Zes dorpskameraden kopen café De Bûnte Bok in Lioessens

Zes inwoners in Lioessens besloten deze week café De Bûnte Bok te kopen, om het te behouden voor het dorp. ,,In kroech yn sa’n lyts doarp is gjin fetpot. We wiene bang dat der dan in wenhûs fan makke wurde soe”, zegt een van hen.

Gerrit Haaksma (met hoed) omringd door de jongens van de Stichting Dorpscafé Lioessens.

Gerrit Haaksma (met hoed) omringd door de jongens van de Stichting Dorpscafé Lioessens. Foto: Marcel van Kammen

Samen een potje kaarten als er niks op tv is, een witbiertje op een zonnig terras en natuurlijke elk voetbalkampioenschap bekijken op groot scherm – met het hele dorp in oranje kledij. Het zijn herinneringen die een vriendenclub van zes mannen van in de dertig uit Lioessens door het hoofd schoten toen zij zagen dat het dorpscafé te koop stond. ,,Wy seine tsjin inoar: der komt fêst gjin nije útbater yn”, zegt een van de initiatiefnemers, Jelle Jaap Stiemsma (35). ,,Dan koene wy ússels wol foar de kop slaan; hiene wy dat net oars oplosse kinne?”

Volgende generaties

De vrienden besloten eind november om zelf allemaal wat in te leggen en het café te kopen. Met hun Stichting Dorpscafé Lioessens stellen zij zich ten doel het dorpscafé – ,,ús doarpskafee” – te bewaren voor nu en de volgende generaties. ,,Al klinkt it miskien gek dat wy der no oer neitinke op 35-jierrige leeftyd”, lacht Jelle Jaap. Als stichting hebben zij geen winstoogmerk, maar willen zij eventuele winst eerst besteden aan het opknappen en isoleren van het café.

Huurder

Het uitbaten laten de vrienden liever aan een huurder over. Die zoeken zij nu. Het café willen ze openen ná de coronabeperkingen. Als er dan nog geen huurder is, zullen ze eerst een andere oplossing moeten vinden, bijvoorbeeld door er zelf tijdelijk te staan.

Ik tink dat it doarp wol bliid mei ús is, dat wy ús nekke útstekke

Verenigingen in het dorp, zoals de kaats- en biljartclub, maken gebruik van het café. ,,Ik tink dat it doarp wol bliid mei ús is, dat wy ús nekke útstekke”, denkt Stiemsma.

Minder vaak open

Al een tijdje deden café-eigenaren Gerrit Haaksma (61) en Renny van der Heide (60) hun café De Bûnte Bok minder vaak open. Voor Renny was het naast haar baan bij de gemeente te druk, voor Gerrit was het minder leuk om er alleen te staan. Het ,,geëamel” en de betutteling van de overheid rond roken in cafés vonden zij ook maar niks. Gerrit: ,,It is troch de oerheid sa makke dat it in poepetoer is om as kafee-eigner fatsoenlik buorkje te kinnen.”

It is troch de oerheid sa makke dat it in poepetoer is om as kafee-eigner fatsoenlik buorkje te kinnen

Het coronajaar gaf de genadeslag: het pand ging in de verkoop. Ook in de zomer – toen het weer mocht – gingen de caféluiken niet open, vertelt Renny. ,,As de gasten in stik as wat bierkes op hawwe, hingje se wer by inoar om. Dat seagen wy net sitten mei dy oardel meter.”

Gerrit vult aan: ,,Ik sei: it is wol goed, wy hâlde dermei op.”

In september kwam het café in de verkoop.

Historie

Café De Bûnte Bok heeft een rijke historie. In 1995 huurden Gerrit en Renny het café al, dat toen nog de naam De Mislukking droeg. ,,Doe’t die hij dy namme wol eare oan”, lacht Renny. Ze maakten er Café De Bûnte Bok van. Tussen 1999 en 2006 waren Gerrit en Renny het café even kwijt aan een uitbater die het café kocht. In 2006 kocht het echtpaar uit Lioessens hun kroeg terug. ,,Want it begûn dochs wer te kribelje”, zegt Renny.

Om midsnacht as de gasten wer ôfsetten, gongen de bern achter op ‘e rêch, hop nei hûs

Het zijn tijden waar Gerrit en Renny mooie herinneringen aan hebben. Hun kinderen, in de beginjaren 2,5 en vier jaar, gingen in de weekenden mee naar het café, waar ze boven in een stapelbedje sliepen. ,,Om midsnacht as de gasten wer ôfsetten, gongen de bern achter op ‘e rêch, hop nei hûs. Ik tocht wol ris: soene se der wat oan oerhâlde? Wy hiene it der lêst oer; mar se witte it al net iens mear”, lacht Renny.

Wijd en zijd bekend

De Bûnte Bok is in Fryslân wijd en zijd bekend. Vooral omdat het café de bekende thuishaven was van Friese theatergroep Ach, Mea Culpa, waar eigenaar Gerrit zelf ook bij speelt.

Honderden keren speelden er theaterstukken van de groep in het café. Bezoekers kwamen vanuit de hele provincie. Gerrit: ,,Dan sieten der minsken fan ‘e Lemmer by ús yn it kafee te sjen. Dan sei ik: wy komme ek wol op ‘e Lemmer, hear. ‘Nee’, wie de reaksje, ‘wy wolle it hjir sjen!’”

Anneke Douma

Ook traden er Friese artiesten op zoals Anneke Douma, die zelf uit Lioessens komt, en Gerrit Breteler uit het naburige Nes, die tevens stukken voor Ach, Mea Culpa schreef. Renny: ,,Ik fûn it altyd it moaist as wy goed fol sieten.”

In doarp sûnder kafee libbet net

Gerrit is blij dat het dorpscafé dankzij de stichting zal blijven bestaan. ,,In doarp sûnder kafee libbet net.” Hij merkt bij de producties van Ach, Mea Culpa dat dorpscafés rap verdwijnen. ,,Yn 2007 wienen ús teaterproduksjes foar njoggentich persint yn kafees. Yn 2019 wie dat noch mar tritich persint.”

Nu zijn veel optredens in dorpshuizen en multifunctionele centra. Dankzij de stichting houdt de theatergroep de mogelijkheid om De Bûnte Bok te blijven gebruiken.

Initiatiefnemer Jelle Jaap Stiemsma is blij met de koop. Het dichtstbijzijnde café is in Paesens-Moddergat. ,,Mar dat is trije, fjouwer kilometer fytse. Dêr gietst net efkes samar hinne op sneontejûn as der neat op televyzje is.”

Nieuws

menu