Vooral blijvende kunst in cultuurjaar 2022

Bij de eerste culturele ‘triënnale’ in 2022 moet vooral veel kunst worden gerealiseerd die voor langere tijd zichtbaar blijft. De nadruk zal in mindere mate liggen op eenmalige evenementen die veel bezoekers trekken. Dat zei Sjoerd Bootsma van LF2028 gisteren in de Westerkerk in Leeuwarden, bij de presentatie van de stichting die alle activiteiten moet coördineren.

Wethouder Hein Kuiken, gedeputeerde Sietske Poepjes, Sjoerd Bootsma en Sjoerd Galema van LF2028. Foto: Niels Westra

Wethouder Hein Kuiken, gedeputeerde Sietske Poepjes, Sjoerd Bootsma en Sjoerd Galema van LF2028. Foto: Niels Westra fd

De triënnales moeten het vervolg vormen van Culturele Hoofdstad 2018. Het programma voor 2022 moet nog worden uitgewerkt, maar Bootsma zei gisteren dat blijvende kunst veel centraler zal staan dan in 2018. Hij noemde als voorbeeld exposities en zogeheten installaties: tijdelijke of permanente kunstwerken die gebonden zijn aan specifieke locaties.

Volgens Bootsma kunnen met dergelijke kunstvormen beter bezoekers uit binnen- en buitenland naar Fryslân worden gehaald. ,,Dat is wel een van de lessen van Culturele Hoofdstad: een programma dat langer staat is gemakkelijker te bezoeken voor mensen van buiten de provincie.” Onder meer de taalbarrière speelt dan een kleinere rol, zegt hij: zo zijn voorstellingen in het Fries of Nederlands lastig te verstaan door mensen uit Duitsland of Groot-Brittannië.

Coronavirus

Daarnaast, zegt Bootsma, speelt in de keuze de onzekerheid mee rond de ontwikkeling van het coronavirus. Bij kunst in de openbare ruimte hoeven de bezoekers niet allemaal tegelijk te komen. ,,Er zullen ook heus wel voorstellingen op het programma staan. Maar er zal aanmerkelijk meer ruimte zijn voor kunst die langer blijft.” In 2018 vormden de elf fonteinen de belangrijkste blijvende kunst.

Bootsma maakte verder het thema bekend van de triënnale: ‘arcadia’, een term uit de Griekse mythologie die zoiets betekent als ‘het land waar alles goed is’. De centrale vraag is of het Fryslân van tegenwoordig kan worden gezien als zo’n arcadia.

De inspiratie voor het thema kwam van het Frysk Folksliet, zei Bootsma. ,,We kunnen zo vol trots zingen dat we in it bêste lân fan d’ierde wonen. Maar ménen we dat ook? Is dat ook zo? Er kan ook een vraagteken achter worden geplaatst. Hoe komt het met de krimp, hoe open zijn onze ‘mienskip’ en ons erfgoed en van wie is ons landschap? We willen daar kunstenaars, wetenschappers et cetera bij betrekken.”

Gedeputeerde Sietske Poepjes vulde aan dat actuele discussies over veengebieden, het klimaatakkoord en stikstof daar mooi bij passen.

Op een later moment wordt het programma bekend. De triënnale van 2022 moet beginnen met Pasen en duurt honderd dagen.

Twee miljoen

De provincie stelt jaarlijks twee miljoen euro beschikbaar voor LF2028, waarvan steeds een deel wordt opgespaard voor 2022. Daar komen naar verwachting nog enkele tonnen bij van de gemeente Leeuwarden. De stichting gaat verder op zoek naar Europese subsidies en ook andere subsidiënten en sponsoren.

Toezichthouder Sjoerd Galema noemde als doelstelling dat het totaalbudget, dat dus nog niet helemaal bekend is, door externe financiers wordt verdriedubbeld.

Aparte stichting

,,Oan de ein fan dit jier moatte jo goed jo bêst dwaan om éát fan belangeferstringeling te finen, of eat dat derop liket.” Sjoerd Galema, voorzitter van de raad van toezicht van de nieuwe stichting, zei gisteren dat het uitwerken van regels op dit punt een van de prioriteiten is voor de komende maanden.

Met ingang van deze maand is de verantwoordelijkheid voor de LF2028-programmering weer ondergebracht in een stichting, net zoals dat bij Culturele Hoofdstad 2018 het geval was. De afgelopen anderhalf jaar werd onder de vlag van provincie en gemeente aan het programma gewerkt, maar volgens gedeputeerde Sietske Poepjes is het gezonder om dat te doen onder een aparte stichting. Die krijgt jaarlijks twee miljoen euro subsidie van de provincie, plus een nog niet vaststaand bedrag van de gemeente Leeuwarden.

Sjoerd Bootsma is voorlopig interim-directeur van de stichting. Juist over hem was de afgelopen periode veel te doen: hij combineerde zijn werk als artistiek leider van LF2028 met dat van artistiek directeur van festival Welcome to the Village, dat weer geld kreeg van LF2028. Die dubbele petten leidden tot onvrede in het culturele veld.

Geen zekerheid

Toezichthouder en voormalig gedeputeerde Galema wilde niet oordelen over de wenselijkheid van de situatie zoals deze was. Wel zei hij dat het voor Bootsma ook lastig was om duidelijk te kiezen voor een van beide functies, omdat hij over die bij LF2028 maar geen zekerheid kreeg. Zijn inhuurcontract werd steeds weer met enkele maanden verlengd.

Nu de stichting draait en zekerheid heeft over subsidie voor de komende jaren moet die situatie veranderen, zei Galema. ,,Sa gau ’t wy fêstichheid biede kinne mei foldwaande oeren, moat hy dêr ek konsekwinsjes oan ferbine wat syn dûbele petten oangiet. Want it minste dat jo as stifting oerkomme kin, is dat yn de media gedoch ûnstiet op it mêd fan legitimiteit.”

Een contractvoorstel doet de stichting overigens pas na de benoeming van een zakelijk directeur. Vandaag staat de vacature daarvoor in de dagbladen. Galema sprak de hoop uit dat er na de zomer een directeur zit.

Bootsma zelf zei dat een belangrijk onderdeel van de gesprekken zal zijn wat de LF2028-stichting hem kan bieden wat betreft dienstverband en aantal uren per week. Hij wilde daar verder niet op vooruitlopen. Wel zei hij dat hij in zijn periode als interim-directeur in ieder geval geen zakelijke afspraken zal maken met Welcome to the Village.

Bij de stichting zal de komende jaren werk zijn voor vier of vijf voltijdsbanen (fte), verwachtte Bootsma.

Toezichthouders

Naast Galema bestaat de nieuwe raad van toezicht uit Seerp Leistra van managementbureau Boer&Croon, Irene Kromhout van het Fries Museum, Nynke Stellingsma van de Oosterpoort en de Stadsschouwburg in Groningen, en commissaris van sc Heerenveen en voormalig Thialf-directeur Willem Jan van Elsacker.

De benoeming van Van Elsacker staat los van zijn eerdere dienstverband bij de provincie, tot en met 2018. De provincie houdt alleen als subsidieverstrekker toezicht op de stichting, zei gedeputeerde Poepjes.