Warmte niet weggooien maar gebruiken voor huizen in Bolsward

Met de restwarmte van drie bedrijven in Bolsward willen de gemeente Súdwest-Fryslân en woningcorporatie Elkien de 450 woningen in wijk Noord II van het aardgas af krijgen.

--
Met vriendelijke groet

-- Met vriendelijke groet Foto: PETRA KROON PETRA KROON

Een vooronderzoek had al uitgewezen dat er potentie in zit, maar de komende maanden wordt gekeken hoe de overtollige warmte van de bedrijven kan worden afgetakt en voor verwarming en heet water kan zorgen in de wijk en of het betaalbaar is. Gaat het plan door dan ligt er in Noord II rond 2025 vier kilometer aan buizen onder de grond die de warmte naar de huizen brengt.

Woensdagmorgen ondertekenden de drie bedrijven met de gemeente en wooncorporatie Elkien coronaproof op een grasveldje in de wijk een overeenkomst.

De drie bedrijven, koffiebranderij UCC Coffee (in Bolsward vooral bekend als De Drie Mollen), wasserij Elis en zuivelfabriek Hochwald, hergebruiken nu al een deel van de restwarmte maar voeren nog veel overtollige warmte af via het riool of de lucht.

Energietransitie

Dat dit mogelijk in de nabije toekomst wordt gebruikt om huizen te verwarmen is volgens wethouder Erik Faber van Súdwest-Fryslân een mooie stap in de energietransitie. Maar hij beseft dat er nog veel moet gebeuren voor de gemeente in 2050 49.000 woningen van het gas heeft.

,,We willen in 2030 op 8000 gasloze woningen zitten. Dat lijkt veel, maar is nog maar een klein deel van het geheel.” Hij verwacht wel dat de transitie, die nu nog in veel gevallen in een fase van kennis opdoen zit, gaat versnellen. ,,We zijn in Heeg met aquawarmte aan de slag en hier met restwarmte. Stadswarmte is er al veel langer in Nederland, maar voor ons is het iets nieuws.”

Warmtepomp

Elkien verhuurt in Noord II ongeveer 300 woningen, zo’n 150 woningen zijn eigen bezit. Mochten veel huiseigenaren niet mee willen doen aan de wijkverwarming, dan is er volgens Elkien-directeur Peter van der Weg geen man overboord. ,,We hebben genoeg woningen in de buurt die we er dan bij kunnen betrekken.”

Dat het bij dit project, anders dan bij een warmtepomp, om hoge temperaturen gaat, maakt het een ideale oplossing voor een wijk waar de huizen niet optimaal geïsoleerd zijn. ,,Deze woningen zitten denk ik op label B. Dat is onvoldoende voor een warmtepomp. Met stadswarmte hoeft er, behalve een kastje met een warmtewisselaar in huis, verder niets aangepast te worden.”

Mocht de wijk inderdaad gasloos worden, dan komen er volgens hem wel zonnepanelen op het dak omdat er dan ook elektrisch gekookt gaat worden.

Kostenneutraal

De drie bedrijven hoeven niet te verdienen aan het leveren van de restwarmte aan de wijk. ,,Maar het moet voor ons wel kostenneutraal zijn” geeft Frederika Kooistra van Elis aan. Haar bedrijf, gespecialiseerd in het reinigen van kleding voor de farmaceutische industrie, heeft eerder laten doorrekenen of het met de restwarmte zelf energieneutraal kon worden. ,,De investeringen bleken te hoog. Het zou mooi zijn als onze restwarmte kan bij dragen in de verwarming van deze wijk.”

Hochwald loost nu zijn overtollige warmte af op het riool. Dat moet daarvoor eerst terug worden gekoeld tot 25 graden. ,,Als we de restwarmte aan het warmtenet gaan leveren hoeven we niet meer terug te koelen, wat ons geld bespaart”, vertelt Erik Seffinga van Hochwald. Het bedrijf gebruikt voor de eigen bedrijfsvoering al de restwarmte die vrij komt bij het condenseren van melk.

Waterstof

Volgens wethouder Faber is er ook nagedacht over wat er gebeurt als een van de drie warmteleveranciers zelf zo duurzaam wordt dat ze geen restwarmte meer hebben, of dat ze failliet gaan. ,,Dit is zeker bij alle overleggen ter sprake gekomen en daar is rekening mee gehouden. Ik denk dat waterstof dan bijvoorbeeld een goed alternatief kan zijn. Aan opslag van stroom en omzetten in waterstof moeten we, met het oog op de netkrapte, sowieso meer gaan werken. De stroom van Windpark Fryslân komt hier vlakbij binnen. Dat zou voor een deel voor waterstofproductie kunnen worden gebruikt.”

Michel Hendriks van Fûns Skjinne Fryske Enerzjy (FSFE) had nog een nieuwtje. Het fonds verstrekt tot nu toe pas leningen bij de uitvoering van een duurzaam project. Daardoor ontbreekt het soms aan financiën om op zich kansrijke projecten te kunnen ontwikkelen. ,,Maar we gaan met de provincie in overleg om ook bij te kunnen springen bij de ontwikkelfase van een project.”