Wordt de Hegewarren een polder voor weidevogels of lisdoddes? Denktank met bewoners en belanghebbenden heeft vier varianten bedacht

Hoe wordt de veenweideproblematiek in de Hegewarren aangepakt? Een denktank van zeventien bewoners en belanghebbenden heeft vier varianten bedacht.

Veehouderij in de Hegewarren zal in de toekomst anders moeten

Veehouderij in de Hegewarren zal in de toekomst anders moeten Foto: Ben van Damme

Moet de Hegewarren vooral een weidevogelvriendelijke polder worden of een hoogwaterpolder? Liever deels moerasgebied en deels polder? Of, nog rigoureuzer, moeten alle polderkades weg zodat er een moerasgebied ontstaat dat aansluit op de Alde Feanen en waar geen plek meer is voor veehouderij?

Met deze vier varianten voor de toekomstige inrichting van de 400 hectare grote veenweidepolder tussen Grou en Oudega (S) is een groep inwoners, ondernemers en andere betrokkenen gekomen na acht maanden met elkaar te hebben gebrainstormd. De groep van zeventien ging aan de slag op verzoek van de provincie, Wetterskip Fryslân en de gemeente Smallingerland in het kader van het Veenweideprogramma 2021-2030.

Kansrijk

Dat programma moet zorgen dat de bodem in het veenweidegebied niet nog verder daalt en de CO2-uitstoot wordt aangepakt. Voor een aanpak van het hele veenweidegebied is veel te weinig geld. De provincie zet daarom in eerste instantie in op twee zogeheten kansrijke gebieden: Hegewarren en Aldeboarn-De Deelen. Die hebben een dikke veenlaag, wat de meeste kans geeft op een succesvolle aanpak.

De 400 hectare metende Hegewarren werd in de jaren zeventig ingepolderd en is sinds die tijd een halve meter gezakt. Nu zitten er nog zes veehouders in het gebied, maar dat zal zeker anders worden, blijkt uit de vier varianten.

Zo is bij een aantal varianten geen veehouderij meer mogelijk en in een ander geval zouden twee extensieve boeren er een boterham kunnen verdienen.

Hoogwaterpolder

Alle vier de varianten - eigenlijk zijn het er zeven want twee stuks kennen nog een aantal subvarianten - hebben voor- en nadelen. Zo belooft de ene variant meer CO2 vast te houden en bodemdaling tegen te gaan dan de ander. Verder zijn er niet alleen grote verschillen in kosten, maar ook de tijd die het kost de plannen uit te voeren.

De vier varianten zijn denkrichtingen en geen definitieve voorstellen, benadrukt Hanneke Stenfert van bureau Open Kaart, dat de Hegewarren denktank begeleidde.

De denktank was zelf het minst te spreken over de tweede variant Hoogwaterpolder 2.0. Daarbij wordt ingezet op natte teelten als lisdodde en cranberry’s. De deelnemers vragen zich af of dat winstgevende bedrijven oplevert.

De watersporters waren vooral enthousiast over de Open en Natuurlijk variant waarbij de polder veel meer vaargelegenheid krijgt en aansluit op de Alde Feanen. Ook zorgt het voor veel lagere kosten voor het waterbeheer en wordt er veel CO2 vastgehouden.

Weidevogels

De Polderaquarel-variant is populair bij de weidevogelliefhebbers. Met een hoger waterpeil ontstaat en een gebied zoals vroeger veel boerenland was: natte graslanden. Er is dan plaats voor twee extensieve veehouders. Nadeel is dat het de veenweideproblematiek het minst goed aanpakt van de varianten. Ook voor de watersporter is er weinig te beleven.

,,De deelnemers waren het lang niet altijd met elkaar eens, maar ze hebben op een open manier met elkaar nagedacht over de invulling van de polder”, vertelt Silvia Hania van het Veenweideprogramma.

Inspreken

Hoe de invulling van de Aldeboarn-De Deelen, het andere kansrijke gebied, vorm gaat krijgen wordt volgens haar nog uitgewerkt. ,,De werkwijze van de Hegewarren is niet één op één over te zetten. Dat is een kleine polder met zes boeren. Aldeboarn-De Deelen is een veel groter gebied met, geloof ik wel zeventig boeren.”

De komende weken kan iedereen die dat wil op de concepten, die op de website toekomsthegewarren.frl zijn te lezen, reageren.

In juli spreken de politiek en bestuurders in bij de denktank. Als die inbreng is verwerkt, besluit de provincie over de toekomst van de Hegewarren.