Zoeken, zoeken, en dan spot de drone in drie uren vier vogelnesten

Letterlijk voor dag en dauw staat agrarisch natuurbeheerder en vogelliefhebber Willem Renkema (64) op om met een drone op zoek te gaan naar nesten van weidevogels. Hij merkt dat er dit jaar een stuk minder nesten zijn.

Even voor vier uur is de wekker van Willem Renkema uit Enumatil al gegaan. Dat moment voor zonsopkomst is het nog lekker koud. En dat moet ook, want de drone vindt de warme vogeleieren in de nesten dankzij temperatuurcontrasten. Renkema zoekt de nesten op zodat de boeren die hun land als weidevogelgebied hebben aangemeld weten of ze kunnen maaien of dat ze het gras moeten laten staan.

Geen geursporen

Het zoeken met de drone is efficiënt want het is moeilijk om een broedende vogel te spotten door gewoon te observeren. Met een drone zie je geen nest over het hoofd en laat de natuurbeheerder bovendien niet allemaal geursporen achter in het veld, die hongerige roofdieren zo naar het nestje leiden.

Renkema stapt met een groen jack, groene laarzen en een groene pet op in de auto om naar het land van een boer te gaan. Dat doet hij als veldwerker van het Collectief Groningen West (CGW) in het gebied rondom Enumatil, dat voornamelijk in de gemeente Westerkwartier ligt. Het gebied loopt langs de Gronings-Friese grens bij Visvliet aan de noordkant en De Wilp aan de zuidkant.

Over de hele linie merken we echt dat het achteruit gaat met de weidevogelstand

De temperatuur in de auto geeft 13 graden aan. Eigenlijk al aan de warme kant, vindt Renkema. Het is de tweede keer dat hij eropuit gaat met de drone. De vorige keer vond hij geen enkel nest. ,,Over de hele linie merken we echt dat het achteruit gaat met de weidevogelstand.” Zijn observaties sluiten aan bij die in Fryslân, waar het in veel gebieden met de weidevogels historisch slecht gaat.

,,Een verloren jaar”, noemde Anne Jansma, nazorgcoördinator bij de vogelwacht Boksum, 2020 vorige week in deze krant. In sommige gebieden in Fryslân zijn zelfs alle weidevogelnesten mislukt, meldde Albert van der Ploeg, voorzitter van het Kollektivenberied van agrarische natuurverenigingen en van de Noardlike Fryske Wâlden. In natuurgebieden als Skrok, Skrins en Lionserpolder, rond Easterlittens, ligt de nestpredatie van kievit, grutto, tureluur en scholekster nu rond de 80 procent, stelde een boswachter vast.

Teleurstellend

Droogte en predatie. Dat zijn de grootste boosdoeners, zegt ook natuurbeheerder Renkema. Even voor hij het erf opdraait wijst hij naar een zwarte kat in het weiland. ,,Daar heb je zo’n predator”, mompelt hij. Maar de grootste bedreiging in zijn gebied is de steenmarter.

Op het boerenerf zijn twee collega’s van Renkema die de drone kunnen besturen alvast begonnen. In het ochtendschemer staan – gelukkig voor de temperatuur – vooral grijsblauwe poederwolken aan de hemel. Daartegen steken de felle rode en groene lampjes van de drone af.

Op zijn scherm ziet hij soms kleine lichtvlekjes die kunnen duiden op een nest, maar ook op een molshoop, vogel, stuk onkruid, muis of reebok

Jabin Henstra (33) laat het onbemande vliegtuigje op 35 meter hoogte in systematisch banen over het grasland vliegen. Op zijn scherm ziet hij soms kleine lichtvlekjes die kunnen duiden op een nest, maar ook op een molshoop, vogel, stuk onkruid, muis of reebok. Het land waar de drone overheen vliegt is een klassiek voorbeeld van ‘mozaïekbeheer’: een lapjesdeken van gemaaid land waarin weiland voor de koe, kruidenrijk kniehoog grasland en maisland elkaar afwisselen.

Vandaag hebben de vogelbeschermers geluk. Verschillende lichtpuntjes blijken een nestje te zijn. Als Renkema een van de vlekjes controleert, vliegt een tureluur op. Op enige afstand komen er bij het nest twee stokken te staan, zodat de plek terug te vinden is. Niet té opzichtig, want dan maken buizerds, kiekendieven en kraaien gebruik van de markeringspunten.

Historisch slecht broedseizoen voor weidevogels

Dit jaar is een historisch slecht broedseizoen voor weidevogels in de noordwestelijke greidhoeke. Voor het gehele kleigebied ,,liket it net goed", zegt Albert van der Ploeg, voorzitter van het Kollektivenberied van agrarische natuurverenigingen en van de Noardlike Fryske Wâlden. Een grutto met jong.

De score van drie uur dronevliegen is twee kievitsnesten, een tureluurs- en een gruttonest. Die laatste twee zitten in het kruidenrijke gras, dat deze boer nog even zal moeten laten staan. Geen slecht resultaat, vindt dronebestuurder Henstra. Hij heeft met regelmaat ochtenden dat de drone geen nest vindt. Renkema had het resultaat verwacht, maar op meer gehoopt. ,,Hier zaten eerder nog veel meer vogels, weet ik. Het is hier ook akelig stil, vind je niet?”

Er moeten grotere aaneengesloten gebieden landbouwgrond geschikt worden gemaakt voor weidevogels. En ook is er in de provincie Groningen een verstrekkender predatorenbeheer nodig

Volgens Henk van der Noord, coördinator weidevogelbeheer namens het CGW, zouden er op landelijk en provinciaal niveau ingrijpendere keuzes gemaakt moeten worden om de weidevogels te redden. ,,Er moeten grotere aaneengesloten gebieden landbouwgrond geschikt worden gemaakt voor weidevogels. En ook is er in de provincie Groningen een verstrekkender predatorenbeheer nodig. Anders zie ik het somber in.” Zo noemt hij de Friese proef, waarbij steenmarters gevangen en gedood mogen worden ter bescherming van de weidevogels.

Agrarisch natuurbeheer helpt wel

Toch is de inzet van de vrijwilligers in de huidige omstandigheden volgens Van der Noord niet tevergeefs. ,,Ik ben ervan overtuigd dat sommige vogels al waren uitgestorven in de deze omgeving als we geen agrarisch natuurbeheer zou toepassen.” Het is voor veldwerkers als Willem Renkema teleurstellend dat het, ondanks hun harde werk, steeds maar slechter gaat met weidevogels. Renkema: ,,Maar als wij niets zouden doen, zou het nog veel minder gaan. Zolang het op een paar plekken goed gaat, is er nog een sprankje hoop voor vogels als de grutto.”

U kunt ons helpen de journalistieke onafhankelijkheid in Fryslân te waarborgen. Klik hier om een bijdrage te leveren.

Op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen over het coronavirus? Meld u aan voor onze dagelijkse nieuwsbrief

Nieuws

menu