Tal van bevrijdingsvoorstellingen in 2021

Organisatoren en theatermakers presenteerden gisteren in Zalen Schaaf hun plannen voor 75 jaar bevrijding plus één. Lockdown of niet, zij zien kansen om alsnog bij de bevrijding stil te staan.

Jorrit Volkers (achterin) rijdt per legervoertuig vanuit de Blokhuispoort naar Zalen Schaaf waar hij de bevrijdingsplannen voor 2021 uit de doeken deed. ,,Er zijn nog veel dingen die wel kunnen.”

Jorrit Volkers (achterin) rijdt per legervoertuig vanuit de Blokhuispoort naar Zalen Schaaf waar hij de bevrijdingsplannen voor 2021 uit de doeken deed. ,,Er zijn nog veel dingen die wel kunnen.” Foto: Niels Westra

Op 6 mei van dit jaar sprak Jorrit Volkers, voorzitter van het Befrijdingsfestival Fryslân, tijdens een sobere bevrijdingsceremonie op het Zaailand in Leeuwarden de hoop uit voor 2021. Gisteren kon hij eindelijk bevestigen dat 75 jaar vrijheid in Fryslân groots gevierd gaat worden, ook als het land nog in een gedeeltelijke lockdown zit.

Hij sprak zijn plannen uit aan een klein gezelschap in de gang van cellencomplex H in de Blokhuispoort in Leeuwarden. ,,Op de plek waar met de overval op de Blokhuispoort op 8 december 1944 de bevrijding van Fryslân begon.” De vergelijking gaat mank, maar ook nu wilde Volkers op deze plek licht schijnen aan het einde van de coronatunnel.

We hadden vier keer gerepeteerd toen Nederland in lockdown ging

Na de korte introductie onthulde Gerk Koopman, voorzitter van de Stichting Friesland 1940-1945, het ontwerp van glas-in-loodramen die in de Blokhuispoort worden geplaatst. Kunstenaarsduo Gerard Groenewoud en Tilly Buij ontwierp een drieluik waarbij het middelste raam de chaos van de oorlog moet symboliseren. Het raam, gefinancierd door de Stichting Friesland 1940-1945, komt op de tweede verdieping van cellencomplex H en wordt op 4 mei 2021 onthuld.

In legervoertuigen verplaatste het gezelschap zich vervolgens van de Blokhuispoort naar Zalen Schaaf. Daar deden meerdere organisatoren hun plannen uit de doeken. De makers van De Joodse Bruiloft voerden een klein stukje uit de voorstelling op. Auke Zeldenrust, de schrijver van het gelijknamige boek, legde de link met Zalen Schaaf. ,,Hier lieten jonge jongens zich keuren voor de Waffen-SS. Op het podium hing toen een manshoog portret van de Führer.”

Zalen Schaaf is ook de plek waar in 2021 van 9 april tot 4 mei meerdere voorstellingen van De Joodse Bruiloft opgevoerd worden. Na afloop van de laatste voorstelling wordt het Joodse namenmonument onthuld. Hierop staan de namen van 540 Joden uit de stad die slachtoffer zijn geworden van de Holocaust.

Op de planken

Ongeacht of Nederland zich in een lockdown begeeft of niet, willen de makers van verschillende theaterproducties met hun voorstelling op de planken gaan staan in 2021. ,,Er zijn veel dingen die nog wel kunnen”, zei Volkers. ,,Desnoods treden we twee keer op een avond op”, zei Marijke Schermer, schrijver van de voorstelling Skaad .

Het toneelgezelschap dat Skaad zou opvoeren, was vier dagen aan het repeteren toen de eerste lockdown een feit was. ,,Ineens stond alles stil. We kunnen niet wachten om in 2021 alsnog het verhaal van de verzetsman Gerard Reeskamp op te voeren”, zei Schermer dan ook. De voorstellingen vinden plaats in Loënga.

Het stuk Smokkelbern , onderdeel van het project De terugkeer van de Joodse kinderen , wordt 32 keer opgevoerd in Lemmer, Sneek en Leeuwarden. Verder worden er in het landschap diverse grote portretten van ‘smokkelbern’ neergezet. Op Omrop Fryslân en NPO komt een documentaire over het project.

‘Reacties overweldigend’

Tresoar doet de tentoonstelling Wy kinne der noch wol ien by ha in de reprise van 5 maart tot 5 mei. ,,De tentoonstelling is maar enkele weken open geweest en de reacties in het gastenboek waren overweldigend”, zegt Neeltje van der Weide van Tre-soar. De tentoonstelling vertelt het verhaal van Friese gezinnen die met gevaar voor eigen leven (Joodse) kinderen opnamen in hun gezin.

In juni hoopt regisseur Theo Smedes het Iepenloftspul Dronryp door te kunnen laten gaan. ,,Een stuk over de fusillade bij de brug waarbij veertien gevangenen door leden van de Sicherheitsdienst werden geëxecuteerd. We volgen deze mannen in de aanloop naar deze afschuwelijke gebeurtenis”, zegt Smedes. Hij regisseert ook het Iepenloftspul van Burgum over het verhaal van Oskar Schindler die 1100 Joden van de dood redde. Deze voorstellingen zijn vanaf begin mei te zien.

Zo boden alle makers en organisatoren een kijkje in hoe de viering van 75 vrijheid plus één eruit moet komen te zien. Volgens gedeputeerde Sietske Poepjes ,,in prachtige mjuks fan leechdrompelige en heechsteande kultuer”. Uiting geven aan 75 jaar vrijheid noemt ze ,,hiel wichtich”. ,,Hjoed de dei dûkt it antysemitisme noch hieltyd op. Dat sentimint binne wy net kwyt. Dizze foarstellingen jouwe stof ta neitinken oer hoe’t wy mei ús frijheid omgean.”

Aanhaken

Volkers riep gisteren tijdens de presentatie van de plannen andere organisatoren van bevrijdingsactiviteiten in Fryslân op aan te haken bij een gezamenlijk platform.

Op bevrijdingsfestivalfriesland.nl moet alles komen te staan wat er in Fryslân gaat gebeuren. Volkers hoopt dat de samenwerking ook na 2021 wordt voortgezet.

Gedeputeerde Poepjes reageerde verheugd op deze plannen. ,,Op de dei dat Apeldoorn bekendmakke dat der yn 2021 gjin bevrijingsfestival wêze sil, presintearje wy hjir yn Fryslân in wiidweidich programma. Dat fertsjinnet in grut komplimint.”

De organisatie mag de subsidie die voor 2020 niet gebruikt is, overhevelen naar 2021. Verder ontvingen de organisaties coronasteun.

Nieuws

menu