Friese sportverenigingen verliezen leden, campagne moet het tij keren

De coronacrisis heeft veel sportverenigingen flink wat leden gekost. Dat blijkt uit een peiling door Mulier Instituut. Om de trend te keren komt Sport Fryslân na de zomer met een wervingscampagne.

Een partij tennis

Een partij tennis Foto: Shutterstock

Onderzoekers peilden de situatie bij zo’n 1600 sportverenigingen, waaronder 45 Friese. Landelijk kende 43 procent van de verenigingen een terugloop in ledental in de afgelopen twaalf maanden. Fryslân sluit aan bij dit beeld: bij zeven van de 45 sportverenigingen daalde het aantal leden met meer dan 10 procent, bij vijftien was de krimp tussen 0 en 10 procent.

Ook concludeerde het instituut landelijk dat sportverenigingen, -ondernemers en –bonden in 2020 onder aan de streep kampen met een financiële schade van 534 miljoen euro. Daarbij is de compensatie uit de landelijke steunmaatregelen al verrekend. Over de Friese financiële situatie is moeilijker iets te zeggen op basis van het onderzoek; slechts negentien verenigingen beantwoordden de vragen over inkomsten en uitgaven.

Leegloop

,,Je ziet dat er sprake is van leegloop”, zegt directeur Anne Jochum de Vries van Sport Fryslân. ,,Mensen konden niet sporten, maar wilden wel in beweging blijven. Zij kozen daardoor vaak voor een individuele sport of een andere manier van bewegen.” Het is overigens niet zo dat de leegloop erg verschilt per sport. ,,Het hangt er eerder vanaf hoe actief het bestuur is geweest; hebben zij creatieve oplossingen geboden aan hun leden?”

Neem atletiek. Uit cijfers van de Atletiekunie blijkt dat elf van de twaalf Friese verenigingen leden verloren. AV Heerenveen liep bijvoorbeeld terug van 601 leden naar 487. Een daling van bijna 20 procent.

Gebrek aan nieuwe aanwas

In sommige gevallen komt de terugloop niet zozeer door extra afmeldingen, maar door een gebrek aan nieuwe aanwas die normaal gesproken het vertrekkersgat opvult. Dat is bijvoorbeeld het geval bij de volleybalvereniging in Franeker. Daar meldde ongeveer 10 procent van de leden zich voor de zomervakantie van 2020 af. ,,Dat zien we aan het eind van elk seizoen wel”, zegt secretaris Elbrich Regts. ,,We lopen nu terug door te weinig aanmeldingen, terwijl hiervoor altijd groeiden.” In de tijd dat volleybal door corona stil lag, kwamen er logischerwijs geen nieuwe leden.

Uit het Mulier-onderzoek in Fryslân blijkt ook dat elf van de 45 bevraagde sportverenigingen zich ‘ernstige zorgen’ maken over de gevolgen van de coronacrisis. Twaalf verenigingen geven aan dat overheidsgeld volstrekt noodzakelijk is om te overleven. En bij tien verenigingen heeft de coronacrisis de bereidheid van vrijwilligers om zich in te zetten, negatief beïnvloed.

Campagne

Om ervoor te zorgen dat verenigingen weer gaan groeien, komt Sport Fryslân na de zomer met de campagne ‘Werom Komme en Meidwaan’. De bedoeling is om sporters die afgehaakt zijn, terug te brengen naar verenigingen. En ook om personen die nooit zijn aangehaakt te motiveren om lid te worden. ,,Want we hebben in coronatijd ook gemerkt hoe belangrijk het is om onder de mensen te zijn”, aldus De Vries van Sport Fryslân. ,,Wat is er mooier dan het warme nest van een vereniging?”

De campagne moet zorgen voor behoud van leefbaarheid in de dorpen. ,,We hebben een gouden goed; een rijk verenigingsleven in Fryslân. Laten we zorgen dat we dat behouden. Ús mienskip berust er voor een deel op”.

Jeugd met handicap

Daarnaast zijn er bij Sport Fryslân zorgen over bepaalde doelgroepen, zoals jonge kinderen of jeugd met een beperking. ,, Wij proberen die jongeren weer van de bank te krijgen en willen jeugd met een handicap laten meedoen met hun leeftijdsgenoten. Daar gaan we in de campagne extra op inzetten.”

Hoe de campagne er precies komt uit te zien is nog niet bekend, maar de plannen zijn om hem een week te laten duren, tijdens de Nationale Sportweek van 17 tot 26 september.

De Vries verwacht niet dat alle afhakers terugkomen. ,,Ik zou blij zijn als we 50 procent weer terugkrijgen. Met 75 procent zou ik dolgelukkig zijn. Maar 100 procent is een illusie, sommige mensen hebben gewoon iets anders gevonden.”

Groei

Hoewel de tendens is dat het aantal leden bij sportverenigingen krimp, zijn er ook enkele die als ‘winnaar’ uit de virustijd zijn gerold. Dat is bijvoorbeeld bij sporten als tennis en golf het geval. Landelijk nam het aantal leden van tennisverenigingen met 10 procent toe, meldt Christian Bessembinders, KNLTB-manager voor Fryslân en Groningen. In Fryslân is dat 7 procent. Tennisvereniging De Vliegende Bal in Sneek boekte zelfs een stijging van 11 procent, van 576 leden begin 2020 naar 641 nu. ,,Tennis is een sport die veilig buiten gespeeld wordt, met z’n tweeën of vieren.”

,,Fryslân kent relatief veel kleine verenigingen. Die zijn gegroeid of in ieder geval niet gedaald in ledental, wat ze jaren wel deden.” Bessembinders verwacht dat de nieuwe leden – in ieder geval in meerderheid – zullen blijven. ,,Misschien dat er wat binnensporters terugkeren naar hun oude sport. Maar we gaan ervan uit dat veel nieuwe mensen de tennissport hebben ontdekt - of herontdekt - en hem niet meer willen missen.”