Rekensommen grafsteen Eise Eisinga na herstel weer goed te lezen

De door weersinvloeden slecht leesbare grafsteen van wiskundige Eise Eisinga (1744-1828) in Dronryp wordt gerestaureerd. De steen, die op het kerkhof bij d’Alde Wite ligt, is gisteren gelicht.

Steenhouwer Ben Seldenrijk (rechts) en een medewerker lichten de grafsteen van Eise Eisinga.

Steenhouwer Ben Seldenrijk (rechts) en een medewerker lichten de grafsteen van Eise Eisinga. Foto: Johan Dalstra

Naast de slechte leesbaarheid zit er ook een scheur in de zerk, aldus Johan Dalstra van de Wurkgroep Histoarysk Dronryp. Het bijzondere aan de steen, die bekend staat als grafsteen van Eise Eisinga maar eigenlijk hoort bij het graf van zijn vader Jelte Eises Eisinga, zijn de twee vierkantsvergelijkingen die er op zijn aangebracht.

De bouwer van het planetarium in Franeker liet deze er op graveren. Door de sommen op te lossen, is de sterfdatum van zijn vader te berekenen en de leeftijd waarop hij stierf.

Puzzel

De puzzel op de grafsteen van Eisinga is niet uniek. Er zijn nog twee soortgelijke, oudere, wiskundige puzzels op grafstenen bekend. De oudste zerk bevond zich op het kerkhof van Hallum. Deze steen werd op 16 april 1804 verbrijzeld toen de oude stompe toren ernaast plotseling instortte.

Ook Jorwerd had zo’n puzzelgrafsteen die verloren is gegaan. Eisinga was met deze puzzel bekend. Die staat namelijk in het rekenboek dat hij rond 1760 schreef.

Lees ook: Plattegronden Leeuwarden (1603) en Franeker (1598) ingekleurd

Met de teloorgang van die twee stenen is de grafsteen van Eisinga de enig overgeblevene van een bepaalde periode uit de Friese grafcultuur. Toen Eise Eisinga in 1828 zelf overleed werd hij bijgezet in het graf van zijn vader. Nog weer later werd ook zijn naam op de steen gezet.

Hardglazen plaat

De restauratie door steenhouwer Ben Seldenrijk uit Ee gaat zo’n drie weken duren. Om verdere slijtage na de restauratie te voorkomen komt er ter bescherming een hardglazen plaat boven de grafsteen.

Er komen toch regelmatig mensen het graf bezoeken. Dan kunnen ze in ieder geval de rekenpuzzels zien

De grafsteen wordt zolang vervangen door een aluminium plaat met de afbeelding van de steen. Johan Dalstra: ,,Er komen toch regelmatig mensen het graf bezoeken. Dan kunnen ze in ieder geval de rekenpuzzels zien.”

De Vereniging Vrienden van het Planetarium in Franeker en de Wassenbergh-Clarijs-Fonteinstichting hebben de restauratie gesubsidieerd.

Planetarium en Martena zien inhoudelijke samenwerking wel zitten

Wij zijn blij", deelt directeur-conservator Borst de vrolijke stemming. Ze hadden deze uitkomst ook al wel een beetje zien aankomen, vertelt ze. ,,Kort nadat we beide onze aanvragen hadden ingediend zijn we uitgenodigd voor een gezamenlijk gesprek met de adviescommissie. Dat hebben we online gehad en veruit de meeste vragen gingen toen al over de mogelijkheden van samenwerking."

Nieuws

menu