Dit artikel is vandaag gratis

Reinier Paping, 'de verbeelding van de Tocht der Tochten', is overleden. De winnaar van de Elfstedentocht van 1963 werd negentig jaar oud

Reinier Paping wint de Elfstedentocht in 1963. Foto: ANP

Reinier Paping is op 90-jarige leeftijd overleden. Dat heeft zijn familie maandag aan de NOS laten weten. De oud-schaatser won op 18 januari 1963 de Elfstedentocht, onder loodzware omstandigheden.

De Elfstedentocht van 1963 werd later ‘de Hel van 1963’ genoemd. Bij de start was het achttien graden onder nul, met een ijskoude oostelijke wind.

Paping finishte de tocht na 10 uur en 59 minuten in Leeuwarden, met 22 minuten voorsprong op zijn eerste achtervolger, Jan Uitham.

Paping, die vooraf nauwelijks behoorde tot het rijtje van kanshebbers, zou later zeggen zoiets nooit meer te hebben meegemaakt. Naarmate de rit vorderde werd het ijs slechter en ontnam de sneeuw het zicht van de deelnemers. Meerdere keren vroeg Paping aan een toeschouwer hoever het nog was. ,,Soms was het nog zes kilometer, dan ineens weer acht”, vertelde hij daar later over.

Eerste langere schaatstocht

In december 1962 reed de in Dedemsvaart geboren Paping, in de omgeving van Spannenburg, pas zijn eerste langere schaatstocht. Hij werd tweede achter Jeen van den Berg, winnaar van de Elfstedentocht in 1954. Als langebaanschaatser had Paping nooit furore gemaakt. Hij werd een keer dertigste op de Europese kampioenschappen in het Zweedse Falun.

,,De mooiste herinnering is dat ik na het passeren van de finish in de armen viel van mijn vrouw, mijn vader en mijn drie broers. Van de slotkilometers weet ik weinig meer”, zei Paping jaren later tegen Max Magazine over zijn winst in de Elfstedentocht.

Rijk werd hij er niet van. Volgens de overlevering kreeg Paping, opgegroeid in een gezin van negen kinderen, twee jaarkaarten voor de ijsbaan van Deventer en een zilveren sigarettendoos.

‘Paping blijft icoon’

Met het overlijden van Paping is de icoon van de Elftstedentocht heengegaan, zegt voorzitter Wiebe Wieling van de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden. ,,Reinier Paping is altijd de verbeelding geweest van de ‘Tocht der Tochten’ en zal dat ook altijd blijven. Daarnaast was hij een zeer aimabel mens.”

Paping moet volgens Wieling een van de beste dagen van zijn leven hebben gekend toen hij op 18 januari 1963 ,,voor iedereen uit” als eerste over de finish kwam van de Elfstedentocht. ,,Een ongekende prestatie, bijna onmenselijk, als van de 10.000 deelnemers er maar zo’n 100 finishen en hij dat op zo’n fantastische manier heeft volbracht.”

Met de lange periode zonder een Elftstedentocht tussen 1963 en 1985 werd Paping – later uitgeroepen tot sportman van de eeuw – het gezicht van de Elfstedentocht. Wieling: ,,Dat is ook niet gestopt toen er weer een kwam in 1985. Dat blijft en verdwijnt niet met andere Elfstedentochten.”

Grote legende

Henk Angenent, de winnaar van de Elfstedentocht in 1997, noemt Paping ,,een icoon van de Nederlandse sport en een icoon als mens”.

Voor hem was Paping als schaatser al een grote legende. ,,Ik was er nog niet eens in 1963 en was zeventien toen de Elfstedentocht van 1985 plaatsvond”, zegt de 54-jarige Angenent. ,,Toen wisten alle schaatsers wel wie Reinier Paping was. Als marathonschaatsers hoefden wij de achternamen echt niet te noemen. Reinier en Evert (Van Benthem, winnaar van de Elfstedentochten van 1985 en 1986, red.) was genoeg.”

Angenent reisde voor het tv-programma Andere Tijden Sport enkele jaren geleden samen met Paping naar Canada, om daar Van Benthem te bezoeken. ,,De toen al bijna 90-jarige Paping redde zich daar in Canada met handen en voeten en bleef helemaal zichzelf”, herinnert Angenent zich.

,,Ik denk dat hij en Evert en ik daarin ergens hetzelfde zijn. We hebben iets unieks gepresteerd, maar schreeuwen dat niet van de daken. De Elfstedentocht is al een mythische sportwedstrijd, maar de barre tocht van 1963 was bijna onmenselijk.”

Nieuws

menu