Bij de Voedselwerkplaats ontdek je hoe je een dorpstuin begint of lokaal kunt inkopen: 'Veel vakanties gingen niet door, waardoor er een enorme belangstelling voor de dorpstuinen kwam'

Dat corona veel mensen bewuster heeft gemaakt van een gezondere levensstijl, merken de dorpstuinen aan den lijve. Zowel het aantal nieuwe initiatieven als het aantal deelnemers groeit. ,,Exacte cijfers hebben we niet, maar vooral vorig jaar liep het storm”, vertelt Freya Zandstra van De Voedselwerkplaats. ,,Veel vakanties gingen niet door, waardoor er een enorme belangstelling voor de dorpstuinen kwam.”

Mensen aan het werk in de dorpstuin in Heeg.

Mensen aan het werk in de dorpstuin in Heeg. Foto: Niels de Vries

Op zaterdag 24 juli zetten minimaal zeven dorpstuinen, commerciële maar lokaal gerichte tuinderijen en Buurtmarkten de deuren open. ,,Het is vooral bedoeld voor mensen die geïnteresseerd zijn om iets aan lokale voedselvoorziening te doen. Maar het kan andere bezoekers ook prikkelen zelf iets te gaan beginnen.”

Op de open dag is niet alleen te zien hoe het eraan toegaat in een dorpstuin. Ook kunnen bezoekers kennismaken met de Buurtmarkt, een nieuwer fenomeen.

Buurtmarkt

,,Bij een Buurtmarkt steekt een groepje burgers de koppen bij elkaar om samen te gaan inkopen bij lokale boeren en producenten”, legt Zandstra uit. Door het nauwe contact met de boer weten mensen niet alleen waar hun voedsel vandaan komt, maar ook hoe het is geproduceerd. ,,Je kunt met een boer bespreken waar behoefte aan is. Ontdekt een boer dat mensen liever onbespoten voedsel hebben, dan kan hij daar zijn productie op afstemmen. Zo groei je samen naar een gezondere samenleving.”

Binding

Beide soorten initiatieven maken mensen niet alleen bewuster van het dagelijks eten, ze vergroten ook de binding in een dorp of wijk. ,,Mensen ontmoeten elkaar op een heel andere manier dan bijvoorbeeld bij de tennisclub. Samen werken in een tuin of nadenken over gezamenlijk inkopen, versterkt de sociale contacten in een dorp. Er ontstaan vriendschappen.”

De behoefte om gezamenlijk lokaal te werken aan een gezondere omgeving leeft, volgens Zandstra. ,,Eco-erf Bolsward is opgezet voor de bouw van ecologische woningen in Bolsward. Ze zijn nu ook begonnen aan een Buurtmarkt. En zonder dat er veel ruchtbaarheid aan gegeven is, zijn er al enorm veel aanmeldingen.”

Enquête

Als enthousiastelingen met een tuin of Buurtmarkt aan de slag willen gaan, raadt Zandstra ze aan eerst te onderzoeken waar precies vraag naar is in hun dorp of wijk. ,,Daarvoor krijg je ook de meeste mensen bij elkaar. Bij de Voedselwerkplaats hebben we een enquête ontwikkeld om dat te peilen.”

Soms kan dat voor verrassende uitkomsten zorgen. ,,We hebben in Heeg de behoefte gepeild aan lokaal, duurzaam voedsel. Toen bleek dat plastic verpakkingen de nummer één ergernis was en zijn we daarmee aan de slag gegaan. Om af te zijn van alle plastic supermarktverpakkingen is een gezamenlijke inkoop opgezet voor een groot aantal producten die we plasticvrij distribueren.”

Lokale situatie

Hoe je een dorpstuin opzet is ook afhankelijk van de lokale situatie. ,,Hoeveel grond heb je. Maak je er en een coöperatie van waar een professionele tuinder, eventueel ondersteund door vrijwilligers, groenten verbouwt. Of begin je met een groep een gezamenlijke tuin waar de deelnemers zowel meehelpen op de tuin als ervan eten?”

Bij de Open Tuinentour zijn lang niet alle Friese tuin- en inkoopinitiatieven te bezoeken. Wel doen er allemaal verschillende soorten initiatieven mee. Van It Griene Libben in Noardburgum waar Sjoukje Dijk en Gosse Haarsma kleinschalig groenten verbouwen voor de regio tot de Dorpstuin Griene Poarte in Warns die zich afficheert als een groentetuin, leerschool en ontmoetingsplek voor jong en oud, waar iedereen kan meehelpen en oogsten.

Om met het oog op corona te grote toeloop in een keer te voorkomen moeten belangstellenden zich vooraf aanmelden via de devoedselwerkplaats.nl .