Vogelgriep verspreidt zich snel op wad

De vogelgriep lijkt zich in het Waddengebied rap te verspreiden onder wad- en watervogels. Dit weekend werden alleen al langs de pier van Holwerd tientallen dode vogels aangetroffen, met name brandganzen.

Een verzwakte brandgans op de pier bij Holwerd.

Een verzwakte brandgans op de pier bij Holwerd. Foto: Marcel van Kammen

Vrijdag werd bekend dat meerdere brandganzen op Ameland besmet waren met het vogelgriepvirus. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft dat vastgesteld.

Vogelaar en bioloog Wim van Boekel telde zaterdag op slechts twee percelen bij Ferwert buitendijks 44 dode brandganzen ‘en evenzoveel zieke en stervende’ exemplaren, meldt hij op sociale media. Hij trof echter ook 25 andere dode vogels aan, waaronder zeven bonte strandlopers en een velduil.

Gisteren trof natuurfotograaf Marcel van Kammen tegen de westkant van de Holwerder pier over een afstand van een kilometer 52 dode vogels aan, waaronder behalve ganzen ook vier wulpen, twee smienten, een bergeend en een kuifeend.

Versufte indruk

Zieke vogels maken een versufte indruk en zonderen zich af van de groep. ,,It liket as binne se de oriïntaasje kwyt. Se rinne en swimme yn rûntsjes”, zegt Jan Jelle Jongsma, districtshoofd Noard van It Fryske Gea. Met de kop maken ze stuiptrekkende bewegingen, vult Van Kammen aan. ,,It jout in tryste oanblik.”

Langs de pier vallen de dieren op. ,,Maar wie weet hoeveel dode vogels er op de vierhonderd hectare kwelder liggen van Holwerd-Oost?”, vraagt boswachter Henk Jan van der Veen van Staatsbosbeheer zich af.

Symptomen

Hoogstwaarschijnlijk zijn de dieren geveld door de vogelgriep. ,,De symptomen wize dêrop”, zegt Jongsma. Hij weet dat een aantal kadavers van het Noarderleech is meegenomen voor onderzoek door de NVWA. Daaruit moet blijken of de ganzen hetzelfde virus dragen als de twee weken geleden gevonden dode knobbelzwanen bij Kockengen. Die droegen een variant die verwant is aan het H5N8-type dat in de winter van 2016-’17 voor de laatste grootste uitbraak zorgde.

Vogelgriep steekt elke winter wel lichtjes de kop op bij watervogels, zegt Jongsma, maar de aantallen lopen nu wel snel op. Of de uitbraak net zo groot of groter wordt dan in 2016-’17, is nu nog niet te zeggen. Destijds kwam er een crisisteam onder leiding van Wetterskip Fryslân en werden vrijwilligersacties op touw gezet om de kadavers op te ruimen.

Zo ver is het nu nog niet. ,,Wy ferwachtsje dizze wike ynstruksje te krijen wat wy as behearders mei de deade bisten oan moatte”, zegt Jongsma. Hij en Van der Veen adviseren passanten om niet met dode vogels te slepen.

Ophokplicht

Het is niet aangetoond dat mensen ziek kunnen worden van de griep. Wel kunnen grote aantallen dode dieren slechte invloed hebben op de waterkwaliteit, aldus Jongsma. Om verspreiding van het virus naar pluimvee te voorkomen, geldt voor die bedrijven al een ophokplicht.

De beheerders zijn niet direct bang dat het virus de ganzenpopulaties aantast. ,,Mar foar soarten dy’t der minder foar steane, kin it effekt wol grut wêze”, aldus Jongsma. Zo kunnen roofvogels als slechtvalken, die de kadavers opeten, ook besmet raken. Van der Veen: ,,Op zich horen virussen bij de natuur en baart zoiets dus geen zorgen. De natuur roeit zichzelf nooit uit.”

Nieuws

menu