Voorzichtig hekkelen is goed voor het waterleven en is helemaal niet zo moeilijk

Het hekkelseizoen staat weer voor de deur. Grondeigenaren zijn verplicht hun watergangen vrij te maken van begroeiing en bagger. Als je dat slim doet, schaad je het waterleven en de biodiversiteit niet, demonstreerde Living Lab in Feanwâlden.

De demonstratie ecologisch slootschonen in Feanwâlden.

De demonstratie ecologisch slootschonen in Feanwâlden. Foto: Marcel van Kammen

Twintig tot dertig bezoekers keken woensdagavond in Feanwâlden geïnteresseerd naar de demonstratie ecologisch hekkelen, georganiseerd door Living Lab Fryslân, Wetterskip Fryslân, de branchevereniging van loonwerkbedrijven Cumela en het Kollektievenberied Fryslân van agrarische natuurcollectieven. ,,Boeren zien natuurinclusief werken vaak als iets ingewikkelds dat niet bij hun bedrijfsvoering past. Maar vaak is het vrij simpel”, vertelt Anne Jansma, specialist natuurinclusieve landbouw bij Living Lab. ,,Het is praktisch en concreet en ze moeten het alleen even weten.”

Het vrijhouden van watergangen is een verplichting vanuit het waterschap, omdat water vrij moet kunnen stromen. De komende weken gaan grondeigenaren, veelal boeren, weer op pad voor de jaarlijkse hekkelcampagne. Met een maaikorf aan een kraan of trekker scheppen ze riet en andere waterplanten uit de sloten. ,,Als je de sloten niet voor de volle honderd procent leegschept, kun je heel wat ecologische schade voorkomen”, vertelt Jansma. ,,Het is eerder minder werk dan meer werk.”

Een deel blijft staan

De hekkelaar zet zijn maaikorf op de overkant van de sloot en haalt hem door de sloot naar zich toe, om in één hap twee oevers vrij te maken. De hekkelspecie stort hij op de oever. ,,Bij ecologisch slootschonen laat je een deel staan: de helft, of 25 procent. Zo veel als kan. Als je de maaikorf tot de helft door de sloot haalt en hem dan ophaalt, trek je de planten niet inclusief de waterdieren het land op.”

Dat kan alleen als de waterafvoer geborgd blijft. Bij twijfel moet de boer of loonwerker eerst te rade gaan bij Wetterskip Fryslân. Bij sloten die geen afwateringsfunctie hebben, kan meer riet blijven staan. ,,Vroeger was het beleid dat alle sloten suikerschoon moesten zijn. Daar is van afgestapt.”

Een even handige als simpele tip is om bij doodlopende sloten aan de dode kant te beginnen met hekkelen. Begin je aan de open kant, dan worden de vissen en andere waterdieren opgedreven naar de dode kant en kunnen ze geen kant meer op.

Er was ook een demonstratie met een faunavriendelijke baggerpomp, nuttig voor het uitbaggeren van sloten in het veenweidegebied. Er zijn nog twee demonstraties van ecologisch verantwoord hekkelen: op 14 september om 13.30 uur in It Heidenskip en op 15 september om 13.30 uur in Terwisscha.