Vijftig verzoeken voor handhaving stikstofregels ploffen bij provincie op de mat

De provincie Fryslân heeft vrijdag verzoeken gekregen tot het handhaven van de stikstofregels bij vijftig veehouderijen. De procedures zijn een initiatief van Mobilisation for the Environment (MOB) en vereniging Leefmilieu.

Melkveehouderijen mochten alleen uitbreiden met een natuurvergunning.

Melkveehouderijen mochten alleen uitbreiden met een natuurvergunning. Foto: ANP

Aanleiding van de handhavingsverzoeken is volgens MOB-voorzitter Johan Vollenbroek de economische schade die Nederland lijdt door wat hij het stikstofinfarct noemt. ,,We lopen tientallen miljarden aan investeringen mis omdat er bijna niet gebouwd kan worden. En de Nederlandse regering doet vrijwel niets om het probleem op te lossen. Premier Mark Rutte en minister Carola Schouten maken er een puinhoop van. Nederland kan alleen van het stikstofinfarct afkomen door vooral de stikstofuitstoot van de agrarische sector, en dan met name de veehouderij, met 75 procent terug te dringen.”

Dikke trekkers

Dat terugdringen kan volgens hem nauwelijks met technische maatregelen. Maar snijden in de veestapel durft het kabinet volgens hem niet aan. ,,Rutte en Schouten zijn bang dat boeren weer met dikke trekkers naar Den Haag oprukken. En dus doen ze praktisch gezien niets. Erger: door de agrarische sector maximaal te faciliteren wordt Nederland alleen maar verder het stikstofmoeras ingeduwd. Het belangrijkste doel van onze handhavingsverzoeken is om weer beweging in het stikstofdebat te krijgen. Wij zijn er niet op uit om specifiek deze vijftig bedrijven dwars te zitten.”

Bij de handhavingsverzoeken gaat het om PAS-melders. Dat zijn veehouderijen die onder de voormalige PAS-regeling zonder natuurvergunning hebben uitgebreid. De uitbreiding hoefden ze alleen te melden. Die regeling, waarbij de stikstofemissie bij uitbreiding van de veestapel later zou worden gecompenseerd, is door de Raad van State van tafel geveegd.

Natuurvergunning

Maar provincies willen volgens beide organisaties duizenden bedrijven, die sinds 2015 onder de PAS-regeling hebben uitgebreid ten koste van de natuur, alsnog een vergunning verlenen zonder dat ze een natuurvergunning hebben. De provincies denken dat de grotere stikstofuitstoot via salderen is te compenseren. Daarbij worden emissietoenames op de ene locatie weggestreept tegen emissieafnames op een andere locatie.

De beide organisaties willen ook duidelijkheid over de provinciale salderingssommen. Die komen volgens hen neer op schimmig wegrekenen. Zo is het vaak onduidelijk hoeveel stikstofemissies in vergunningen zijn toegestaan. Ook is in veel gevallen niet duidelijk welke emissies in werkelijkheid optreden. Bovendien staan provincies toe dat met vergunde maar nooit gerealiseerde emissies mag worden gesaldeerd. Daardoor kunnen emissies zelfs met tientallen procenten stijgen, bleek uit onderzoek van de WUR en Eenvandaag .

Wat volgens de organisaties ook niet deugt, is dat met salderen natuurschade tot verhandelbaar bedrijfskapitaal wordt gemaakt. Met een emissiehandel als onderdeel van de vergunningenbesluiten hebben provinciebesturen geen controle meer over stikstofemissies.

Fraudeurs

,,Als stikstofemissies geldwaarde krijgen dan weet je zeker dat daar fraudeurs op af komen”, stelt Valentijn Wösten, juridisch raadsman van MOB. ,,De provinciebesturen zijn volledig gefocust om de vergunningverlening weer op gang te krijgen en hebben geen enkele aandacht voor de perverse effecten van de salderingsregels. Het denken van het provinciebestuur is gevaarlijk naïef.”