Shell moet CO2-uitstoot terugbrengen met 45 procent, uitspraak is startpunt van herbezinning gaswinning Waddenzee

De rechtbank in Den Haag oordeelde gisteren dat Shell de CO2-uitstoot binnen tien jaar met 45 procent terug moet brengen. Het is voor het eerst dat een rechter een bedrijf aansprakelijk stelt voor het veroorzaken van de klimaatverandering.

Fietsers kwamen vanuit het Friese Ternaard aan bij de rechtbank om Milieudefensie te steunen in de klimaatzaak tegen Shell.

Fietsers kwamen vanuit het Friese Ternaard aan bij de rechtbank om Milieudefensie te steunen in de klimaatzaak tegen Shell. Foto: Remko de Waal

De zaak werd aangespannen door Milieudefensie, Greenpeace, Jongeren Milieu Actief en de Waddenvereniging en met steun van 17.000 particuliere mede-eisers. Lutz Jacobi, directeur van de Waddenvereniging, reageert verheugd op de uitspraak. ,,De wake-upcall die Urgenda was voor de overheid, is de Shellzaak voor het bedrijfsleven”, zegt zij.

Naast het terugbrengen van de eigen uitstoot, moet Shell zich inspannen om de uitstoot van leveranciers en klanten met 45 procent te verminderen. Verder concludeert de rechter dat het huidige klimaatbeleid van Shell niet concreet genoeg is en dat er dus direct veranderingen moeten optreden.

Mijnbouw

De NAM is voor de helft eigendom van het Nederlands-Britse Royal Dutch Shell. ,,Er is dus een directe link met gasboringen in de Waddenzee”, zegt Jacobi. ,,Mijnbouw in Werelderfgoedgebied, zoals de Waddenzee, daar zijn wij mordicus op tegen. Het is mooi dat de rechter dit nu ook erkent.” Jacobi denkt dat de uitspraak betekent dat er een herbezinning komt op de winning van fossiele brandstoffen onder de Waddenzee. ,,Dat is de reden dat we de zaak mede hebben aangespannen. Het is mooi dat dit algemene belang ook door de rechter wordt gezien.”

Ook de andere partijen noemen de uitspraak uniek en ‘een wereldwijd unicum en een keerpunt in de geschiedenis’. Advocaat Roger Cox, die namens Milieudefensie de leiding had over de klimaatzaak tegen Shell, denkt dat de uitspraak grote consequenties kan hebben voor „andere grote vervuilers”.

Volgens Donald Pols, directeur van Milieudefensie laat de rechter er ‘geen twijfel over bestaan’ dat Shell gevaarlijke klimaatverandering veroorzaakt en daar ‘nu snel mee moet stoppen’. Interim-directeur Andy Palmen van mede-eiser Greenpeace is net zo opgetogen. ,,Dit is een historische overwinning voor iedereen die getroffen wordt door de klimaatcrisis”, reageert hij.

Enorme overwinning

Friends of the Earth, de internationale organisatie waarbij Milieudefensie is aangesloten, spreekt van een ‘enorme overwinning voor klimaatgerechtigheid’. Milieuorganisaties en gemeenschappen wereldwijd zullen er inspiratie uit halen, denkt een woordvoerster.

Olie- en gasconcern Shell denkt erover in beroep te gaan tegen de ‘teleurstellende’ uitspraak. Shell zegt zich te blijven inspannen in duurzame energie, want daar investeert het bedrijf, zegt een woordvoerder, al miljarden dollars in. ,,We investeren in koolstofarme energie, waaronder laadpunten voor het opladen van elektrische voertuigen, waterstof, duurzame energiebronnen en biobrandstoffen. We willen de vraag naar deze producten vergroten en onze nieuwe energiebedrijven nog sneller opschalen.”

Uit een eigen berekening zegt het bedrijf goed te zijn voor 1,5 procent van de wereldwijde olie- en gasproductie. ,,Wij denken niet dat rechtszaken tegen een bedrijf zullen resulteren in veranderingen waarmee klimaatverandering wordt aangepakt”, aldus de woordvoerder.