Twintig jaar werk aan water in Leeuwarden afgerond

Gooi geen brood of andere etensresten in het water. Die oproep doen Wetterskip Fryslân en de gemeente Leeuwarden nog eens aan stadsbewoners, na de afsluiting van een gezamenlijk project voor schoner water in de stad en het terugdringen van botulisme.

Een gezelschap van de gemeente Leeuwarden en Wetterskip Fryslân maakte een fietstocht langs kunstwerken die speciaal voor dit project zijn aangelegd.

Een gezelschap van de gemeente Leeuwarden en Wetterskip Fryslân maakte een fietstocht langs kunstwerken die speciaal voor dit project zijn aangelegd. Foto: Wetterskip Fryslân

De waterkwaliteit werd op verschillende manieren verbeterd, onder andere door te baggeren, het maken van verbindingen met het boezemwater – voor meer doorstroming – en de afvoer van regenwater naar sloten in plaats van naar het riool.

Waterschap en gemeente troffen maatregelen tegen botulisme

Het waterschap en de gemeente begonnen in 1999 aan het project. ,,Aanleiding was dat er vaak botulisme of blauwalg voorkwam op een aantal plaatsen in de stad zelf”, zegt woordvoerder Marjan Hoogeveen. Botulisme is een besmettelijke vorm van voedselvergiftiging, die wordt veroorzaakt door een bacterie en actief wordt in ondiep water waarin de temperatuur boven de twintig graden uitkomt. De ziekte is vooral gevaarlijk voor vissen en watervogels, maar mensen kunnen er ook ziek van worden. ‘Flauwe vis’ – vissen die te kampen hebben met zuurstofgebrek – was ook een veelvoorkomend probleem.

Gebaggerd

Om de problemen te verhelpen zijn in de afgelopen jaren al de binnenstadsgrachten, het water in de Potmarge, de Vrijheidswijk, de Dokkumer Ie en de Greons gebaggerd.

Zo’n drie jaar geleden begonnen de laatste werkzaamheden binnen dit project, aan de westkant van Leeuwarden. In het Leeuwarder Bos is gebaggerd en een nieuwe waterinlaat aangelegd, voor betere doorstroming. Water in de wijk Westeinde staat door een duiker onder de weg in verbinding met het boezemwater. Sommige duikers kunnen worden afgesloten, zodat het water op verschillende manieren door de wijk kan spoelen.

We hopen dat de maatregelen blijvend voor schoon water zorgen

De Kalksloot in Bilgaard is gebaggerd. De regenwaterafvoer van de flats van WoonFriesland in deze wijk komt bovendien niet meer uit in het riool, maar in de vaart. ,,Alles om de stroming erin te houden”, zegt Hoogeveen. ,,We hopen dat de maatregelen blijvend voor schoon water zorgen.” Baggeren blijft nodig.

In 25 jaar tijd vonden we 6500 dode vogels die mede door botulisme dood gingen

Volgens Hoogeveen is de watervogelsterfte in de stad drastisch afgenomen. ,,In 25 jaar tijd vonden we 6500 dode vogels die mede door botulisme dood gingen, vooral in Leeuwarden-West. In 1994 ging het om 1700 gevallen. In 2014 nog 171 en twee jaar later waren het er nog maar twee. Vorig jaar waren het er 55, maar toen hadden we ook met extreme hitte te maken.”

Etensresten

Het waterschap en de gemeenten willen vervuiling van het water door etensresten voorkomen. Volgens het waterschap komt het vooral in de wijk Bilgaard voor dat mensen brood of ander eten in het water gooien. De eiwitten die hierdoor in het water komen werken botulisme in de hand.