Speurtocht van WBE it Bûtenfjild met drone om reekalfjes van cyclomaaier te redden levert vooral hazen op 

Drie uur vliegen met een drone boven weilanden leverde dinsdag een reekalfje op. De afgelopen weken wisten leden van Wildbeheereenheid it Bûtenfjild veertig kalfjes van een mogelijke dood door de cyclomaaier te redden.

Wildbeheereenheid it Bûtenfjild zoekt in de vroege ochtend met een drone naar reekalfjes, weidevogelkuikens en jonge hazen. Het is de bedoeling om ze op te sporen en ze uit het te maaien weiland tussen Lekkum en Oentsjerk te halen voordat dit wordt gemaaid. Aan de randen en net naast de percelen worden ze dan weer losgelaten zodat ze geen kans lopen in de cyclomaaier terecht te komen.  Pagina 24

Wildbeheereenheid it Bûtenfjild zoekt in de vroege ochtend met een drone naar reekalfjes, weidevogelkuikens en jonge hazen. Het is de bedoeling om ze op te sporen en ze uit het te maaien weiland tussen Lekkum en Oentsjerk te halen voordat dit wordt gemaaid. Aan de randen en net naast de percelen worden ze dan weer losgelaten zodat ze geen kans lopen in de cyclomaaier terecht te komen. Pagina 24

,,Ja, dêr sit der ien.” Na ruim twee uur op twee locaties drie percelen land te hebben afgespeurd met een drone is het raak. Een reekalfje ligt verstopt onder het hoge gras in de Wynserpolder. Fluks stapt een aantal leden van de Wildbeheereenheid (WBE) it Bûtenfjild het weiland in om het kalfje te verplaatsen. ,,Lit mar, se is al fuort sprongen”, roept dronepiloot Jan Tsjerk Dijkstra die het beeldscherm van de besturing in de gaten houdt.

,,Dy is dus al grut genôch om foar de giselmeaner op ‘e flecht te slaan”, zegt zijn vader Sape Dijkstra.

Bruikleen

Dijkstra sr. is voorzitter van de WBE it Bûtenfjild en coördineert de reekalfjesspeurtochten met een drone die de jachtclub dit jaar voor het eerst in haar 15.000 hectare groot werkgebied houdt. Het ruim achtduizend euro kostende apparaat krijgt de vereniging tussen april en begin juli in bruikleen van Bouwbedrijf Dijkstra Draisma. ,,Dy brûke it sels foaral yn de winter om waarmtelekken te finen yn gebouwen.”

Dankzij de warmtebeeldcamera aan de drone lichten de door de reegeiten onder het gras verstopte kalveren als witte stippen op het beeldscherm op. Door ze vervolgens, ingepakt met veel gras, aan de rand van het veld te leggen, komen de kalfjes als de boer later op de dag het gras maait, niet in de messen van de cyclomaaier terecht.

Open veld

De kans dat de boer een kalfje tussen de messen krijgt, is de afgelopen jaren fors toegenomen. Voorheen leefden reeën vooral in bosrijke gebieden, tegenwoordig weten ze steeds beter het open Friese veld te vinden. Dat is terug te vinden in de aantallen. De afgelopen twintig jaar verdubbelde volgens cijfers van de Faunabeheereenheid het aantal reeën in Fryslân bijna tot zo’n zevenduizend stuks nu. En dat ondanks de ruim 1200 reeën die jaarlijks worden geschoten.

Dubbel

Dat een WBE zich inspant om reekalfjes van een nare dood te redden, is zeker niet met het oog op meer wild om later te kunnen schieten. ,,It nije libben moatst beskermje, dat stiet by ús foarop”, benadrukt Dijkstra. ,,It liket dûbeld. Wy sjitte reeën allinne mei it each op de ferkearsfeiligens. Dus yn gebieten dêr’t in protte oanridingen mei wyld plakfine.”

Afgaande op het aantal reeën worden er jaarlijks zo’n duizend reekalfjes geboren, schat hij. ,,Se lizze net allegearre yn te meanen greidlân, mar de fjirtich dy’t wy no rêden hawwe, is yn ferhâlding mei it totaal tal kealtsjes leech. It soe moai wêze at alle WBE’s in drone hienen om de kealtsjes op te spoaren.”

Kwartiertje

Ook voordat WBE it Bûtefjild beschikking had over de drone inspecteerden jagers op verzoek van een boer zijn perceel op reekalfjes. ,,Maar dan lopen we met een rijtje vrijwilligers naast elkaar door het land. Dat kost te veel tijd”, vertelt Jasper Zwarts, die ook een dronebrevet heeft behaald. ,,Nu controleren we een stuk van tien hectare in een kwartiertje. En dan vliegt de drone om een goed beeld te krijgen niet eens snel. Zo’n tien kilometer per uur, terwijl die de zeventig kan halen.”

Het eerste perceel deze ochtend ligt bij Lekkum waar boer Gjalt van Houten een stuk van tien hectare kruidenrijk grasland met uitgesteld maaibeheer heeft liggen. Het is 15 juni, een van de latere maaidata die een boer een vergoeding oplevert, dus wil hij vandaag de maaiers op het land.

Beter zichtbaar

Om vijf uur, de zon begint net op te komen, gaat de drone voor de eerste vlucht de lucht in. ,,’s Ochtends vroeg zijn dieren veel beter op de warmtebeelden te zien. Als de zon te veel kracht heeft, licht het hele veld op”, zegt Zwarts.

Een enkele keer wordt er ook ‘s avonds gezocht met de drone, maar dat geeft een minder goed beeld. Dijkstra: ,,Do sjochst dan ek tarrepealtsjes opljochtsjen dy‘t de hiele dei waarmte opnommen ha.”

,,Je loopt ook de kans dat de kalfjes na de reddingsactie weer naar hun oude plek terugkeren. En als de boer de volgende dag gaat maaien, kan het alsnog misgaan”, vult Zwarts aan.

De nieuwste ontwikkeling is volgens Dijkstra camera’s met beeldherkenning. ,,As jo in databestân hawwe mei bygelyks greidefûgelnêsten, werkent de kamera se út de loft oan de foarm. Dan kinst de hiele dei troch, ynstee fan allinne moarns en jûns, nêsten yn kaart bringe foardat der meand wurdt.”

Blij

Van Houten is blij dat de droneploeg komt zoeken. ,,Het gras is nu echt lang met van boven een bruine gloed. Dan zijn de kalfjes, als je aan het maaien bent, haast niet te zien.”

In totaal laat hij al zo’n twintig jaar dertig van zijn 150 hectare later maaien. ,,Dat stuk is minder geschikt voor mais. Met de vergoeding voor later maaien is het voor mij zo een goede compensatie.”

Het al gemaaide en weer bemeste aangrenzende perceel heeft hij niet voor de maaibeurt laten doorzoeken. ,,Daar was het gras een stuk lager en was goed te zien of er wat tussen zat.” Hij heeft zelf nog nooit een kalfje in de maaimessen gehad.

De ploeg van it Bûtefjild is sinds ze de drone dit jaar gebruiken al zo’n vijftien keer op kalfjesspeurtocht geweest. Dijkstra: ,,Op de twahûndert hektare dy’t wy no ha om te besjen, hawwe wy der sa fjirtich kealtsjes fûn en ferpleatst. Op guon moarntiden hiene wy wol fiif kealtsjes yn in fjild.”

Hazen

De moederree vindt haar jong volgens hem zonder problemen terug. ,,Se roppe nei elkoar. Ast in kealtsje optilst, raast se soms. Dan komt de mem sjen om de boel yn ‘e gaten te hâlden.”

Deze ochtend geen veertig kalfjes, maar zeker wel zo’n aantal hazen. Ook in het tweede zoekgebied op twee weilanden in de Wynserpolder zijn het hazen die de klok slaan. ,,Volgens de Zoogdiervereniging gaat het slecht met de haas in Nederland. Die gebruiken geen drone bij het tellen maar baseren zich op cijfers van vogeltellers die de hazen als bijvangst nemen”, zegt Zwarts. ,,Je kunt het niet met de aantallen van de jaren vijftig vergelijken en wat we nu doen is ook geen officiële telling, maar slecht kun je de hazenstand niet noemen.”

Ook een grutto met vier kuikens komt in beeld. Dijkstra: ,,Foar nêsten moatte jo mei de drone wat leger fleane. Op tritich meter hichte krigest se yn byld. Foar reeën is in hichte fan fyftich meter al goed.”

Aanvallen

Last van de drone hebben de dieren niet. De dronepiloot moet wel opletten voor scholeksters, volgens de WBE-voorzitter . ,,Gjin fûgel lûkt him wat fan in drone oan, op de strânljip nei. Dy besiket se út de loft te plukken.”

Dijkstra heeft het nog niet gezegd, of een scholekster valt de drone aan. Een snelle landing moet beschadiging van het apparaat voorkomen.

De kalfjesjacht eindigt rond een uur of acht, als de zon te sterk wordt en de eerste leeuweriken zingend opstijgen naar het zwerk. De oogst qua kalfjes is met één gespot, een zelfredzaam exemplaar, enigszins teleurstellend. ,,It is fansels al letter yn it jier. In soad kealtsjes binne ûnderwilens grut genôch om mei de geit mei te rinnen.”

Voor geredde kalfjes moeten we het met de foto’s doen op Dijkstra’s telefoon. ,, Prachtich dochs?”, zegt hij bij een foto waar hij met een in gras ingepakt kalfje in zijn armen staat. ,,Dy lytse bistkes rêde, dêr dogge wy it foar. Dy wolst dochs net yn ‘e giselmeaner hawwe?”