Zonnestroom in Fryslân neemt rap toe ondanks vol net

Zonnestroom wint stevig terrein in Fryslân. Volgens de nieuwste cijfers van netbeheerder Liander is eind vorig jaar voor een vermogen van 429 megawatt (MW) aan zonnepanelen – op daken en in zonneparken – geplaatst. Een stijging van bijna 50 procent ten opzichte van de 289 MW van 2018.

Het zonnepark in Garyp.

Het zonnepark in Garyp. Foto: Marcel van Kammen

Een megawatt vermogen kan in theorie ongeveer duizend huishoudens tegelijkertijd van elektriciteit voorzien. Acht jaar geleden was het totaal aan Friese panelen nog goed voor een ‘schamele’ 14 MW. Het is de vraag of de groei de komende jaren zo hard doorzet. Weliswaar staan nog meerdere grote plannen op stapel, maar er zijn zorgen over het landschap en het stroomnet piept en kraakt. ,,Het is afgelopen jaar een gigantische opgave geweest om de toename mogelijk te maken”, verzucht Peter Hofland, woordvoerder van Liander. Volgens Hofland kan het vermogen overigens nog iets hoger liggen dan gerapporteerd. Niet alle Friese installaties zijn aangemeld bij de netbeheerder.

Naar 1300 MW

Heel Nederland zet zich uit klimaatoverwegingen in om het verbruik van fossiele brandstoffen te verminderen, en wil meer zonnestroom. De provincie Fryslân wil eind dit jaar 500 MW aan zonne-energie gerealiseerd zien, en in 2025 1300 MW. Vooral op relatief goedkope landbouwgrond verschenen al grote zonneweides en steeds meer mensen kiezen ervoor om zonnepanelen op het dak te plaatsen. De techniek is in ontwikkeling, waardoor het vermogen van een zonnepaneel de afgelopen jaren toenam en de prijs daalde.

Knelpunten

Liander meldde vorige week al in het Friesch Dagblad dat met de groei van het aantal zonneweides ook het aantal knelpunten in het stroomnetwerk toeneemt. Er kunnen op die plekken nu geen extra zonneparken meer bij. Ook energieslurpende bedrijvigheid moet pas op de plaats maken. Eerst moet de capaciteit van het net worden vergroot. Liander investeert daarin dit jaar 99 miljoen euro. Er worden verdeelstations uitgebreid en het net wordt op veel punten verzwaard.

Het kan best zijn dat we voor vier zonneparken in Heerenveen een positief advies geven, maar dat ze niet alle vier kunnen. Het is een kwestie van wie het eerst komt, het eerst maalt

Hoe vaak Liander afgelopen jaar ‘nee’ heeft moeten verkopen aan zonneparkbouwers in Fryslân, kon Hofland gisteren niet zeggen. Landelijk gaf de netbeheerder op 3300 plannen bij 86,9 procent een positief antwoord op de vraag naar capaciteit. Dat zegt overigens nog niet alles. ,,Het kan zijn dat we bijvoorbeeld voor Heerenveen vier aanvragen krijgen, die wij dan toetsen aan de capaciteit op dat moment”, legt de woordvoerder uit. ,,Dan kan het best zijn dat we voor alle vier een positief advies geven, maar dat ze niet alle vier kunnen. Het is een kwestie van wie het eerst komt, het eerst maalt.”

Ook de Friese productie van groen gas uit gft-afval, rioolwater, mest en andere biomassastromen neemt toe, zo blijkt uit Liander-cijfers. Al is daar de ontwikkeling minder spectaculair. In december lag de productie op 3,1 miljoen kubieke meter, 0,1 meer dan in december 2018. De windmolenproductie ligt al een tijd op 197 MW. Windpark Fryslân moet dat vermogen in 2021 fors verhogen.

Lees ook Druk op Fries stroomnet neemt toe