Voedselbank Leeuwarden voorlopig gesloten na plunderende ratten: 'Het is een ramp. Ik heb het helemaal gehad met ratten'

,,Het is een ramp. Ik heb het helemaal gehad met ratten”, zegt Geale de Haan, secretaris van Voedselbank Leeuwarden. De hulporganisatie aan de Tylkedam in Leeuwarden sluit voorlopig de deuren nu een rattenplaag de voedselvoorraad heeft aangetast. ,,Alles wat niet in glazen potten of in blikken zit moeten we weggooien. En hopelijk blijven de etiketten zitten als we de blikken schoonmaken, anders moeten die alsnog weg.”

De voedselbank Leeuwarden in betere tijden. Vrijwilligers verdelen voedsel over de kratten.

De voedselbank Leeuwarden in betere tijden. Vrijwilligers verdelen voedsel over de kratten. Foto: Marchje Andringa

Ongeveer vierhonderd gezinnen, samen zo’n 1200 personen uit Leeuwarden, Stiens en Grou maken gebruik van de voedselbank. Zij worden de komende vier weken geholpen met waardekaarten waarmee ze eten kunnen kopen. ,,Dan kunnen ze bij Jumbo of Albert Heijn boodschappen doen voor hetzelfde bedrag als wat ze bij ons aan voedsel kregen.”

Strop

De uitgifte van deze kaarten betaalt de voedselbank voorlopig uit eigen zak. ,,Dat betekent naast de strop van al het voedsel dat we moeten weggooien, nog eens 35.000 euro aan kosten. Het voedsel, dat bij elkaar toch al gauw 100.000 euro waard is, kregen we gedoneerd, maar dit gaat van onze reserves. Gelukkig hebben we die. Maar heel ver reikt de polsstok niet.”

De stichting overlegt nu met de gemeente Leeuwarden over een financiële tegemoetkoming. ,,En we hopen ook op donaties om niet in financiële problemen te komen.”

Feest

Twee weken geleden werden voor het eerst sporen gevonden van ongedierte. Met het inschakelen van de ongediertebestrijding en een paar bouwkundige aanpassingen door de gemeente, dacht de voedselbank het probleem te hebben getackeld. ,,Maar de afgelopen week hebben die beesten een feest gehad in onze opslagruimte. Het was een grote bende. En waar een rat loopt piest-ie ook, dus was het een smeerboel geworden.”

Inmiddels is achterhaald hoe de dieren zijn binnengekomen. ,,Ze hebben een gat onder de fundering door gegraven. Dat was wel een meter diep.”

Hygiëne

De rattenplaag heeft volgens De Haan niets met de hygiëne van de voedselbank te maken. ,,We zijn onlangs nog gecontroleerd en kregen een 9,2. Volgens de controleur zou menig supermarkt jaloers zijn op zo’n beoordeling. Het is gewoon domme pech dat ze bij ons binnen zijn gedrongen en zijn gaan nestelen. In deze buurt zetten mensen nogal makkelijk eens vuilniszakken naast volle afvalbakken. Dat trekt ratten aan. En achter ons pand loopt een sloot met stilstaand water, ook een ideale habitat voor deze dieren.”

Dat de eerste aanpak niet afdoende hielp, hangt volgens De Haan samen met de reproductiesnelheid van ratten. ,,Een rat kan tien jongen krijgen, die na drie maanden geslachtsrijp zijn. En als je ratten vangt, heb je volgens de deskundige vooral de jonge exemplaren te pakken. De oudere vallen buiten schot en blijven voor nieuw kroost zorgen.”

Katten

Met de gemeente wordt maandag overlegd hoe dit probleem moet worden opgelost en hoe nieuwe plagen kunnen worden voorkomen. ,,Er wordt gekeken naar de groenvoorziening in de buurt en ook de constructie van ons pand wordt tegen het licht gehouden. In dit type gebouwen kan ongedierte makkelijk binnenkomen.”

De aanschaf van een paar katten biedt volgens De Haan geen soelaas. ,,Ratten kunnen door zúlke kleine gaatjes, daar kan een kat niet tegenop. Hun schedel kan wat inschuiven waardoor die kleiner wordt. En waar de kop doorheen past, past de rest ook door. Ik heb de laatste dagen heel wat kennis opgedaan over ratten.”

Opslagplaats

De voedselbank is niet bang dat ze vaste leveranciers kwijtraakt nu ze de komende weken geen voedsel kan uitdelen. ,,We hebben een vaste route langs supermarkten om voedsel op te halen dat nog goed is, maar dat zij niet meer willen verkopen. We rijden nu voorlopig door naar Burgum en Dokkum om die goederen af te geven. Ook hebben we van de gemeente een tijdelijke opslagplaats gekregen waar we goederen kunnen opslaan. Hopelijk kunnen we over vier weken weer open en dan kunnen we die goederen naar de voedselbank brengen om ze uit te delen.”