Nij Ylostins krijgt geen monumentenstatus en dus is sloop nabij

Wooncomplex Nij Ylostins in IJlst krijgt geen monumentale status. Dat heeft de gemeente Súdwest-Fryslân besloten. De sloop van het pand komt daarmee dichterbij.

Seniorencomplex Nij Ylostins in IJlst, zoals het nu is vormgegeven.

Seniorencomplex Nij Ylostins in IJlst, zoals het nu is vormgegeven. Foto: Niels de Vries

De voorgenomen sloop van het gebouw van woningcorporatie Elkien leidde vorig jaar tot onrust in de stad, vooral uit zorg om de oudere bewoners. Elkien vindt het gebouw uit 1972 verouderd en vindt renovatie te duur. De woningcorporatie wil een nieuw gebouw neerzetten.

Naast de zorgen over de bewoners kwam er nog een argument bij: de architectonische waarde van het complex. Kinderen van bewoners van het pand en Erfgoedvereniging Heemschut dienden bij de gemeente Súdwest-Fryslân een aanvraag in om het gebouw een monumentale status te geven. Een van hen noemde bij welstandscommissie Hûs en Hiem Nij Ylostins ‘een gebouw met een ziel’, en wees naar het voor de jaren zeventig experimentele karakter van het pand, met overdekte binnenstraatjes, zithoekjes en andere ruimtes waar de bewoners elkaar kunnen ontmoeten.

Hûs en Hiem: moderniseren zonder het karakter aan te passen

De indieners kregen Hûs en Hiem mee, en die commissie adviseerde het college van B en W van Súdwest-Fryslân de monumentale status toe te kennen. De welstandsgroep denkt dat in Nederland weinig vergelijkbare gebouwen over zijn en dat het complex gemoderniseerd kan worden ‘zonder het karakter ervan aan te tasten’.

Het college van B en W ging daar eerst in mee en besloot tot ‘een voorgenomen aanwijzing’ tot monument. Daarbij meldde het gemeentebestuur wel dat het nog enkele maanden zou nadenken over een definitief besluit. Ook andere belangen moesten namelijk worden meegenomen.

Het college denkt nu dat een monumentale status ‘te beperkend (is) voor de herontwikkeling van het complex voor de doelgroep sociale huur’

Het college denkt nu dat een monumentale status ‘te beperkend (is) voor de herontwikkeling van het complex voor de doelgroep sociale huur’. Renovatie levert ‘geen optimaal concept’ op, aldus het gemeentebestuur. Nieuwbouw is daarentegen wel toekomstbestendig. Het architectonische belang wordt minder zwaar gewogen dan ‘het algemeen belang dat gediend is bij een toekomstbestendig zorgniveau in de stad’. Bij renovatie komt volgens het college de betaalbaarheid van de woningen in het geding. Elkien liet in januari al weten dat Nij Ylostins verkocht wordt als de woningcorporatie niet mag slopen. De gemeente vreest dat in dat geval IJlst geen zorgcomplex meer houdt in deze vorm.

We hadden al plannen voor dertig woningen die geschikt zijn voor zorg, en Patyna wil nog eens dertig huizen bouwen. De monumentenstatus fietste daar doorheen

Elkien is blij met het besluit, laat directeur-bestuurder Harro Eppinga weten. ,,Het betekent dat wij verder kunnen met het ontwikkelen van de nieuwe plannen. We hadden al plannen voor dertig woningen die geschikt zijn voor zorg, en Patyna wil nog eens dertig huizen bouwen. De monumentenstatus fietste daar doorheen”, zegt Eppinga.

Plannen nu uitwerken

In overleg met inwoners worden de nog grove plannen nu verder uitgewerkt. ,,Bijvoorbeeld over hoe groot de berging wordt, de indeling, waar de ramen zitten. Dat soort dingen.” Ook wordt nog gezocht naar geld voor een gemeenschapsruimte. ,,Daar maken we ons hard voor, maar Patyna en de gemeente hebben daar ook een rol in.”

Elkien streeft ernaar het pand voor 1 januari 2021 gesloopt te hebben. Dat gebeurt gefaseerd zodat de inwoners in IJlst kunnen blijven wonen. Wanneer de sloop begint is nog niet bekend. Dit alles is nog wel afhankelijk van procedures voor bijvoorbeeld vergunningen. Ook kan het besluit van het college om geen monumentenstatus toe te dichten worden aangevochten. Eerst via een bezwaar en daarna eventueel nog bij de rechter.

Nieuws

menu