Veel gedupeerden van de toeslagenaffaire uit Fryslân hoeven geen hulp meer van gemeente; gaat tenminste om 220 personen

Een substantieel deel van de Friese gedupeerden in de toeslagenaffaire hoeft op dit moment geen hulp van hun gemeente. Het gaat tenminste om 220 personen.

Gedupeerde ouders op het Plein, voorafgaand aan het verhoor van premier Mark Rutte door de parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen vorig jaar.

Gedupeerde ouders op het Plein, voorafgaand aan het verhoor van premier Mark Rutte door de parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen vorig jaar. Foto: ANP

Een deel van hen geeft aan dat zij de door de Belastingdienst veroorzaakte problemen zelf hebben opgelost, maar anderen willen graag een streep zetten onder een ingrijpende periode, en bedanken om die reden voor elke vorm van hulp. Daarbij speelt ook wantrouwen tegenover de overheid mee, blijkt uit een rondvraag van deze krant, waarop zeventien van de achttien gemeenten reageerden.

Duizenden ouders die kinderopvangtoeslag ontvingen werden de afgelopen jaren getroffen door een ontspoorde fraudeaanpak bij de Belastingdienst. Velen raakten daardoor in diepe geldnood. De overheid heeft inmiddels voor financiële compensatie gezorgd, gemeenten bieden aanvullende ondersteuning. Dat gebeurt op het gebied van wonen, financiën (bijvoorbeeld schuldhulpverlening) gezondheid, werk of gezinssituatie (bijvoorbeeld relatiegesprekken).

Gemeenten baseren zich daarbij op gegevens van ouders die de Belastingdienst doorstuurt. Friese gemeenten hebben inmiddels ruim negenhonderd mensen in beeld. Met zeker twee derde hebben zij contact gehad, telefonisch of per brief.

Veel is al opgelost

In Súdwest-Fryslân zeiden 82 van de 103 mogelijke gedupeerden met wie contact is dat ze nu geen hulpvraag hebben. In De Fryske Marren heeft het overgrote deel van de 44 benaderde inwoners evenmin hulp nodig. ‘De redenen hiervoor zijn dat mensen het financieel hebben kunnen bolwerken of dat de problemen gedurende de tijd reeds zijn opgelost’, laat woordvoerder Tamara Abma weten. In alle gemeenten geldt dat het hulpaanbod blijft staan, voor als er later nog problemen ontstaan.

Leeuwarden heeft ruim tweehonderd ouders kunnen spreken van een groep van 264 mensen met wie contact is gezocht. Voor dertig ouders zijn plannen van aanpak gemaakt, de meeste op het gebied van financiën, gezondheid, werk en inkomen. Ongeveer zeventig ouders maken nu gebruik van de zogenoemde pauzeknop, die gedupeerden beschermt tegen private schuldeisers.

Hulp bieden bestaat vooral ook uit het aanhoren van het verhaal van de ouder, meldt persvoorlichter Marianne Reitsma. Dat geluid komt uit meer gemeenten. Bij ouders heerst opluchting dat de zaak eindelijk aandacht heeft gekregen en dat er nu erkenning is.

Weststellingwerf benaderde 25 van de dertig aangemelde gedupeerden. ‘De mensen wilden graag in gesprek, maar hoefden verder geen hulp meer. Juist omdat men niet alles opnieuw wil oprakelen of gewoon een streep onder een vervelende en ingrijpende periode wilde zetten’, zegt voorlichter Annemieke de Haan.

Te weinig gegevens

Contact zoeken met gedupeerden van de affaire rond de kinderopvangtoeslag blijft lastig, meldt een aantal Friese gemeenten. De Belastingdienst verstrekt wel gegevens van mensen die zich aanmelden, maar die informatie is niet altijd compleet. Zo meldt Ooststellingwerf van vier personen alleen een voorletter en achternaam te hebben ontvangen. Heerenveen kreeg van 27 van de 66 gedupeerden te weinig gegevens door en heeft de Belastingdienst om aanvullende informatie gevraagd.

De privacywet was eerder een obstakel. In eerste instantie moesten gedupeerden zichzelf melden bij hun gemeente, omdat de Belastingdienst vanwege die wet geen namen van ouders verstrekte en alleen aantallen per gemeente. Gemeenten tuigden toen meldpunten op, maar eind december vorig jaar waren er bij Friese gemeenten nog maar zo’n twintig mensen bekend die informeerden naar hulp, of die via reguliere dienstverlening al in beeld waren. Vanaf begin dit jaar worden persoonsgegevens wel gedeeld met gemeenten.

Schuldgevoel

In het contact met gezinnen komt onder andere naar voren dat ouders vaak met een schuldgevoel zaten ten aanzien van de kinderen, omdat voor vakantie, sportkleding of contributies geen geld was, meldt gemeentewoordvoerder Annemieke de Haan van Weststellingwerf. ‘En ook de gebruikelijke zaken zoals financiële krapte, angst in de supermarkt bij het afrekenen en onverwachte uitgaven speelden een grote rol voor het welbevinden van de mensen.’

Van de achttien gemeenten reageerde alleen Vlieland niet op vragen van deze krant over de hulp aan getroffen gezinnen. Op Schiermonnikoog zijn geen gedupeerden bekend.