De roep in het CDA om een congres na het vertrek van Pieter Omtzigt krijgt bijval uit Fryslân

Het bericht dat Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt besloten heeft het CDA te verlaten, is ook bij Friese partijleden ,,ingeslagen als een bom”. Dat zegt voorzitter Theo Joosten van de provinciale afdeling van de christendemocraten.

Hugo de Jonge (l) en Pieter Omtzigt met hun partners tijdens de bekendmaking van de uitslag van de tweede stemronde om het lijsttrekkerschap van het CDA.

Hugo de Jonge (l) en Pieter Omtzigt met hun partners tijdens de bekendmaking van de uitslag van de tweede stemronde om het lijsttrekkerschap van het CDA. Foto: ANP

Na de mededeling van Omtzigt op zaterdagochtend heeft hij het ene telefoongesprek na het andere gehad, en de dagen ervoor was dat door alle commotie rond de uitgelekte memo van Omtzigt niet anders.

Ook voor de Leeuwarder CDA-wethouder Friso Douwstra zijn de afgelopen dagen hectisch geweest, want ook hij heeft de afgelopen dagen zeer intensief contact met partijgenoten gehad over de ontwikkelingen.

,,Ik baal ervan dat overal op deze manier gesproken wordt over ‘hét’ CDA, terwijl meer dan 40.000 leden zich in het hele land inzetten voor de christendemocratie.” Joosten ziet dat ook zo: ,,Het CDA valt niet samen met één incident.”

Opheldering en verantwoording nodig

Binnen de partij klinkt de roep om vervroegd een partijcongres te organiseren. De Stichting Sociale Christendemocratie wil ‘opheldering en verantwoording’ van het CDA-bestuur over de uitgelekte memo van Omtzigt. Daarin beschrijft hij hoe hij is tegengewerkt door de partij en zich op momenten ‘onveilig’ binnen het CDA voelde.

De stichting bestaat uit CDA’ers die ‘ideeënarmoede’ van de partij willen tegengaan en zich sterk willen maken voor het sociale middenveld. Ze willen duidelijkheid over onder meer het functioneren van macht en tegenmacht binnen de partij, de omgangsvormen binnen het CDA en de aanstelling van Wopke Hoekstra als lijsttrekker nadat Hugo de Jonge zich had terugtrokken.

Voor een vervroegd congres moet 1 procent van de leden de oproep steunen. Daarna heeft het partijbestuur acht weken de tijd om het congres te organiseren.

Geen bijltjesdag, wel gevolgen

,,Dat lijkt me een zeer goede zaak”, zegt Douwstra. ,,Ik ben niet uit op een bijltjesdag, maar ik vind wel dat het nodig is dat hier verantwoording over wordt afgelegd. Dit kan niet zonder gevolgen blijven.”

Voorzitter Joosten ziet ook de pluspunten van een vervroegd partijcongres. ,,Die 1 procent wordt al snel gehaald, maar ik kan me ook voorstellen dat het partijbestuur hier zelf toe besluit. Er is niets mis mee als de gelegenheid voor leden komt om hun verhaal te doen.” De commissie-Spies, die is aangesteld om de slecht verlopen verkiezingscampagne te evalueren, komt binnen een week of drie met conclusies. ,,Dan kunnen we alles meenemen en in samenhang beoordelen.”

Schaduw over raadsverkiezingen

De voorbereidingen voor de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 zijn al begonnen binnen het CDA. Joosten realiseert zich dat de kwestie-Omtzigt daar een schaduw over kan werpen. ,,Zo is het elke vier jaar. Het landelijke imago werkt door. Maar ik hoor de leden ook zeggen: ‘Dit is Den Haag niet, wij zullen laten zien wat wij zelf te bieden hebben’.”

Signalen van raads- of Statenleden die net als Omtzigt nu willen breken met het CDA heeft Joosten niet. ,,Maar het zal voor sommigen aanleiding zijn om erover na te denken of zij dit voorbeeld willen volgen. Ik kan het niet uitsluiten.”