, namens ecologisch onderzoeks- en adviesbureau Waardenburg betrokken bij het project, vertelde gisteravond in een door Rijkswaterstaat georganiseerd webinar dat de vegetatie veerkracht toont. ,,Op het deel van de dijk tussen Kornwerderzand en Friese kust liggen de Quattroblokken al. Tot onze verbazing groeit daar alweer wat. Dat is niet door ons ingezaaid; de natuur heeft dat zelf gedaan.”

Unieke vegetatie

Wansink trof alweer zeebiet, bolletjesraket, zeekool en knopig doornzaad aan. De ecologen gaan de natuur ook een handje helpen met de zoutminnende flora op het boventalud, rotskustvegetatie als zeelathyrus, zeevenkel, zeekervel en klifpeen. ,,Eigenlijk hebben we in Nederland alleen langs de Afsluitdijk zo’n soort rotskust, dus dat is unieke vegetatie.”

Over een halfjaar kijken we of het opkomt en zien we welke methode het beste werkt. Die kunnen we dat later op de hele dijk toepassen

Volgende week begint een experiment met zaadbommetjes om te proberen die vegetatie terug te krijgen. Kleibolletjes met zaden van het Het Levend Archief, de landelijke zadencollectie, worden tussen de betonblokken gestopt. ,,We doen dat met verschillende toepassingen. Over een halfjaar kijken we of het opkomt en zien we welke methode het beste werkt. Die kunnen we dat later op de hele dijk toepassen.”

Lepelaarkolonie

In de aanloop naar het project rees vrees voor het voortbestaan van de lepelaarkolonie van zo’n honderd vogels op een dam bij Den Oever. Die dam is tijdens de winterafwezigheid van de dieren opgehoogd. Onder leiding van ecoloog Sophie Lauwaars van Rijkswaterstaat is op de verhoogde dam een ecologische toplaag aangebracht om de oorspronkelijke situatie zo goed mogelijk na te bootsen.

Gelukkig zijn de zilvermeeuwen ook teruggekomen. Lepelaars broeden graag in de buurt van vogels die zichzelf goed kunnen verdedigen

Daartoe werden de oude toplaag van zand en klei en een aantal nesten bewaard, vertelde Lauwaars. Dat is in februari teruggeplaatst. Vijf of zes lepelaarpaartjes herkenden voldoende van de oorspronkelijke biotoop en broedden dit jaar alweer op de dam, hoewel de vegetatie nog lang niet helemaal terug was. Dertig tot veertig paartjes weken uit naar de naburige Robbenplaat-Noord. ,,Gelukkig zijn de zilvermeeuwen ook teruggekomen op de dam. Lepelaars broeden graag in de buurt van vogels die zichzelf goed kunnen verdedigen.”

Renovatie van Afsluitdijk loopt drie jaar vertraging op

De werkzaamheden aan de Afsluitdijk zijn niet in 2022, maar in 2025 klaar. Dit meldt minister Cora van Nieuwenhuizen, van Infrastructuur en Waterstaat in een Kamerbrief. De reden voor de vertraging is een ontwerpfout bij de nieuw te bouwen en te renoveren spuisluizen.

Nieuws

Meest gelezen