Staten sceptisch over deelfiets als vervanger voor de bus: 'Het is een verkapte bezuiniging'

De noodconcessie voor het Friese busvervoer in 2023 en 2024 is een verkapte bezuinigingsoperatie. Dat vinden Statenleden van CDA, PVV en 50PLUS. Opstappers gaan minder vaak rijden en op sommige plekken worden reizigers aangewezen op deelfietsen of deelauto’s.

Arrivabus op het Torenplein in Surhuisterveen.

Arrivabus op het Torenplein in Surhuisterveen. Foto: Jilmer Postma

,,Ik vraag me werkelijk af waar we mee bezig zijn”, zei CDA-Statenlid Anton Meijerman woensdagavond tijdens een commissievergadering van de Staten. Hij verbaasde zich erover dat het aantal dienstregelingsuren minder zal worden, terwijl de verwachte reizigersaantallen na corona nu al naar boven worden bijgesteld.

Volgens Arrivabaas Anne Hettinga is het OV-voorstel echter ,,in optimale oplossing foar in noait earder fertoande krisissituaasje yn it OV”. Het voorstel voor 2023 en 2024 biedt wat Hettinga betreft nog altijd een ,,moai netwurk” van buslijnen en alternatieve vervoersmiddelen.

De zogeheten overbruggingsconcessie is nodig omdat er voor de aanbesteding van een reguliere nieuwe concessie, die eind volgend jaar zou ingaan, vanwege de onzekerheden rond corona geen belangstelling was.

Lijnen schrappen

De Staten gingen eerder al akkoord met de uitgangspunten van zo’n nieuwe reguliere concessie. Daarbij was al bepaald dat busdiensten met structureel minder dan vijf reizigers per rit worden vervangen door alternatief vervoer. Ook was het toch al de bedoeling om lijnen te strekken en hier en daar alleen nog in de spits te rijden.

Maar nieuw zijn de plannen voor de deelfiets als vervanger voor Opstappers of andere bussen. Theun Wiersma (50PLUS) vroeg zich af of Arriva in staat zal zijn dat echt goed te regelen. Edou Hamstra (PvdA) wilde weten of bijvoorbeeld een moeder met kinderwagen straks op een deelfiets aangewezen kan zijn.

Hettinga verzekerde dat Arriva precies in beeld heeft wat voor type reiziger – kind, student, forens, oudere – waar en wanneer in- en uitstapt en dat het OV-aanbod daarop aangepast zal zijn. ,,Wy litte in 70-plusser net op in dielskooter ride.”

Duurdere Opstapper

De Opstapper gaat dus minder frequent rijden, maar wordt zoals het nu staat wel een euro per ritje duurder (3,50 in plaats van 2,50 euro), tot ergernis van Harrie Graansma (PVV). ,,Minsken dy’t op de Opstapper oanwiisd binne, ha net altyd in brede beurs. Dan is alle kearen in euro mear al mei al in protte jild.”

Gedeputeerde Avine Fokkens verdedigde dat de prijs van 2,50 euro al tien jaar niet omhoog was gegaan, maar gaf toe ook ongelukkig te zijn met de prijsstijging. ,,We zijn nog met Arriva aan het zoeken of dit niet anders kan.”

D66 en GrienLinks vonden het jammer dat het streven wordt losgelaten dat alle nieuwe bussen vanaf 2025 fossielvrij moeten zijn. Dat zou in de huidige financieel penibele situatie te kostbaar zijn, aldus Hettinga. Het doel blijft wel om het Friese busvervoer in 2030 geheel fossielvrij te krijgen.

De scepsis over het totaalplan was bij sommige Statenleden zodanig dat zij een apart extra overleg vroegen met gedeputeerde Fokkens om haar te bevragen over noodzaak en wenselijkheid van het voorstel. Fokkens stemde daarin toe.

De Staten spreken in het openbaar verder over de plannen op 23 juni.