Alleen als Truss haar partij kan verenigen, kan ze lang premier blijven | Commentaar

Met Liz Truss is het Verenigd Koninkrijk toe aan de vierde premier sinds het brexitreferendum. Dat ligt niet aan de kiezer, want de Conservatieven zijn elke keer de grootste. Het is de onrust binnen de Conservatieve partij die zorgt dat de premiers niet lang meegaan.De partij worstelt met de brexit. Zelfs nu de brexit al lang en breed een feit is, zijn de Conservatieven het onderling niet eens over hoe de brexit er uit moet zien. Truss’ voorganger Boris Johnson won in 2019 de verkiezingen door districten in het ‘rode’ noorden te winnen. Maar die zetels blijven alleen behouden als de Conservatieven werk maken van sociale gerechtigheid en werkgelegenheid. Dat is niet iets wat veel Conservatieven zien zitten: die willen een kleine overheid, vrij baan voor bedrijven en lagere belastingen. Dat het Johnson niet lukte om deze aanhangers van een kleine overheid tegen te spreken, misschien wel omdat hij het met ze eens was, is een belangrijke reden voor het verlies bij de tussentijdse districtsverkiezingen eerder dit jaar. En dat was weer, naast de onthulling dat hij bij feestjes was ondanks de strenge lockdownregels, een belangrijke reden voor Johnson om terugtreden.Liz Truss nieuwe premier van het Verenigd KoninkrijkOver twee jaar zijn er weer landelijke verkiezingen en het is de vraag of Truss de gewonnen districten in het noorden weet te behouden. Labour is inmiddels een stuk minder radicaal-links dan een paar jaar terug. Bovendien spiegelt Truss zich aan iemand aan wie ze in de oude mijnstreken en industriegebieden in het noorden nog altijd een hekel hebben: Margaret Thatcher.Een belangrijk Thatcheriaans speerpunt van Truss is het verlagen van de belastingen. Dat is volgens haar goed voor de economie, want zo houdt iedereen meer geld over om te besteden. Klopt, maar de rijken houden relatief en absoluut meer geld over dan de armen. Iedereen wordt rijker, maar de rijken nog het allermeest. Dit vergroot de inkomenskloof in het Verenigd Koninkrijk, terwijl die al zo groot is. En dat is in tijden van stijgende kosten en een mogelijke recessie vragen om sociale onrust.Aftredende Boris Johnson gaat zijn eigen gang met reeks controversiële benoemingenMet Thatcher-achtige voorstellen kan je het winnen bij de Tory-partijleden die voornamelijk wat ouder zijn en de gloriedagen van de Iron Lady nog herinneren (én er naar terugverlangen), maar of het de harten van gewone Britten gaat winnen in economisch slechte tijden is de vraag.Truss kan alleen de onrust in haar partij sussen door goede peilingen. Als haar dat niet lukt, is de kans groot dat er nog voor de verkiezingen van 2024 aan haar stoelpoten wordt gezaagd. Ze heeft een voordeel: de oppositie staat evenmin eensgezind achter haar leider.hoofdredactie@frieschdagblad.nl

Henk van der Laan.

Henk van der Laan. Foto: FD

Nieuws

menu