Zonneparken en natuur kunnen volgens directeur van Friese Milieufederatie prima samengaan

De provincie heeft een voorlopige stop gezet op nieuwe zonneweides. Toch gaan er op termijn veel bijkomen. Bij de aanleg moet de biodiversiteit uitgangspunt zijn, vindt Hans van der Werf.

Hans van der Werf van de Friese Milieufederatie bij de nieuwe zonneweide in Heerenveen-Zuid.

Hans van der Werf van de Friese Milieufederatie bij de nieuwe zonneweide in Heerenveen-Zuid. Foto: Simon Bleeker

,,Waarom van die industriële hekken eromheen, maar geen boomwal erbij gezet?” Hans van der Werf, directeur van de Friese Milieufederatie, kijkt wat meewarig naar het nieuwe, door Shell gebouwde zonnepark bij een bedrijventerrein in Heerenveen-Zuid.

In vergelijking met de meeste parken in Fryslân is dit park volgens hem nog een relatief gunstige uitzondering wat betreft inpassing in het landschap en oog voor natuur en biodiversiteit. Zo is het Naturalis Biodiversity Center bij de aanleg betrokken en is het park minder diep in het beekdal van de Tsjonger aangelegd dan eerst de bedoeling was. En met een oppervlakte van twintig hectare en een vermogen van veertien megawatt is het ook niet extreem groot. ,,Veertig hectare is bij de grote projectontwikkelaars standaard en voor minder dan vijf hectare komen ze niet eens kijken.”

Projectontwikkelaars

Met die zucht naar steeds groter hebben de zonnepanelencowboys, zoals Van der Werf ze typeert, de eigen glazen ingegooid. Vorig jaar besloten Provinciale Staten dat in Fryslân panelen eerst op daken moeten komen en pas in laatste instantie op landbouw- of natuurgrond.

Die stop ging nog sneller dan indertijd met windmolens op land. ,,Daar wisten projectontwikkelaars de kansen voor wind op land in tien jaar om zeep te helpen, nu trok de provincie binnen drie jaar al aan de rem.”

Lees ook: Zonneparken zouden een stapje terug moeten doen

Toch voorziet Van der Werf in de nabije toekomst in het kader van de Regionale Energie Strategie (RES) grote parken op landbouw- en natuurgrond. ,,Wat we nu zien is nog maar het begin. Tot 2030 is het Friese bod voor de RES voldaan. Maar na die tijd moet er nog veel meer duurzame energie worden opgewekt.”

Wat we nu zien is nog maar het begin. Tot 2030 is het Friese bod voor de RES voldaan. Maar na die tijd moet er nog veel meer duurzame energie worden opgewekt

Wie bedenkt dat het nieuwe Heerenveense park goed is voor 5 procent van het jaarlijkse elektriciteitsverbruik in de gemeente, kan zich voorstellen hoeveel panelen er nog bij moeten komen om de duurzaamheidsdoelen te halen. En dan maakt stroom slechts 20 procent van het totale energieverbruik uit.

Als het aan de Nederlandse Milieufederaties ligt wordt er voortaan bij de aanleg van zonneweides vooral gekeken naar hoe het kan bijdragen aan meer natuur en biodiversiteit. In hun rapport Natuur & Landschap in de RES dat op 31 maart wordt gepresenteerd geven ze aan hoe dat het beste kan.

Schapen

Van der Werf: ,,Nu wordt er eerst gekeken naar waar grond vrijkomt en dan, in het beste geval, hoe een zonneweide daar valt in te passen. Wij pleiten ervoor dat eerst de landschappelijke waarden en natuurwaarden in een regio in kaart worden gebracht. Dan ga je kijken waar het best een park kan komen en welke natuurversterkende maatregelen er genomen moeten worden.”

De gemeente Heerenveen doet het wat zonneparkenbeleid volgens Van der Werf niet eens zo slecht. ,,Geen al te bizar grote parken, verspreid over de gemeente en bij bedrijventerreinen.” Vooral bij het geplande park bij Tjalleberd is volgens Van der Werf met de natuur rekening gehouden. Nog meer dan bij het park in Heerenveen-Zuid.

Met meer ruimte tussen de rijen panelen hadden er ook schapen kunnen grazen. Die zorgen gelijk voor een goed beheer van de vegetatie

Het voormalige intensief bewerkte grasland op die plek zal er qua biodiversiteit wel snel op vooruit gaan. Er wordt kruidenrijk gras gezaaid en aan de rand is een boomwal gepland. Maar het had volgens de FMF-directeur zo veel beter gekund. ,,Met meer ruimte tussen de rijen panelen hadden er ook schapen kunnen grazen. Die zorgen gelijk voor een goed beheer van de vegetatie. Met meer ruimte tussen de panelen en hoger geplaatst kan er ook veel meer licht de bodem bereiken wat goed is voor de biodiversiteit.”

Vlinders en bijen

Mooi is dat wordt bijgehouden hoe het met de bijen en vlinders gaat op het park. Maar dat er niet naar het bodemleven wordt gekeken vindt Van der Werf een gemiste kans. ,,Over 25 jaar zal het park waarschijnlijk verdwijnen. Door het nu niet te monitoren om eventueel maatregelen te nemen is het afwachten hoe de bodem er dan bij ligt.”

Lees ook: Commentaar: Zonneparken en het hagelslaglandschap

Van der Werf zou het ook mooi hebben gevonden als bij de aanleg van het park het gebied er omheen gelijk voor wandelaars was ontsloten. ,,Je hebt hier een prachtig beekdal. Waarom dat niet openstellen voor recreanten?”

Over 25 jaar zal het park waarschijnlijk verdwijnen. Door het nu niet te monitoren om eventueel maatregelen te nemen is het afwachten hoe de bodem er dan bij ligt

Dat zonneweides en natuurversterking heel goed kan samengaan blijkt volgens hem uit het Solarpark Galecop bij Nieuwegein. ,,Helaas moet ik altijd daar naar toe als ik belangstellenden wil laten zien hoe het wel kan.”

Op dat park is niet alleen gezorgd voor veel ruimte zodat er schapen kunnen grazen er is ook lisdodde- en wilgenteelt opgezet. ,,Zo combineer je groene energie met meer natuur en biodiversiteit. Je haalt niet het maximum aan megawatt uit een terrein, maar het zal de tegenstand tegen zonneweides verminderen.”

Nieuws

menu