Scherpere foto’s uit de lucht kosten de boeren landoppervlak

Door scherpere luchtfoto’s kan de overheid beter bepalen hoeveel landbouwgrond een boer heeft. Maar ze gaat daarbij wel heel rigoureus te werk.

Een plasdrasgebied in een weiland bij Hilaard

Een plasdrasgebied in een weiland bij Hilaard Foto: Marchje Andringa

Nu de overheid bij de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) scherpere luchtfoto’s gebruikt, is biologisch melkveehouder Klaas Oevering uit Idzegea van de ene op de andere dag drie hectare land kwijt.

Volgens de gegevens van de BGT, door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) onder andere gebruikt om het landbouwareaal in kaart te brengen, had Oevering geen 77 maar 74 hectare bebouwd land.

Plasdras

Een stuk plasdras van een hectare voor de weidevogels viel volgens de ambtenaar, die de foto’s beoordeelde, niet onder bebouwd land. Ook sloten en greppels, die Oevering met het oog op de vogels vol had staan, zijn van het areaal afgeknipt. Net als een aantal hoekjes op de percelen die voor weidevogelbeheer niet zijn meegeteld. Dat gaat voor de boer in de papieren lopen omdat allerlei subsidies zijn gebaseerd op bebouwd areaal. ,,En trije hektare der by keapje, kostet my mei de hjoeddeiske prizen 150.000 euro.”

De foto is gemaakt in april 2020, toen het kurkdroog was. Voor Oevering was het destijds aanleiding voor de weidevogels extra stukken onder water te zetten en de peilen te verhogen voor de weidevogels. ,,En dan wurdt men op sa’n wize straft. De oerheid fynt dat boeren biodiverser wurkje moatte, mar tagelyk wurkje se dy tsjin.”

Oevers

Albert van der Ploeg, voorzitter van de agrarische natuurvereniging Noadlike Frykse Wâlden, herkent de klacht van Oevering. ,,Ik hoor van meer boeren dat als ze een plasdras-stuk te lang laten liggen, het van het perceel wordt afgetrokken. Maar ook natuurvriendelijke oevers en overhoekjes worden niet meegerekend.”

Van het perceel dat hij zelf als hobbyboer beheert, tellen de stukken waar hij lisdodde op heeft staan niet mee. ,,Dat is te nat en te ruig, dat kan dan geen landbouwperceel zijn.”

Het probleem is volgens hem al bij het ministerie van Landbouw aangekaart, maar dat departement wijst naar regels uit Brussel. ,,Dat is onterecht, we hebben het in Nederland zelf zo ingesteld.”

In beroep

Oevering gaat tegen zijn BGT-berekening in beroep, maar vindt het een omgekeerde wereld. ,,Sy bepale, op basis fan luchtfoto’s, wat myn areaal is.” Als hij wil aantonen dat dit niet klopt, ligt de bewijslast bij hem. ,,Sels al krij ik gelyk, dan kostet it my wol in soad tiid en enerzjy. Wêrom besjogge se by it RVO net yn it foar mei wat foar soarte fan boer se te krijen hawwe, foar‘t se in beoardieling opstelle?”

Volgens RVO-woordvoerder Michel van der Maas worden de zogeheten BGT-referentiepercelen sinds kort inderdaad gebaseerd op scherpere luchtfoto’s. ,,Boeren krijgen een uitnodiging om hun gegevens via de BGT-website te checken en kunnen daar bezwaar tegen indienen.”

Het RVO kijkt niet of het om land van een gangbare of biologische boer gaat. Wel wordt er gekeken of er sprake van agrarisch natuurbeheer. ,,Door de verwevenheid van landbouw en landschap vraagt dit extra aandacht bij de beoordeling.”

Verschillen

Volgens het RVO zijn er wel door de scherpere foto’s verschillen opgetreden, maar is het grondoppervlak voor landbouw gelijk gebleven. ,,In individuele gevallen kan dit anders zijn. Daarom is het belangrijk dat de BGT-check wordt gedaan zodat we samen tot een correcte registratie van de percelen komen.”

Van de 18.000 mensen die in 2019 en 2020 een BGT-check hebben gedaan, heeft de helft volgens hem een of meer opmerkingen gemaakt over de voorgestelde perceelgrenzen. Er zijn vier bezwaren ingediend tegen de aangepaste percelen.

Hooligans

Oevering geeft toe dat controle soms geen overbodige luxe is omdat er ook boeren zijn die met stukken berm hun areaal proberen te vergroten en zo meer subsidies kunnen claimen. ,,Mar dat is krekt as mei hooligans ûnder de fuotbalsupporters”, stelt hij. Die schaar je ook niet allemaal onder dezelfde categorie. Hij heeft een suggestie. ,,Wêrom basearje se de BGT net op in foto dy‘t yn ‘ e winter nommen is?”

Hij is zelf een te groot liefhebber van weidevogels om te stoppen met plasdras. ,, Mar der sille wol kollega’s wêze dy‘t tinke, as it sa giet, dan hoecht it foar my net mear.”