Een windpark hier, natuurcompensatie daar: volgens de vissers blijft er voor 'de oudste gebruikers van de zee' amper ruimte over

Na de zomer moet demissionair minister Carola Schouten van Landbouw om tafel met de visserij. Dan moeten er afspraken gemaakt worden over de ruimtelijke inrichting van de Noordzee en de plek die de visserij daarin speelt. Dat wil Eendracht Maakt Kracht, de groep vissers die zaterdag protesteerde tegen windmolenparken op het IJsselmeer.

Met rookpotten en spandoeken protesteren vissers tegen de bouw van windparken, zoals hier bij Breezanddijk.

Met rookpotten en spandoeken protesteren vissers tegen de bouw van windparken, zoals hier bij Breezanddijk. Foto: Catrinus van der Veen

,,Wij vinden dat wij ook meetellen. Er wordt van alles buiten ons om geregeld, terwijl wij als vissers wel de oudste gebruikers zijn van de zee”, zegt garnalenvisser Peke Wouda uit Stavoren. Zaterdag voer hij op zijn kotter samen met bijna zestig andere IJsselmeer-, garnalen- en Noordzeekotters naar Breezanddijk.

Er waren zo’n zevenhonderd vissers aan boord. Zo’n 250 Noordzeevissers protesteerden mee vanaf de Afsluitdijk, omdat hun schepen vanwege hun diepte niet op het IJsselmeer kunnen varen.

Op de kotters werden rookpotten ontstoken en toeters geblazen. Op die manier wilden de vissers de noodklok luiden over de toekomst van de visserij.

Dubbel verlies

,,Wij worden op postzegeltjes van de zee weggedrukt”, zegt Wouda in onversneden Stavers Stadsfries. ,,Dit kan zo niet langer.”

Hij stoort zich onder meer aan de bouw van verschillende windmolenparken, zoals Windpark Fryslân in het IJsselmeer en het nieuwe windpark ten noorden van Schiermonnikoog. ,,Daar kunnen we dan niet meer vissen, terwijl natuurclubs ook nog eens rustgebieden willen als compensatie. Op die manier hebben wij als vissers dubbel verlies.”

Het was dan ook geen toeval dat de vissers Breezanddijk hadden uitgekozen als plek om te protesteren, vlak bij Windpark Fryslân. ,,Er komt een grote cirkel omheen waar je niet mag varen en vissen”, stelt Wouda.

Dat klopt niet, zegt Karin Dooren, woordvoerder van Windpark Fryslân. Tijdens de bouw van het windpark mag er inderdaad niet worden gevist, maar ,,als de molens klaar zijn, is het gebied gewoon open voor visserij en recreatievaart”. Alleen het natuureiland zal ontoegankelijk blijven voor vissers, zegt Dooren.

Van een blijvende inperking van de visserij in het gebied van het windpark is volgens haar dus geen sprake.

Waterleven

Het zit Wouda vooral dwars dat er naar zijn zeggen niet naar de vissers wordt geluisterd. ,,Wij horen er ook bij. Wij willen meepraten over zulke dingen.”

Ook zou er wat hem betreft meer onderzoek gedaan moeten worden naar de effecten van windmolenparken op het waterleven. ,,Die dingen worden zomaar in de grond gehijd. Volgens mij kan dat niet goed wezen voor de vissen daar. Bovendien kunnen die molens ervoor zorgen dat de stroming verandert. Dat kan ook weer gevolgen hebben voor vissers.”

Als windparken schadelijk zouden zijn voor het mariene milieu, wordt de visser wel afgerekend op de mindere visbestanden, zegt Dirk Kraak, voorzitter van Eendracht Maakt Kracht.

Volgens Windpark Fryslân is uit vooronderzoeken echter gebleken dat van de windmolens geen negatieve invloed op de visstand hoeft te worden verwacht.

Het gaat de vissers niet enkel om de windparken. Kraak pleitte ook voor een betere compensatie voor vissers die willen stoppen. Er zou geld moeten komen om oudere schepen te kunnen saneren.

Visbestanden

En Wouda zou graag zien dat er kritisch wordt gekeken naar gebieden die voor visserij zijn afgesloten om visbestanden te laten aangroeien. ,,We moeten wel blijven kijken of dat inderdaad effect heeft. Zo niet, neem dan je verlies en stel die gebieden weer open voor visserij.”

Het vissen zit de Wouda’s al een generatie of zeven in de genen, zegt Peke. Zelf vist hij op garnalen in de Waddenzee en op de Noordzee. ,,Ik ben ermee opgegroeid. Het is toch wat avontuurlijks, je weet zondagavonds als je uit Staveren wegvaart niet wat je donderdag aan het eind van de week hebt gevangen.”

Hij zou het prachtig mooi vinden als zijn kinderen ook weer visser zouden kunnen worden, ,,maar het wordt ons zo moeilijk gemaakt, dat je je wel eens afvraagt of ze het nog zouden moeten willen.”

Wouda is tevreden dat de demonstratie zaterdag rustig en vreedzaam is verlopen. Er waren ook politici aanwezig, onder andere van de BoerBurgerBeweging, JA21 en Forum voor Democratie. ,,We hopen dat de gesprekken nu loskomen”, aldus Kraak. ,,We willen ook een commissie oprichten om in de Tweede Kamer ons woordje te kunnen doen.”

Vervolgacties staan nog niet op de planning, zegt Wouda, ,,maar of die er komen, zal ervan afhangen of er vanaf nu beter naar ons geluisterd wordt.”