Dit artikel is vandaag gratis

Dankzij de Sintrale As kunnen kinderen in de omliggende dorpen nu op straat spelen | Serie: Vijf jaar Sintrale As

Op de plek in de Falom waar tot vijf jaar geleden elfduizend auto's per etmaal langsreden, is nu ruimte voor fietsers en wandelaars. Foto: Marcel van Kammen

De meest besproken en duurste weg van de provincie Fryslân ligt er nu vijf jaar. Sinds de aanleg van de Sintrale As is er veel veranderd. In De Falom kunnen kinderen veilig spelen op straat. ,,Dat wie yn dy 25 jier dêrfoar noch noait foarkaam.”

Ruim 11.000 auto’s raasden er dagelijks voor de ramen langs. Het was een crime om de weg op te draaien, ’s ochtends bij vertrek naar het werk. En geen ouder die het in het hoofd haalde z’n kind alleen te laten oversteken. Maar dat is verleden tijd. Sinds vijf jaar is het heerlijk rustig aan de Hoofdweg in De Falom. ,,De earste nachten koe ik net iens sliepe, sa stil wie it”, herinnert Annet Bosma zich.

Ze woont sinds 2003 in De Falom met haar man Ronald. Het huis was betaalbaar, er zat een grote schuur bij om in te klussen en aan de achterkant is er het uitzicht over de weilanden. Alleen die drukke weg. Sommigen verklaarden de Bosma’s voor gek dat ze juist daar gingen wonen. En toen er kinderen kwamen, kreeg ze zelf ook haar twijfels. ,,Mar no wolle wy hjir noait mear wei.” Ook de jongste van acht zwaait ze nu ’s ochtends met een gerust hart uit vanaf eigen erf. ,,Oars hie er net allinnich nei skoalle ta mocht.”

Speeltuin

Een eindje verderop is Petra Westra al net zo enthousiast. ,,It is hjir allinnich mar foarútgien. As ik oars moarns oan it wurk moast, duorre it tiden foardat ik opdraaie koe.” Voor de kinderen is de winst misschien wel het grootst: die kunnen nu zelf naar vriendjes en vriendinnetjes en kregen er bovendien een mooie, grote speeltuin in de buurt bij. Dankzij de afwaardering van de Hoofdweg kwam daar ruimte voor.

Voor Ale Pilat was de ontdekking van spelende kinderen op straat een moment dat hem bijblijft. ,,Dat wie yn dy 25 jier dêrfoar noch noait foarkaam. Ik wist ek net wa’t it wiene, want dy bern seach ik oars noait.”

Tegenstander

Pilat was in de eerste jaren een fervent tegenstander van de Sintrale As en werd zo’n beetje het gezicht van het protest. In 1993 kwam hij in De Falom wonen juíst vanwege de drukke weg. Ideaal voor zijn meubelzaak. ,,Doe’t se fiif jier dêrnei de earste plannen presentearden, skrokken we hiel bot.”

Op advies tekende hij meteen officieel bezwaar aan. Dat kostte hem ook nog aardig wat centen. Maar langzamerhand veranderde hij van mening. Niet alleen de infrastructuur veranderde voor zijn klanten, maar ook de klanten zelf. Internet werd steeds belangrijker.

Pilat promoot nu z’n stoelen en tafels via Pinterest en Instagram. ,,Yn de begjinjierren kamen de klanten foaral fan Dokkum. No komme se oeral wei. Sels út Syprus krije we oanfragen, mar wy leverje allinnich as we it oer de dyk ferfiere kinne.”

Veeroosters

Veel klanten van ver weg maken er een weekendje van. Als ze tegenwoordig komen aanrijden, is er eerst vooral lof over de locatie. ,,Fanôf Feanwâlden komme se hjir oer de feeroasters en ride dan tusken de kij en de pony’s. Dat fine se in belevenis. Ik hie ek yn in loads op in yndustryterrein sitte kinnen, mar dit is fansels folle moaier.”

De Sintrale As heeft hem uiteindelijk geen klanten gekost of opgeleverd, maar privé is er zeker winst. Dankzij het project Kansen in Kernen is de voormalige doorgaande weg in het dorp afgewaardeerd. Er zijn pleintjes aangelegd, bankjes neergezet, verkeersremmers geplaatst en er is dus zelfs een speeltuin en de brug blijkt een ideale visstek.

,,Kinst no in praatsje meitsje oer de hage. As ik yn de tún dwaande bin, stoppet der wolris ien. Oars prate ik ek wolris mei de buorman fan oer de wei, mar dan moasten we raze en dat hâldst net lang fol.”

Nieuws

Meest gelezen