Pleidooi voor referendum in Fryslân over Deltaplan, Statenleden worstelen met gegeven dat ze feitelijk niet over het toekomstplan gaan

De Friese bevolking moet grondig worden geraadpleegd over de Bouwstenen voor het Deltaplan, zoals de Lelylijn en de bouw van 45.000 woningen. Coalitiepartij FNP vindt dat aan het eind van de plannenmakerij een officieel referendum in Fryslân nodig is, zo bleek gisteren tijdens een vergadering van Statenleden met gedeputeerde Avine Fokkens. De PVV wil dat ook.

Stempotloden. Afbeelding ter illustratie.

Stempotloden. Afbeelding ter illustratie. Foto: ANP.

Statenleden braken zich het hoofd over de vraag hoe zijzelf en de inwoners van Fryslân zich eigenlijk kunnen uitspreken over die Bouwstenen . Bron van de vertwijfeling ligt in het feit dat de Staten er, zoals het nu lijkt, in feite niet over gaan. De aanleg van de Lelylijn zou een besluit van het rijk zijn, terwijl bestemmingsplannen voor woningbouw een zaak van gemeenten zijn, lichtte de gedeputeerde toe.

Tegelijk zorgt het Deltaplan op provinciaal niveau voor veel reuring. Het schoot Harrie Graansma (PVV) dan ook finaal in het verkeerde keelgat dat er tijdens de vergadering geen ruimte was voor insprekers. Voorzitter Edou Hamstra (PvdA) moest zich verdedigen tegen verwijten dat het besluit daarover was geopperd in een appgroep waartoe niet alle Statenleden toegang hadden.

Gesteggel

,,Us oerwaging wie dat dit tema te belangryk is om de ynspraak ôf te dwaan mei in healoerke by in kommisjegearkomste”, zei Hamstra. Na veel gesteggel en een schorsing besloot een meerderheid het toch maar alvast over die Bouwstenen te hebben, zonder insprekers van buiten.

Maar de vraag bleef wat de Staten er eigenlijk over te zeggen hebben. FNP’er Sijbe Knol sprak zich daar het felst over uit. ,,Dit fielt as swimme wy yn in fûke. Wy wurde meisûgd yn in proses sûnder beslútfoarming.” Hij had geen goed woord over voor ,,it opportunisme” waarmee het plan, ,,dit folderke, yn sân hasten nei de formaasjetafel stjoerd is”.

Ook inhoudelijk heeft de FNP grote bedenkingen. ,,Us gea, ús romte en ja, mooglik ek ús taal en identiteit” zouden op het spel staan met de komst van zo veel nieuwkomers die de te bouwen huizen zouden gaan bewonen. ,,Wolle wy dat wol?”

,,Nee”, daar was Graansma (PVV) klip en klaar over. Hij haalde een door Nederland onderschreven Europees verdrag aan, waarin staat dat geen ingrepen mogen worden gedaan ‘die de verhoudingen in de bevolking wijzigen in gebieden bewoond door personen die behoren tot nationale minderheden’ zoals de Friezen. Zo veel nieuwkomers zouden de Friese bevolking ,,tefolle fertinje”, aldus Graansma.

Nijsgjirrich

Veel andere fracties vonden de Bouwstenen ,,nijsgjirrich” en ,,een kans”, maar ook nog erg vaag. Men vroeg zich af wat ze gaan betekenen voor rust en ruimte, leefbaarheid, natuur en welvaart in Fryslân. Een onafhankelijk bureau doet daar de komende maanden onderzoek naar.

De gedeputeerde zei open te staan voor allerlei vormen van inspraak door de bevolking, zoals symposia op locatie en enquêtes. De Staten gaan daar verder over nadenken.

Knol (FNP) wil mogelijk met een motie proberen om te Staten toch meer invloed te geven op besluiten rond het Deltaplan. Want ,,we zitten nu op de bagagedrager”, vatte Theun Wiersma (50PLUS) zijn zorg samen, ,,terwijl we aan het stuur moeten zitten.”