Uren luisteren naar het gekwetter van de kanaries bij Volièrevereniging Fûgelnocht in Damwâld | Zomerserie

Ook Volièrevereniging Fûgelnocht in Damwâld en omstreken heeft het afgelopen jaar nauwelijks ontmoetingsmomenten gehad. ,,It giet benammen om de sosjale kontakten, en dy misse je.”

Voorzitter Wichard Bouma van volièrevereniging Fûgelnocht toont een span edelpapegaaien. ,,Dit is de enige vogelsoort waarbij de pop mooier van kleur is dan de man. Het vrouwtje is rood met blauw en het mannetje overwegend groen."

Voorzitter Wichard Bouma van volièrevereniging Fûgelnocht toont een span edelpapegaaien. ,,Dit is de enige vogelsoort waarbij de pop mooier van kleur is dan de man. Het vrouwtje is rood met blauw en het mannetje overwegend groen." Foto: Marcel van Kammen

,,Sjoch, dy bistjes jouwe my rêst. Ik haw hjir sa’n lekkere túnstuol. Dan kin ik samar in oere by de volière sitten te sjen en te lústerjen.”

Sijbren Hoekstra (67), penningmeester van Volièrevereniging Fûgelnocht Damwâld en omstreken, vertelt in zijn achtertuin over zijn hobby. In de volière, ,,in relatyf lytsenien”, kwetteren een stuk of twintig lizard-kanaries er lustig op los. ,,Dat kwetterjen om dy hinne jout rêst”, beaamt Durk van Assen (73), secretaris van de vereniging.

Van Assen houdt al heel wat jaren zelf geen vogels meer. Na een operatie besefte hij dat er zomaar iets met je kan gebeuren, en er moet wel voor de vogels gezorgd worden. ,,Ik fyn fûgeltsjes noch altiten geweldich. Ik haw de romte om it hûs en no haw ik in noch gruttere volière as doedestiids: de wylde fûgeltsjes yn ‘e tún. As der in winterkeninkje heech op in tak sit en it heechste liet sjongt, dan fyn ik dat prachtich.”


Ontspannen

Sijbren staat net als de meeste van de andere 51 leden van de vereniging wat meer ontspannen in de hobby. ,,Natuerlik: je besykje in bepaalde rjochting út te kweekjen en as dat dan slagget is it leuk. En ast dan op ‘e keuring wat puntsjes krijst is it hielendal leuk. Mar der binne der ek dy’t it kweekjen serieus oanpakke en dan ek wat moaie fûgeltsjes ferkeapje wolle. Op ús feriening binne wy allegear hobbyminsken, net echt fan dy fanatikelingen.”

Lizard-kanaries zie je niet veel, vertelt Sijbren. Het zijn kanaries met zogeheten gepigmenteerde tekening. ,,Eltsenien kint wol de oranje en giele kanaries. Dat binne de ‘vetstofkleuringen’: effen kleuren. Pigmentearden binne brún as swart streept as skubbe. Dy stean eins it tichtst by de oarspronklike kanaries dy’t yn ‘e natoer foarkomme.”

De lizards hebben een geel of wit kapje, volkap of halfkap, of helemaal geen kapje (‘non’).


Consternatie

Dan is er plotseling consternatie in de volière: kater Maxwell, van het ras blauwe Rus, klimt in het gaas. De kat zal toch wel de grootste vijand van de vogeltjesman zijn, zou je denken. Dat blijkt niet zo te zijn. ,,Hy wol even deryn sjen”, stelt Sijbren onderkoeld vast. ,,Dat docht er wol faker, mar dat deart de fûgels net hear. By wyldsangfûgeltsjes is it wol oars. Dy binne wat skrutener foar katten.”

Durk: ,,Dy fleane har dan wol ris dea. Sels haw ik meardere katten hân, mar noch noait in deade fûgel.”

Durk begon in zijn tienerjaren, net als Sijbren, met grasparkieten. Gaandeweg kwam er meer bij: sierduiven, tropische duiven, kanaries. ,,Op in stuit hie ik in pear hûndert kleurkanaries. Wite kanaries wie myn spesjaliteit. Dêr haw ik ek wol wat prizen mei wûn.”

Sijbren ging ook de kant van de kleurkanaries op. ,,Agaat, grien, isabellen, en letter de lizards. Ik hoech gjin hege produksjes te hawwen. Ik ha aardichheid yn it bestudeerjen fan erfelijkheid. Hokker mântsjes en froutsjes kruse je mei elkoar. Foar in útstalling wolst bygelyks net dat dyn fûgels hieltyd mei harren wjukken slaan, dan kin de sjuery se net goed beoardielje. Ast ien dat dochst, kin ik yn myn administraasje neisjen fan hokker krusing dat gedrach weikomt. Dat doch ik yn in Excel-bestân op ‘e kompjûter.”


Kleinere vogelsoorten

Fûgelnocht is de club voor de kleinere vogelsoorten. Eenden, kippen en wat dies meer zij vallen onder de siervogels. Sijbren, automonteur en praktijkdocent autotechniek aan het roc in Heerenveen, is sinds 1984 lid van de vereniging. Durk, gepensioneerd belastingambtenaar, meer dan vijftig jaar. Er zijn leden in Damwâld, Driezum, Wâlterswâld, Broeksterwâld en nog een paar iets verder weg, bijvoorbeeld in De Westereen. Een jaar of vijftien geleden waren er dik honderd leden, daarvan is nu ongeveer de helft over. De gemiddelde leeftijd is boven de zestig jaar. ,,Wy ha twa jeugdleden fan in jier as sechtjin. It rint stadich werom.”

Er zijn heel wat vogelsoorten in de vereniging vertegenwoordigd. Australische papegaai-amadines, Amerikaanse sijsjes, vuurvinken, Afrikaanse blauwkopfazanten, zebravinkjes, Japanse meeuwtjes, de opsomming is haast eindeloos. Zangvogels vormen weer een andere tak van sport, die zijn er bijna niet in deze vereniging.

Intensieve hobby

Volièrevogels zijn handenbindertjes: het is een intensieve hobby en als je op vakantie bent moet je een oppas hebben. Daar is de vereniging niet voor, zegt Durk. ,,It is gjin oppasservice. De feriening is: goede kennissen mei in mienskiplike hobby.”

Sijbren heeft een neef verderop wonen; die zorgt voor de vogels als hij er niet is.

Corona heeft het grootste deel van de verenigingsactiviteiten stil gelegd. Niet alleen de keuringen en tentoonstellingen (meestal in het dorpshuis in Broeksterwâld), maar ook de volièrebezoeken: met een groepje van tien, twaalf man op bezoek bij een van de leden. ,,Even nei de volière sjen en in praatsje oer fûgels meitsje”, vat Sijbren samen. ,,Wy bliuwe no wol op ‘e hichte fia it blêdsje, mar it giet benammen om de sosjale kontakten, en dy misse je.”

Verenigingen zijn er in alle soorten en maten. Het Friesch Dagblad bezoekt er deze zomer een aantal in de provincie