Smallingerland voert geitenstop in, maar twee bestaande geitenboeren mogen nog wel uitbreiden

Smallingerland staat een jaar lang geen nieuwe geitenhouderijen toe. De twee bestaande geitenhouderijen in de gemeente mogen wel uitbreiden, als ze dat willen.

Een geit in de stal bij een geitenhouder.

Een geit in de stal bij een geitenhouder. Foto: Lex van Lieshout

De gemeenteraad van Smallingerland boog zich dinsdagavond over het voorstel om een jaar lang geen nieuwe geitenhouderijen toe te staan. Die geitenstop is volgens het college van B en W verstandig, omdat uit landelijk onderzoek blijkt dat mensen die binnen een straal van twee kilometer van een geitenhouderij wonen, vaker last hebben van longontsteking. Op dit moment doet het RIVM vervolgonderzoek dat naar verwachting in 2024 is afgerond. ,,Laten we tot die tijd pas op de plaats maken”, zei wethouder Robin Hartogh Heys.

Twee geitenhouders

Naast een verbod op nieuwe geitenhouderijen wilde het college ook eventuele uitbreiding van de bestaande geitenboerderijen verbieden. In Smallingerland zijn dat er twee, in Nijega en in De Wilgen. Anco Bouma uit Nijega (650 melkgeiten) zei voorafgaand aan de raadsvergadering dat hij geen uitbreidingsplannen heeft. Mogelijkheden om te groeien moeten er wel altijd zijn, vindt hij. Johan van Wilgen uit De Wilgen kreeg onlangs al een bouwvergunning voor bedrijfsuitbreiding tot 330 dieren. ,,Dit tijdelijke verbod raakt hen dus niet”, verklaarde Hartogh Heys.

Maar dat vonden sommige raadsfracties toch te gemakkelijk. ,,Als we het collegevoorstel overnemen zetten we de bestaande geitenhouderijen op slot. Dat is nogal wat”, zei Klaas van Veelen van de ChristenUnie. Zijn partij kwam samen met de PvdA met een amendement om de twee geitenboeren buiten het besluit te laten. De voltallige raad steunde dit amendement, waarmee het voor Bouma en Van Wilgen mogelijk blijft om meer geiten te nemen. Boeren met ander vee die willen omschakelen naar geiten vallen wél binnen het besluit: zij krijgen in ieder geval een jaar lang geen vergunning.

Smallingerland kan het besluit elk jaar opnieuw nemen, tot er in 2024 meer bekend is over de gezondheidsrisico’s voor omwonenden van geitenhouderijen.

Uitstel

Als het aan VVD, CDA en ELP had gelegen was er dinsdagavond nog geen besluit genomen over de geitenstop. Deze partijen stelden voor om het besluit over twee weken te nemen, na fractieoverleg. Hartogh Heys verbaasde zich hierover. ,,Wat weet u over twee weken meer dan nu?”

De wethouder vond uitstel geen goed idee. ,,Want dan krijgen we de komende twee weken veel aanvragen voor nieuwe geitenhouderijen, vrees ik. En dat is nu juist wat we willen voorkomen.”

Voor uitstel van het besluit was geen meerderheid, waarna VVD, CDA en ELP steun gaven aan het amendement van ChristenUnie en PvdA.

Provincie

Smallingerland boog zich over de geitenhouderijen omdat de provincie de in 2019 ingestelde geitenstop voor heel Fryslân niet heeft verlengd. De gemeentelijke bestemmingsplannen zijn nu weer leidend bij de vraag of ergens geitenhouderijen gevestigd mogen worden. Sindsdien stelden al meer raden hun eigen geitenstop in: Weststellingwerf, Leeuwarden en Súdwest-Fryslân gingen Smallingerland voor.